woensdag 19 februari 2020

Gewone platrug- Polydesmus denticulatus

Gewone platrug- Polydesmus denticulatus , catherinetine.blogspot.com

De gewone platrug is een van de meest voorkomende soorten van de Polydesmidae familie. Deze algemene soort kan je bijna overal aantreffen met name in het bos. Deze kwam ik tegen in het Luntersebos in Gelderland waar ik onlangs was wezen wandelen. De kans om er ene te zien is om eens ​​een steen of omgevallen boomstam of oude boomstronk op te tillen en te kijken of deze veel potige mini dieren eronder verstopt zijn. Ook onder een bedekte boomstronk met mos kan je hen soms zien. Maar leg dan wat je optilt ook weer terug zodat zij ook weer verder kunnen leven in hun omgeving.

Hoe herken jij hen

De gewone platrug is wat breed gepantserd -zie foto boven- en heeft een lengte van plusminus 20 mm lang en zij leven met name onder boomstammen en zijn ook het hele jaar door te zien. Dit soort duizendpoot is oranje/bruin met een lang, afgeplat lichaam dat een beetje lijkt op een gewone duizendpoot. Maar duizendpoten hebben echter slechts één paar benen per segment van hun lichaam, terwijl Polydesmus denticulatus- Gewone platrug er twee bezitten. 

Als je goed deze van dichtbij zal bekijken bijvoorbeeld met een vergrootglas dan zie je dat deze gekarteld is langs de randen van het gesegmenteerde lijf. Determinatie is soms wel moeilijk want er zijn er veel die op elkaar lijken.

Men noemt dit een gewervelde dier met de gemeenschappelijke naam: Duizendpoot met een platte rug en zij vallen onder de categorie: bodemdieren. Voor de meeste bodemdieren is het nu ook ook wel heel goed weer: heerlijk nat en niet te koud. Het zijn veel potige bladeters die ook wel een geheim leven leiden zo verborgen tussen de bosbodem. Hun habitat -leefomgeving kunnen zijn o.a in het bos, heide, parken en tuinen, landbouwgrond maar ook in het grasland komen zij weleens voor. Ze zijn meestal in de nacht actief en houden zich overdag verborgen.

De Polydesmus denticulatus met platte rug zijn ook wel een beetje geheime wezens te noemen omdat zij het grootste deel van hun leven door brengen in de grond waar ze ook zullen overwinteren las het buiten heel erg koud zal wezen. Zij gebruiken hun voorste uiteinde, als een wig, om deze dan in een horizontale spleet te steken en vervolgens de scheur te verbreden door met hun poten het naar boven te duwen. En zo zoeken zij dan een schuilplaats om daar dan te leven totdat het weer veranderd, maar met deze natte en regenachtige tijden zitten ze niet zo erg diep. In vroege mogen kan je hen dan ook aantreffen en soms opgerold als zij slapen maar ook als zij zich bedreigd zullen voelen liggen ze opgerold om de vijanden te ontwijken en die hebben zij ook. Maar later hier meer over.

Wat eten zij? En wat is hun nut?

Gewone platrug- Polydesmus denticulatus, catherinetine.blogspot.com

Ze zijn van nature vegetariërs, eten soms meeldauw en ook rottende vegetatie en vervullen dus op deze manier al zijn ze klein toch ook wel een nuttige functie voor het recyclen van voedingsstoffen in verschillende leefomgevingen. Een paar soorten zijn omnivoor of soms vleesetend en voeden zich ook met insecten, en soms ook met andere duizendpoten, regenwormen of slakken. Sommige soorten hebben doordringende monddelen waardoor ze ook plantensappen kunnen opzuigen.

Zij hebben ook hun vijanden net als andere dieren en hun vijanden zijn onder andere verschillende reptielen, amfibieën , vogels , zoogdieren en andere insecten.

Wat doen zij met bedreiging?

Zij rollen zich dan op wat je kan zien op bovenste foto toen ik de boomschors even weghaalde om een foto te nemen. Deze begon zich gelijk al wat op te rollen. Er zijn ook sommige soorten van hen die zelfs een stinkende afscheiding loslaten om roofdieren af te schrikken. Dat doet bijvoorbeeld de Roodstip -Blaniulus guttulatus- want deze stippen zijn de openingen van hun klieren die ter verdediging worden gebruikt. Dat krijg je als weetje er even extra hierbij.

Ik liet deze gewoon zitten waar hij zich bevond en nam slechts enkele foto's en draaide toen ook voorzichtig de verrotte boomstam weer terug om niet het leven eronder te verstoren. De meeste miljoenpoten zijn herbivoren, die rottende vegetatie eten die op de grond is gevallen. Deze soort gebruikt zijn platte lichaamsvorm om zich te verplaatsen in de grond en bladafval op zoek naar voedsel.

Hun benaming en familie naam

Polydesmidae is een familie van duizendpoten in de volgorde Polydesmida. Polydesmida komt van de Griekse naam Poly en betekent "veel" en Desmos betekent "binding" en is de grootste orde van duizendpoten, die wel zo een plusminus 3.500 soorten of meer kunnen bevatten. In de tropische werelddelen zijn er ook vele familieleden die wel gevaarlijk kan zijn voor een mens maar die komen hier gelukkig niet voor.

Duizendpoten zijn een groep geleedpotigen die worden dus gekenmerkt door twee paar verbonden poten op de meeste lichaamssegmenten; ze staan ​​wetenschappelijk bekend als de klasse Diplopoda, de naam is afgeleid van deze functie. Elk segment met twee poten is het resultaat van twee aan elkaar gesmolten segmenten.
hier een foto die ik van vond die ik vond in een oud natuurboek en daar kan je goed zien hoe het lijf in elkaar steekt van de gewone platrug. Best wel interessant dacht ik om het te zien en zo leer jij ook vast meer.


De paring en geboorte

De paring, wordt voorafgegaan doordat een mannetje zijn antennes laat tikken tegen het vrouwtje aan en het lopen langs de rug ook wel schuren genoemd of, het aanbieden van eetbare klierafscheidingen. Tijdens de copulatie bij de meeste miljoenpoten, plaatst het mannetje zijn zevende segment voor het derde segment van het vrouwtje, en kan hij zijn gonopoden < Dat is een uit de poten omgevormd spermakanaal >dan inbrengen om de schaamlippen wat te verwijden voordat hij zijn lichaam buigt om het sperma op zijn gonopoden te deponeren en dan de "geladen" gonopoden weer in het vrouwtje te plaatsen.

Na de paring legt het vrouwtje haar eieren begraven in de grond. Het vrouwtje legt haar eitjes niet zomaar in de aarde, maar bouwt om haar legsel een klokvormig aardnestje met een schoorsteentje erop. Afhankelijk van het type duizendpoot kan het vrouwtje in haar leven ergens tussen enkele tientallen en enkele duizenden eieren liggen. De jongen komen al na een paar weken uit en hebben meestal maar drie paar poten, gevolgd door maximaal vier pootloze segmenten. Naarmate ze groeien, vervellen ze voortdurend en voegen daarbij nog meer segmenten en poten toe.

Sommige soorten ruien in speciaal geprepareerde kamers van aarde of zijde en zelfs in ontlasting geharde bolletjes en kunnen daarin ook schuilen bij nat weer, en de meeste soorten eten het weggegooide exoskelet. Voor wie niet weet wat dit is dan enige uitleg hiervan: Een exoskelet of uitwendig skelet is een omhulling, dat dient ter bescherming van het lichaam van een organisme. Het volwassen stadium, wanneer de individuen reproductief echt volwassen worden wordt over het algemeen bereikt in het eindstadium van de vervelling maar dat verschilt ook weer van soort tot soort, hoewel sommige soorten dus ook na de volwassenheid weer blijven vervellen.

En ook kunnen menige miljoenpoten en/of duizendpoten soorten één tot tien jaar leven maar ook dit is afhankelijk van het soort.

Gewone platrug- Polydesmus denticulatus, catherinetine.blogspot.com


Nawoord van mij Tine

Als je van heel dichtbij eens zal kijken zijn vele kleine dieren meestal wel goed te zien. 1 belangrijke factor blijft echter meestal verborgen en dat is dus de wereld van de ongewervelden dieren. Ongewervelden zijn over het algemeen heel klein en worden vaak door de mens beschouwd als lastig, eng en heel vies.

Toch zijn juist deze ongewervelden een zeer belangrijke factor in elk ecosysteem. En dat is dus ook dit dier waar ik over heb geschreven. Want zoals ik al eerder had gezegd in andere artikelen en op blogs van mij hebben alle dieren, planten of bomen een functie en het is dus ook belangrijk om de kleine onder hen ook eens te gaan waarderen die voor jou dan wellicht eng of heel vies mogen wezen. Zij doen net als bomen en planten en andere insecten ook hun werk om onze natuur mooi en rein te houden.

Fotografie en tekst © Tine de Jong -2020

Foto 1 en foto 2 en 3 zijn genomen in Het Luntersche Buurtbosch Lunteren- Gemeente Ede-Gelderland
Foto 3 kwam uit 1 van mijn vele verzamelingen natuurboeken.

Klik op de foto's om hen wat groter te zien als je dit wilt.
Ik heb ze genomen met mijn eenvoudige camera -de Canon Axus 185 dus kunnen ze wellicht niet zo mooi wezen.

Bedankt dat je op bezoek kwam om te lezen en om hierbij ook iets meer te weten te komen van het leven van de gewone platrug -platrug miljoenpoot.

Voel je vrij om te reageren, maar zet wel je naam in de beschrijving als je geen url website zal hebben. Plaats dan je naam onder de reactie en laat de regel van de url open. en dan gewoon plaatsen. Na het goed keuren word je reactie Z.S.M geplaatst.

Natuurgroetjes van mij en tot een volgend maal met een mooi interessant verhaal.

Wees zuinig op onze mooie natuur zodat wij met zijn allen mogen blijven genieten van alles wat de natuur ons aan mooie geschenken zal geven.
Groot of klein, dun of dik verdienen het om in onze mooie natuurwereld te mogen blijven leven.

Wees ook welkom op mijn persoonlijke en eigen blog website want daar zet ik de laatste tijden ook heel veel weetjes uit de natuur en niet meer alleen hier.

Wees ook welkom op mijn andere website: Gedichten en Verhalen uit het leven waar ook het natuur, leven, liefde met ook wellicht mooie dagjes uit tips met daarbij ook mijn video's met natuurwandelingen zijn samen geweven in woord, fotografie en meer. Klik of druk op de link en ontdek veel. Alvast erg bedankt als je mijn andere website ook eens zal bezoeken.

Voor jou een kort filmpje waar je deze iets beter kan zien. Gefilmd door een YouTube vriend die deze ook eens had ontmoet. Een mooi natuurkanaal van Christian Olivier en hier kan je nog veel meer ontmoeten als je soms ook eens iets tegenkomt wat je niet kent.

Gewone platrug/Flat backed millipede (Polydesmus denticulatus)