vrijdag 26 april 2019

Lelietje-van-dalen (Convallaria majalis) met tips

Lelietje-van-dalen (Convallaria majalis)  catherinetine.blogspot.com

Nog even en de mooie maanden komen er weer aan en dat is Mei en juni. Deze zijn mij ook de mooie bloemenmaanden en ik deel met jou enkele weetjes over de lelietje-van-dalen ook wel het meiklokje genoemd. Want deze bloemen verdienen ook zeker een plaatsje op dit natuurblog: De mens en de Natuur. 

Hun officiële Latijnse naam is ook erg mooi en dat is: Convallaria majalis. Daarin zitten hun favoriete plek én hun bloeiperiode in verborgen want convallis betekent ‘in diepe dalen’ en majalis ‘in mei’.

De maand mei wordt ook wel de bloeimaand genoemd, en dat is niet zo verwonderlijk. Want vanaf nu (als het weer goed zal wezen) barst het goed los in de natuur en volgt er een explosie van groen, bloesem en bloemen. Zo ook het mooie meiklokje zoals ik het bloempje het liefste noemt met haar heerlijke geur, maar opgelet want alle delen zijn giftig. Dus wees waakzaak met kleine kinderen en huisdieren.

Als de zon veel tevoorschijn komt zal het lelietje van dalen je verblijden en in de maand mei en steekt ze meestal haar kopje boven de grond uit en bloeit dan vanaf mei tot en met eind juni. Aan de licht gebogen stelen hangen soms wel twaalf klokvormige bloemklokjes. 

Ieder klokje heeft zes blaadjes die aan elkaar vastgegroeid zijn. Voor het bloeien lijkt daslook sprekend op het lelietje-van-dalen, en ze komen ook nog eens op dezelfde plaats voor (op de bodem van het bos) op hetzelfde moment van het jaar. Maar als je de klokjes ziet dan weet je dat je de echte heeft gevonden. Maar ondanks dat de geur je aantrekken zal, raad ik toch aan deze niet te plukken. Wil je dit wel was dan wel goed je handen.

Het welbekende en aangename geurende lelietje-van-dalen- meiklokje- wordt wel bij een goede verzorging soms zo een 20 cm hoog en dat is best knap voor zo een inheems bosplantje. Meiklokjes staan dan ook graag op een schaduwrijke standplaats. 

De planten doen het goed op een voedzame licht zure grond onder enige struikgewas. De ondergrondse wortelstokken groeien heel snel aan waardoor je al snel een mooi meiklokjestapijt kan ontvangen. Lelietje-van-dalen kan tientallen jaren in koele klimaten leven, maar kan het niet lang overleven bij warm weer.

Na de bloei als de bloempjes weer weggaan, volgen dan groene bessen en later rijpen deze weer tot rood of oranje. Ook deze zijn giftig net als de bloempjes want het bevat glycoside bestanddelen en dit zijn een groep van chemische stoffen die van nature vrijwel alleen in planten voorkomen die giftig zijn. Dus deze mooie bloempjes moet je laten waar ze staan, dat zal ik zeker wel doen.

Tuintips voor jou:

Wil je de lelietje-van-dalen (Convallaria majalis) zelf eens in je tuin, dan schrijf ik er wel even dat de lelietjes van dalen ook wel opdringerig is, omdat het een wortel heeft die zich ongebreideld kan verspreiden waar het groeit. En dus ook op plaatsen waar jij deze dan wellicht niet wilt hebben. Zo merk je ook wel dat het lelietje van dalen op de voorgrond wilt staan. Zij heeft wel een paar jaar nodig om zich te vestigen las ik in mijn natuurboek en bloeit misschien niet gelijk het eerste jaar. Maar dat hangt ook van je grond en juiste voedingstoffen af.

Wil jij ze zelf, graaf een gat voor elke pit (wortelstok) dat diep genoeg is zodat de punt van de pip zich een centimeter onder het oppervlak van de aarde bevindt. De pitten moeten 3 tot 4 inch uit elkaar worden geplant. Geef het nieuw aangeplante gebied regelmatig water gedurende de eerste paar weken. Geef ook de lelie bij de groei dan water als de bovenste 1 tot 2 inch aarde droog wordt. Zorg dat het gebladerte van de planten niet nat wordt als dat mogelijk is. Deze kunnen verbranden in de zon. Geef hen dus tijdens de ochtenduren wat water, maar laat de grond niet te verzadigd raken.

Bemest het lelietje-van-dalen met uitgebalanceerde 10-10-10, langzaam afgevende, korrelige meststof elke drie maanden tijdens het actieve groeiseizoen. Verdeel elke lelietje-van-dalenplant om de 2 tot 4 jaar, of wanneer de plant vol raakt of uitgroeit. Maak bij het verplanten divisies die elk een gezonde wortelstok en stengels bevatten. Verplant de divisies op de vorige groeisnelheid van de plant en spreid individuele indelingen op 24 inch uit elkaar.

Deze laatste reden voor het verspreiden van overblijvende planten is de meest voorkomende en het beste. We kennen vast allemaal het scenario: een vaste plant die we hebben geplant gedijt in het begin en zelfs verspreidt zich, om in de loop der jaren uit te groeien. Dit gebeurt als gevolg van overbevolking. In de loop van de tijd strijden er namelijk te veel wortels om grondstoffen in hetzelfde kleine gebied. En daarom is verdelen soms heel goed. De gemakkelijkste manier om lelietjes van de vallei te verspreiden, is dus door te delen. Je kunt de wortelstokken in de lente ook al verdelen voordat ze bloeien of in de herfst als ze gaan slapen. Wrik dan de wortelstokken voorzichtig los. 

Verplant dan de divisies weer vier centimeter van elkaar. De planten zullen zich snel verspreiden om het lege gebied te vullen. Tot slot kunnen pitten die je had geplant ook sterven maar dat komt doordat de grond geen goede drainage had, en dan rotten ze. Als u besluit om in dat gebied opnieuw te planten, moet je dan wat bouwers zand of veenmos aan de bodem toevoegen om de afvoer te verbeteren. Ik hoop dat je wat aan deze tips zult hebben.

Andere ook wel interessante weetjes:

Volgens een oude traditie brengen deze witte bloempjes tot het volgende voorjaar ook geluk en gezondheid. Nu vraag jij je vast af waar dit vandaan komt. Ik heb ergens gelezen dat ze worden toegeschreven aan de Franse koning Charles IX. Want die kreeg op 1 mei 1561 een bosje meiklokjes om hen geluk en voorspoed voor het komende jaar te wensen. Hij was zo gecharmeerd door die geste, dat hij er een gewoonte van maakte om alle dames van het hof op 1 mei een boeketje meiklokjes te geven.

Deze traditie van het geven van lelietje van dalen is ook een oud Germaans gebruik: een eerbetoon aan Ostara, de godin van de komst van de lente en het groeiende licht. Om deze belangrijke godin te eren, gooiden toen de Germaanse volken lelietje-van-dalen in de feestvreugde als teken van respect en om te laten zien dat zij in haar goddelijkheid geloofden.

Bij de Kelten was 1 mei het begin van het eerste Keltische halfjaar en in de middeleeuwen was dit de maand waarin jij je moest verloven, maar in grote delen van Europa (behalve Nederland en Zwitserland) is dit tegenwoordig de dag van de arbeid (in Frankrijk ‘Fête du travail’). Herdacht wordt dat op 1 mei 1886 de Amerikaanse vakbonden meer dan 400.000 arbeiders opriepen te demonstreren voor de achturige werkdag (8 heures de travail, 8 heures de sommeil, 8 heures de loisirs). Sindsdien wordt de eerste mei traditioneel opgedragen aan de sociale verworvenheden van deze demonstratie.

Het werd ook eens de nationale bloem van Finland in 1967 en was het bloemenembleem van Joegoslavië. En de Beroemde Britse rockband Queen heeft een nummer gewijd aan hen en is geschreven door Freddie mercury en als ik het goed staat deze op het album - Sheer Heart Attack 1974. Zoek maar eens op YouTube als je dit nummer ook eens wilt horen.

Een andere traditie is die van de 'Bal des muguets': jongeren organiseerden bals, waar de ouders niet mochten komen. De meisjes waren in het wit gekleed, de jongemannen droegen een meiklokje op hun kostuum. Daarom wordt het meiklokje ook wel met 'rencontres amoureuses' geassocieerd.
En ben jij in de maand mei bent geboren? Dan is lelietje van dalen ook jouw geboortebloem.

Tip voor jou erbij:

Geef op 1 mei eens een bosje meiklokjes- lelietjes van dalen eens cadeau aan wie u graag ziet of waar je van houdt. Ook al is deze traditie waarschijnlijk niet in Nederland bekend maar wel in andere landen. Het zou mooi zijn deze traditie ook hier in Nederland eens voort te gaan zetten. Elk mens houdt toch van bloemen en dit lelietje verleidt elk mens wel met haar indringende geur. Ik hebben de zeepjes tussen de lakens liggen in linnenkast en het geeft altijd een frisse geur overal. Ook de staande geuren zijn bij mijn man en mij wel favoriet. Heb jij deze ook weleens??

Maar ook voor Moederdag is deze heel geschikt want meiklokjes en Moederdag zijn ook wel verbonden met elkaar. Wist je trouwens dat deze er ook in Rose zijn?? Ze bestaan echt en deze draagt de naam: Convallaria majalis ‘Rosea’ Welke vind jij het mooiste??? En heb jij ze weleens ontvangen?

Bedankt voor het lezen van mijn woorden en ook je bezoek aan deze natuur website waar je veel tips en natuurweetjes kan lezen maar ook zien. Wellicht veel om te lezen voor jou ditmaal maar je kan er wel veel van leren.
🥀 Natuurgroetjes van mij Tine.🥀 © 2019 Tekst geschreven door Tine de Jong

Mooie video voor jou: Le Temps du Muguet -- Tol & Tol - Lily of the Valley