Natuurblog van Tine de Jong, natuurweetjes, fotografie, video's, tips en waarnemingen
zondag 29 mei 2022
Natuurbeleving in Natuurgebied Avelingen
vrijdag 20 mei 2022
Vreemde gal in de rozen
Heb je ook weleens dit vreemde geval gezien zoals hierboven in je rozen? Nu dat is de rozengal en deze gallen worden gemaakt door de rozen mos galwesp (Diplolepis rosae) Deze is zelden te zien tenminste ik heb deze nog nooit gezien.
Deze is 1 tot 3mm dus ook niet gemakkelijk te zien maar ik las in mijn insectenboek dat deze zwart van kleur is en een zijdelings zo een samengedrukte buik heeft die roodbruin is.
Ik vond na wat zoeken een website waar je dit wespje kan zien en deze is dan uit vergroot maar dan weet jij ook beetje hoe die eruit ziet Het wespje van de Gal
En met het pijltje links boven kan je weer terug komen op dit log of je leest eerst mijn schrijven en klik er dan op.
Dit kleine wespje maakt een minimum beschadiging ergens op de plant, legt dan haar eitjes, spuit er dan zo een stofje in waar dan op die plek van de rozenstruik deze vreemd gevormde woekeringen ontstaan. En dat is dus de gal.
De wonderen van de natuur noemde ik het toen ik deze eens ontmoette in een heemtuin en niet wist wat het was.
En ja dan wil ik ook weten wat het is en ga dan op onderzoek op het internet of kijk het na in mijn vele natuurboeken of ik het tegen zal komen. En zo kwam ik er dus achter wat het was.
Toch vind ik het wel mooi om te zien en jij? soms zie er ook meer dan een op een rozentak zitten. Echt wonderlijk vind ik deze creatie.
Dat zo een kleine wesp dit kan maken vind ik toch wel wonderbaarlijk te noemen maar hoe diep je ook in de natuur zal kijken, helemaal begrijpen kunnen we dit toch niet. Want het heeft soms ook wat magisch als je bemerkt wat zo een klein insect kan doen met een plant of bloem.
Het wespje die dit maakt is ongeveer 3 a 4 mm groot en meestal zijn enkel de vrouwtjes te zien die zich ongeslachtelijk voortplanten. De gal is wat bolvormig en van enkele mm tot 5 cm groot kan deze ook wel worden.
Deze bestaat uit groene, later rode haarachtige uitgroeiingen of kleine vertakte takjes. Er zijn ook gallen die op de bladeren groeien, maar die blijven een stuk kleiner.
Ze komen voor aan het uiteinde van takken of op de kelken kroonbladeren en op bladeren. In het najaar kleurt het rozengal van groen naar soms fel rood. Het vrouwtje legt een ei onder de bast van de roos en de uitkomende larve laat een stofje vrij waar de roos op reageert. Ze maakt deze gal waarin twee of meerdere kamertjes zitten waarin de larven leven. Deze soort is niet schadelijk dus je kan het gewoon laten zoals het is als jij deze eens in tuin zal hebben.
De gal wordt ook wel mosgal, slaapappel, Rozengal of Bedeguaar genoemd. In de gal zitten (slechts te zien met een microscoop) verschillende kleine kamertjes met daarin een larfje dat zich later dan weer tot wesp ontwikkelt. Tegen de winter is de kleur verdwenen en is de gal slechts een bruine en broze massa. De maden, nu omgezet in poppen, blijven in de cellen. Die kon ik niet zien maar wel die rommelige massa had ik eens ontmoet. Zie foto onder
Ongeveer in de maand mei zetten de galwespen hun eitjes weer af. Verschillende rozensoorten kunnen ook wel soms zulke gallen hebben. En wellicht zie jij deze dan ook eens verschijnen en dan weet je nu ook wat het is. Lekker laten zitten want dat deed ik ook dar ze geen schade aan je rozenplanten doen geven.
De gallen tref je bij voorkeur aan bij planten met een verminderde weerstand bijvoorbeeld na een stresstoestand van bv. snoei, droogte, wateroverlast.
Beschadigde en jonge rozenstruiken hebben ook de neiging dan om ook grotere gallen te produceren dan de andere struiken.
En er zijn nog veel meer soorten gallen die je op diverse blad of riet kan kan aantreffen maar dat is wellicht weer wat voor een volgende schrijven mocht ik deze dan eens ontmoeten.
Betekenis naam:
De naam slaapappel komt uit het volksgeloof. Men dacht dat zo’n rozengal onder je hoofdkussen een goede nachtrust bevorderde. Uitgeprobeerd heb ik het nog nooit hoor.
Nu sluit ik weer mijn schrijven af en je ontvangt weer natuurgroetjes van mij hierbij.
Bedankt voor je bezoek. En wees altijd welkom om meer te komen lezen want er kunnen wellicht meer leerzame weetjes voor jou op deze website staan.
De natuur is mooi op al haar manieren. Niets kan de schoonheid van de natuur verslaan.
Tekst, fotografie © Tine de Jong
Ik vond een video op YouTube en als je aldaar op ondertiteling (vierkantje) zal drukken en dan op het wieltje kan je het in je taal zetten.
Want ik vond het wel interessant toen ik het zag en daarom zet ik deze er bij mocht je nog meer er over weten want leerzaam is het ook wel.
Bekijk deze dan via YouTube zelf want dan zie je het vertaalwieltje er staan naast het vierkantje. Want weet niet of deze het hier via de blogvideo zal doen.
dinsdag 17 mei 2022
Koolwitjes doen hun naam eer aan - rupsen
Als je een moestuin zal hebben dan heb je vast weleens gezien dat er kleine hapjes uit de koolbladeren zijn en soms ook grote delen zijn aangepakt. Dat doen dus de rupsen van het groot koolwitje want zij eten allerlei soorten kool, zoals spruitkool, bladeren van bloemkool, boerenkool, spitskool maar ook koolzaad staat op hun menu.
De vlinders zijn zich van geen kwaad bewust als zij hun eitjes onder het blad gaan leggen. Zij zorgen slechts voor voortplanting waarvoor zij hier op de aarde zijn. Want elk dier, insect heeft zo zijn of haar doeleinden maar menige tuinder is hier niet zo blij mee.
Want de daaropvolgende rupsen vreten zich soms echt razendsnel een weg door elke millimeter blad die ze hebben. Jij blijft dan achter met stengels, of op zijn minst een half opgegeten gewas dat bedekt is met rupsen en hun overvloedige uitwerpselen. Ze eten elke koolsoort, dus kool, broccoli, boerenkool, bloemkool en ook spruiten lopen allemaal het risico.
Poppen kunnen zich niet bewegen en zijn dus soms ook goed verstopt. Ze hangen ergens tussen de planten, of liggen soms ook gewoon op de grond. En deze kan je dan ook voorzichtig oprapen en elders onderbrengen. Maak ze niet dood a.u.b want vlinders hebben we ook nodig en ook deze.
Tips voor je moestuin
Als je niet wilt dat rupsen in je moestuin komen dan is het soms ook wel beter om dit af te gaan dekken met insectengaas of fijn vogelgaas. Dan kunnen ze er niet meer in.
En vergeet hierbij ook even niet als jij de Oost-Indische kers zal hebben dat deze ook koolwitjes aan trekken zal. De rupsen die daarop zitten, heb je dan toch niet meer op je kool of je kunt ze er makkelijker vangen en dan elders plaatsen gaan waar je het niet erg vind dt ze erop zijn.
Rupsen zijn fijnproevers en eten niet zo maar alle bladeren en daarbij heeft elke vlindersoort ook hun eigen voedsel waar die van eten zal.
Het leven van het grote koolwitje is ook nietzo erg lang. Zij leven ongeveer 10 tot 20 dagen en gaan dus zoveel mogelijk eitjes afzetten na de paring.
Knoflookspray maken helpt ook heel goed voor rupsen maar tevens ook voor slakken en voor ander ongedierte die je niet wilt in je moestuin.
Doe het water in een fles, samen met de knoflook en de ui. Laat het een paar dagen trekken. Zeef het water en meng het met de peper en de zeep. Om te voorkomen dat de knoflookspray het spuitmondje van je spuitfles verstopt, zeef je het dan nog een keer door een koffiefilter of een oude zakdoek.
Heb ook weleens vernomen van een kennis dat deze er pepermunt of salie naast de kool plant want van die geur schijnen ze niet te houden.
Plantenhoeden en koolstolpen zijn er ook al en nu hoor ik je denken een hoed voor de kool etcetera? Ja die zijn tegenwoordig ook al te koop in diverse maten en die doe je dan bijvoorbeeld over de kool. Google maar eens erop en dan zal je zien dat er vele vormen zijn met de grondpennen erbij en dan ben je ook verzekerd dat niks meer je koolsoorten of kruiden zal aanvreten.
Wellicht heb jij die ook al en dan kan je als reactie schrijven hoe je ervaring hiermee is in je tuin of moestuin.
Wat weet jij nog meer van het vlinderleven?
Deze educatieve video hieronder is echt wat voor jou om te kijken en je leert dan vast meer van hun levensloop. En je ziet ook de eitjes en zo meer. Volgens de schooltv waar deze video van is zal deze online blijven tot 2025 augustus dus is ie dan weg als je hier komt lezen en kijken laat mij dit dan weten want dan zoek ik een andere maar deze is echt heel interessant want dit zie je zelf niet zo snel.
Ik bedank je weer voor je bezoek en het lezen van deze weetjes.
Foto boven is een kool en de rupsen.
Tekst en foto © Tine de Jong, 17-05-2022
donderdag 12 mei 2022
Oranjetipvlinder -anthocharis cardamines een kleurrijk verschil
maandag 9 mei 2022
Een Bij met meelifters
Onlangs kwam ik een bij tegen die er wel wat vreemd uitzag. Ging wat dichterbij om te zien wat het was wat het op de rug had. En ik dacht eerst dat het eitjes waren op zijn rug maar het bleken dus mijten te zijn die meeliften. Mannelijke bijen hebben dikwijls mijten op zich als ze voor het eerst tevoorschijn komen maar ook andere bijen kunnen van die gratis meelifters bij zich hebben.
Mijten zijn kleine spinnetjes die de bij niet dood maken, maar wel van zijn lichaamssappen zuigen en hem dus uitputten. Ze proberen wel met poetsen de mijten kwijt te raken maar dat lukt ook niet altijd.
Ik had er verschillende foto's van gemaakt maar helaas waren die niet zo goed maar deze hier beneden is wel aardig gelukt. Deze had er ook best veel en enkele kon ik er voorzichtig af halen maar de bij vloog weg dus heeft deze er nog een paar zoals je kan zien. Het zijn geen goede parasieten voor hen. Bijen maar ook hommels hebben het toch al zo moeilijk door al die virussen die hen belagen.
Ik weet alleen niet welk soort mijten dit waren, want ze zijn er namelijk in vele soorten en maten.
Wat heel schadelijk is voor de bijen zijn ook de Varroamijt (Varroa destructor) want deze draagt virussen met zich mee en kan veel bijen dood doen gaan. Varroamijten klampen zich ook vast aan volwassen bijen. Als een besmette bij dan vliegt of in ander nest komt dan kunnen mijten zich verspreiden naar een andere kolonie en zo kan er dus wel bijensterfte voorkomen.
Er is nog een mijt die de naam Chaetodactylus osmiae heeft en deze kunnen ook in beheerde en bijenkolonies nieuwe nesten infecteren door de verspreiding. Deze mijten doden meestal de jonge bijenlarven en voeden zich met bevoorraad stuifmeel en nectar. Hele nesten kunnen schade oplopen door deze mijt. Vooral bij vochtig weer en matige temperaturen kan C. osmiae zich ontwikkelen en zich vermenigvuldigen.
Zij kunnen in de nestholte overleven om nieuwe generaties bijen te besmetten, als hetzelfde nest wordt hergebruikt. Het zal dus heel goed kunnen dat deze het zijn maar wellicht is er een lezer/ bezoeker die mij de naam van de mijten kan vertellen. En dat kan je doen met een reactie zodat andere dit dan ook kunnen lezen. Heb je geen website dan kan het anoniem maar zet dan wel je naam in de beschrijving daarbij. Natuurgroetjes, Tine
Foto en tekst © Tine de Jong, 2022
Dit filmpje toont een rosse metselbij en laat je zien dat deze probeert van zijn lifters af te komen. Maar dat lukt niet altijd want zover reiken de pootjes helaas niet.
donderdag 5 mei 2022
Zwanenfamilie foerageren samen
Deel ditmaal eens een kort filmpje over een mooie zwanenfamilie die gezamelijk aan het foerageren waren. Want ik heb hier op deze website al veel over de zwaan geschreven en deze vind je als je eens op de labels/tags zal drukken/klikken of zwanen in zoekhoek zal typen. Dan ontvang je veel informatie over hen met ook leerzame weetjes daarbij.
Buiten het foegareren gaan ze ook soms grondelend zoeken zij naar bladeren, stengels en wortels van ondergedoken waterplanten. Soms eten ze ook kroos omdat hier ook enige waterdiertjes en vitaminerijke ingrediënten in zitten voor hen.
Zwanen zijn met hun lange hals ook wel gespecialiseerd in het grondelen (mat hun kop diep naar beneden te gaan) naar waterplanten op diepten waar eenden weer niet bij kunnen. En zo ontvangen zij ook vele lekkernijen daarbij. Een knobbelzwaan eet wel vier kilo planten per dag en dit over de dag dan verdeeld. Ze kunnen ongeveer 40 tot 60 seconden onder water blijven.
Zie je eens zwanen dan houden zij ook van groenvoer zoals sla of andijvie en af en toe brood. Maar brood mogen ze niet teveel daar hier niet de voedingstoffen in zitten die ze allen nodig hebben. Deze zwaan beneden had zin in vers gras want het zijn echte graseters daarbij.
Zwanen hebben, net als andere Anatidae, snavels met gekartelde randen die eruitzien als kleine gekartelde 'tanden' als onderdeel van hun snavels die worden gebruikt bij het grondelen maar ook bij het gras eten.
zondag 24 april 2022
Bomen knuffelen doet je goed
Zo af en toe knuffel ik de koeien omdat ze mij rustig maken maar de laatste tijd trek ik steeds meer naar de bomen toe. Bomen hebben mij altijd al geboeid om hun innerlijke krachten. En ik heb op mijn beide websites (deze en op mijn andere website "Gedichten verhalen uit het Leven") al veel over bomen en hun wereld geschreven. Bomen zijn soms ook als mensen en andersom is dit ook zo. Als je hen goed zal observeren dan merk je het zelf wellicht ook.

















