Onlangs had ik enige stipjes of bultjes ontmoet op een blad. En ja, wat ik ontmoet wil ik dan ook graag wat over schrijven. En de weetjes erom heen zijn vast ook wel interessant voor wie eens meer wilt weten. Maar wat had ik ditmaal nu ontmoet?
De bultjes op bovenstaande foto worden veroorzaakt door de esdoornmijt en waren zo ongeveer maar 2 tot 3 mm groot. Ik had een vergrootglas bij me en hierdoor heb ik het kunnen zien. Deze esdoornmijten zijn te zien in de zomer en in de herfst en ik ontdekte deze gewoon bij toeval bij een wandeling in het Alblasserbos. En dat was in mei van dit jaar. Helaas waren de meeste foto's mislukt omdat het heel moeilijk is om met mijn kleine camera zo dichtbij te fotograferen.
Ik wandel hier heel graag want de natuur hier is volop in beweging. En steeds als ik het bos bezoek kom ik ook andere mooie natuur tegen die mijn ogen nog niet hadden ontmoet. Zo ook deze vreemde bultjes op het blad en ik vroeg mij af wat het was. Bij onderzoek thuis in mijn natuurboeken ontdekte ik dat het hier om een soort van een mijt ging.
Er bestaan namelijk niet alleen allerlei tussenvormen, maar er zijn bijvoorbeeld ook grote harige gallen die weer door de Esdoornknobbelmijten veroorzaakt kunnen worden. Dus is het soms best wel goed opletten welke je hebt gezien. En ook ik kan mij soms ook wel lelijk vergissen. Hoewel bladschimmels bijzonder spectaculaire symptomen laten zien, veroorzaken ze echter toch zelden ernstige schade aan de bomen. Het insect dat die rode bobbeltjes (gallen) op de bladeren van deze esdoorn maakt heet de Aceria macrorhyncha(Nalepa, 1889).
Bij esdoorns zitten er soms veel van deze mijten bij elkaar op de bovenkant van een blad, (soms een enkeling aan de onderkant), en zit de opening aan de andere kant van het blad. Die opening wijkt een beetje terug en is afgedekt met eencellige haren. Daar ik soms ook op de bladeren kijk of er een insect op zal zitten ontdekte ik dus bij toeval deze Esdoornhoornmijten in een vervroegd stadia.
Als de waardplant de Gewone esdoorn is, dan komen er zoals ik las in 2 van mijn boeken dat er 2 soorten galmijten in aanmerking komen als gal veroorzaker. En dat is de Esdoornknobbelmijt (Aceria cephalonea) en de Esdoornhoornmijt (Aceria macrorhyncha).
Ook is er nog de Hoorngalmijt en deze gal komt voor in Nederland op de Gewone esdoorn en Noorse esdoorn, en ook op purperen kweekvormen. Op de gewone esdoorn en Noorse esdoorn leidt galvormingen meestal tot hoorntjes en soms tot knobbels van 1-3 mm hoog, vaak wijnrood, soms gelig van kleur. Bij de Noorse is de kleur rood soms lichter rood.
Mijten vallen onder de spinachtigen (Arachnica) die spinnen en mijten omvat. Maar een groot verschil met echte spinnen en mijten is, dat spinnen een lichaam hebben dat duidelijk in twee delen is gedeeld. Het lichaam van een mijt bestaat maar uit 1 segment. Onthoud dus wel dat het geen spinnen zijn. En ze zijn klein genoeg om individuele plantencellen te doorboren en te voeden waardoor de omliggende cellen groter worden en zich vermenigvuldigen om de gal te vormen. Een veelvoorkomende ziekte bij de esdoorn is ook de inktvlekkenziekte. Deze ziekte is gemakkelijk te herkennen aan zwarte (op inkt lijkende) vlekken op het blad. De gewone esdoorn is net zoals veel andere soorten ook gevoelig voor de bladluis.
Andere mijtensoorten
Er zijn ook veel andere mijtensoorten waar ik wellicht in een ander schrijven eens de aandacht aan zal geven.
Heb je zelf eens last van andere soorten mijten op je eigen planten of bomen
Er bestaan namelijk niet alleen allerlei tussenvormen, maar er zijn bijvoorbeeld ook grote harige gallen die weer door de Esdoornknobbelmijten veroorzaakt kunnen worden. Dus is het soms best wel goed opletten welke je hebt gezien. En ook ik kan mij soms ook wel lelijk vergissen. Hoewel bladschimmels bijzonder spectaculaire symptomen laten zien, veroorzaken ze echter toch zelden ernstige schade aan de bomen. Het insect dat die rode bobbeltjes (gallen) op de bladeren van deze esdoorn maakt heet de Aceria macrorhyncha(Nalepa, 1889).
Bij esdoorns zitten er soms veel van deze mijten bij elkaar op de bovenkant van een blad, (soms een enkeling aan de onderkant), en zit de opening aan de andere kant van het blad. Die opening wijkt een beetje terug en is afgedekt met eencellige haren. Daar ik soms ook op de bladeren kijk of er een insect op zal zitten ontdekte ik dus bij toeval deze Esdoornhoornmijten in een vervroegd stadia.
Als de waardplant de Gewone esdoorn is, dan komen er zoals ik las in 2 van mijn boeken dat er 2 soorten galmijten in aanmerking komen als gal veroorzaker. En dat is de Esdoornknobbelmijt (Aceria cephalonea) en de Esdoornhoornmijt (Aceria macrorhyncha).
Ook is er nog de Hoorngalmijt en deze gal komt voor in Nederland op de Gewone esdoorn en Noorse esdoorn, en ook op purperen kweekvormen. Op de gewone esdoorn en Noorse esdoorn leidt galvormingen meestal tot hoorntjes en soms tot knobbels van 1-3 mm hoog, vaak wijnrood, soms gelig van kleur. Bij de Noorse is de kleur rood soms lichter rood.
Mijten vallen onder de spinachtigen (Arachnica) die spinnen en mijten omvat. Maar een groot verschil met echte spinnen en mijten is, dat spinnen een lichaam hebben dat duidelijk in twee delen is gedeeld. Het lichaam van een mijt bestaat maar uit 1 segment. Onthoud dus wel dat het geen spinnen zijn. En ze zijn klein genoeg om individuele plantencellen te doorboren en te voeden waardoor de omliggende cellen groter worden en zich vermenigvuldigen om de gal te vormen. Een veelvoorkomende ziekte bij de esdoorn is ook de inktvlekkenziekte. Deze ziekte is gemakkelijk te herkennen aan zwarte (op inkt lijkende) vlekken op het blad. De gewone esdoorn is net zoals veel andere soorten ook gevoelig voor de bladluis.
Andere mijtensoorten
Er zijn ook veel andere mijtensoorten waar ik wellicht in een ander schrijven eens de aandacht aan zal geven.
Heb je zelf eens last van andere soorten mijten op je eigen planten of bomen
dan is deze tip wellicht wat voor jou:
Mijten zijn geen insecten en dus niet te bestrijden met een insecticide. Mijt aantastingen kunt u preventief bestrijden door in het voorjaar vanaf de eerste bladeren te spuiten met de biologische spuitzwavel. Deze bespuitingen minimaal 3 maal om de 10 à 14 dagen herhalen. Heb jij andere tips voor de lezers en bezoekers, dan kan je dit als reactie onder de woorden zetten maar vermeld dan wel je naam graag want anonieme reacties plaats ik niet meer. En heb je geen url-website dan kan je ook alleen je naam invullen en de andere regel openlaten en ook je reactie/ tips plaatsen.
* Druiven, linde en walnoot worden soms aangetast door de galmijten en dat is de viltmijt.
* Linde, eik, iep,wilg, appel etc. worden aangetast door galmijten en die wordt bladgal genoemd.
* Beuk, linde, fruitbomen, buxus, bonen en vele soorten andere planten worden aangetast door de spinmijt.
De spinmijt is een kleine mijt die vooral gek zijn op planten. De rode spinmijt is knalrood en leeft van tal van planten waar ze stippels en bruine vlekken op de bladeren kunnen veroorzaken. En je kan ze ook in warme broeikassen ontdekken.
Zou je eens meer willen weten over andere soorten gallen en ziektes, dan is deze website echt wat voor jou want je vindt hier vast veel informatie over menige gallen en nog veel meer leerzame informatie. Klik hiervoor of druk dan op deze rode link: Wat zijn plantengallen?
Maar deze link in het groen is ook wat voor jou want hier komen de meeste plantenziektes en foto's met meer informatie erbij wat zeker ook vast wel interessant voor je zal wezen, mocht jij eens iets ontdekken wat je niet thuis kan brengen:
Ziektes & plagen van Struiken, bomen en houtige gewassen
Verschillende soorten gal insecten veroorzaken geen gallen, maar leven soms wel in de gallen van die galvormende galmijten om zich te voeden.
Mijten zijn geen insecten en dus niet te bestrijden met een insecticide. Mijt aantastingen kunt u preventief bestrijden door in het voorjaar vanaf de eerste bladeren te spuiten met de biologische spuitzwavel. Deze bespuitingen minimaal 3 maal om de 10 à 14 dagen herhalen. Heb jij andere tips voor de lezers en bezoekers, dan kan je dit als reactie onder de woorden zetten maar vermeld dan wel je naam graag want anonieme reacties plaats ik niet meer. En heb je geen url-website dan kan je ook alleen je naam invullen en de andere regel openlaten en ook je reactie/ tips plaatsen.
* Druiven, linde en walnoot worden soms aangetast door de galmijten en dat is de viltmijt.
* Linde, eik, iep,wilg, appel etc. worden aangetast door galmijten en die wordt bladgal genoemd.
* Beuk, linde, fruitbomen, buxus, bonen en vele soorten andere planten worden aangetast door de spinmijt.
De spinmijt is een kleine mijt die vooral gek zijn op planten. De rode spinmijt is knalrood en leeft van tal van planten waar ze stippels en bruine vlekken op de bladeren kunnen veroorzaken. En je kan ze ook in warme broeikassen ontdekken.
Zou je eens meer willen weten over andere soorten gallen en ziektes, dan is deze website echt wat voor jou want je vindt hier vast veel informatie over menige gallen en nog veel meer leerzame informatie. Klik hiervoor of druk dan op deze rode link: Wat zijn plantengallen?
Maar deze link in het groen is ook wat voor jou want hier komen de meeste plantenziektes en foto's met meer informatie erbij wat zeker ook vast wel interessant voor je zal wezen, mocht jij eens iets ontdekken wat je niet thuis kan brengen:
Ziektes & plagen van Struiken, bomen en houtige gewassen
Verschillende soorten gal insecten veroorzaken geen gallen, maar leven soms wel in de gallen van die galvormende galmijten om zich te voeden.
Maar over deze gallen zal ik vast en zeker ook eens een andere keer over schrijven als ik de foto's heb verzameld uit onze mooie natuurwereld.
Tekst en Fotografie © 2019 Tine de Jong
Informatie uit mijn vele natuurboeken en van het internet.
Ik vond geen filmpje van de Esdoornhoornmijten zelf (die ook zijn veel te klein om te filmen ) maar wel van een ander soort die ik graag erbij wilt zetten en hier kan je heel goed de structuren zien en de mijt komt ook voorbij....
Gall Mites and a Sunny Environment met heerlijke vogelgeluiden erbij en echt een aanrader voor jou:
Tekst en Fotografie © 2019 Tine de Jong
Informatie uit mijn vele natuurboeken en van het internet.
Ik vond geen filmpje van de Esdoornhoornmijten zelf (die ook zijn veel te klein om te filmen ) maar wel van een ander soort die ik graag erbij wilt zetten en hier kan je heel goed de structuren zien en de mijt komt ook voorbij....
Gall Mites and a Sunny Environment met heerlijke vogelgeluiden erbij en echt een aanrader voor jou: