Vreemde kronkelingen kwam ik onlangs tegen en wilde hier toch eens meer
over weten wat dit nu weer was. Zo blijf je wel bezig in de natuur hoor,
want er komt altijd wel iets op mijn pad wat ik niet kent. En ik leer dan
ook steeds weer meer wat er zoal in de natuur leeft en is te
zien.
Het is dan ook de beste leerschool die er is zeg ik altijd. En de
gallenwereld zit ook best ingewikkeld in elkaar. En wat ik nu had ontmoet was dus de spiraalgal van de bladluis die je op
populieren bladeren zal kunnen zien.
De mooie benaming is Pemphigus spyrothecae - spiraalgal bladluis. Zoals foto 1 die je boven ziet.
En valt dus ook onder de categorie plantenparasieten. Maar is ook wel een
vorm van een schimmel te noemen. En deze waren op een populier blad en de
levenswijze van deze bladluizen zijn ook wel wonderlijk te
noemen.
Nu is geheel de natuur soms wel wonderlijk te noemen maar de blad
gallenwereld is toch wel een uitspringer als je ziet hoe insecten zoiets
maken. Mijn kennis is hierbij niet groot dus ik moest wel enige naslagwerk
verrichten zodat ik er wat over te schrijven had.
De gevleugelde luisjes uit de spiraalgallen (dus de Pemphigus
spirothecae) vliegen altijd naar de boom terug en uit de eieren die ze er
leggen, komen dan weer de mannetjes en vrouwtjes, die dan na bevruchting
de zogenaamde wintereieren leggen.
In het volgende voorjaar leveren die weer vele nieuwe galvormers en
eigelijk ook wel vormsters genoemd want hier zijn het allemaal de vrouwtjes
die zonder bevrucht te zijn levende jongen ter wereld brengen.
Ik heb altijd wel een loep bij mij maar hier kon ik niet inkijken.Wel van
dichtbij hoe zo een vervorming er nu uitzag van dichtbij. het is mij niet
gelukt om dan zo een foto van dichtbij te maken helaas. En ze meenemen had
een optie kunnen zijn maar wat in de natuur ligt moet je gewoon daar
laten. Al zijn er wel mensen die ze meenemen om ze dan thuis te
onderzoeken maar mij gaat het altijd om de waarneming en dat is voor mij
voldoende.
Een galmaker gebruikt dus de gal als schuilplaats maar ook als
voedselbron en vaak ook voor de voortplanting. Wel jammer dat ik de
bewoners niet kon zien maar wellicht vind je daar op internet ook wel
afbeeldingen van.
De cellen vergroten en vermeerderen zich plaatselijk soms echt
buitengewoon. De galmaker heeft meestal dus wel een sterke relatie met de gal en de
gastheer. En de gal maakt vaak een belangrijk deel uit van de
levenscyclus van de galmaker.
Je komt ze soms tegen in vele vormen zoals een balletje op een
gevallen blad maar in een spiraalvorm had ik hen nog niet
gezien. De vergalde bladeren kunnen in grote aantallen vallen als de herfst aanvangt
maar je kan ze ook aan menige steel van blad tegenkomen die nog aan de
boom zitten en namate de herfst aanvangt vallen ze dus ook op de grond met
blad en al.
En als ze met rust gelaten worden gaan ze overwinteren en dan...
als het voorjaar komt dan vliegen ze uit.
Deel nog enkele foto's van die ik eens had ontmoet. Deze knikkergal
was wel heel groot. Kon niet goed achter de naam komen want google lens
gaf mij teveel verschillende namen.
Welke soort hieronder is, daar weet ik ook de naam niet van maar ze
lijken wat op tepelgallen, maar kunnen ook wel lensgallen zijn. Ik
bedoel dus de gewone lensgalwesp (Neuroterus quercusbaccarum)
Wellicht weet jij de namen wel en kan je dat als een reactie onder het
schrijven plaatsen. Er zijn vele websites die al over deze wonderlijke
wereld van de bladgallen hebben geschreven maar ook aldaar kwam ik niet
aan de naam. En ook in de vele natuurboeken die ik heb vond ik deze
niet.
En over de rozengal had ik al eens geschreven want die kwam ik ook eens tegen en dat zijn
ook wel bijzondere gallen. Als je hier eens meer over zal willen lezen dan klik je gewoon op
deze link Rozengallenwaar je gelijk in mijn
blogpost komt.
En hiermee sluit dit schrijven weer af en ik dank je voor het lezen en je
bezoek en kom hier nog eens terug want als ik weer een galsoort zal zien
dan zal ik deze ook hieronder plaatsen gaan. Maar wil je eens meer komen
lezen dan ben je altijd welkom.
En reacties zijn altijd welkom maar niet anoniem, dus vermeld wel je
naam in je reactie daarbij. Reacties zonder naam worden
NIET meer geplaatst!
Wil je eens meer weten wat nu plantengallen zijn dan kan je dat lezen op
de externe link die ik vond en ook wel interessant
is.
Want er zijn veel verschillende soorten die jij wellicht ook
weleens had gezien. Aldaar kan je ook op de foto klikken en dan
zie je hoe die er dan uit ziet.
Wil je eens reageren en heb je geen url dan kan je ook slechts je naam invullen en de andere regel openlaten mocht je niet eens kunnen reageren. Zet altijd ook je naam in de beschrijving want anonieme plaats ik niet meer. Heb je een Yt kanaal dan kan je ook een reactie achterlaten. Bij vorbaat dank.
Heb je ook weleens dit vreemde geval gezien zoals hierboven in je rozen? Nu dat is de rozengal en deze gallen worden gemaakt door de rozen mos galwesp (Diplolepis rosae) Deze is zelden te zien tenminste ik heb deze nog nooit gezien.
Deze is 1 tot 3mm dus ook niet gemakkelijk te zien maar ik las in mijn insectenboek dat deze zwart van kleur is en een zijdelings zo een samengedrukte buik heeft die roodbruin is.
Ik vond na wat zoeken een website waar je dit wespje kan zien en deze is dan uit vergroot maar dan weet jij ook beetje hoe die eruit zietHet wespje van de Gal
En met het pijltje links boven kan je weer terug komen op dit log of je leest eerst mijn schrijven en klik er dan op.
Dit kleine wespje maakt een minimum beschadiging ergens op de plant, legt dan haar eitjes, spuit er dan zo een stofje in waar dan op die plek van de rozenstruik deze vreemd gevormde woekeringen ontstaan. En dat is dus de gal.
De wonderen van de natuur noemde ik het toen ik deze eens ontmoette in een heemtuin en niet wist wat het was.
En ja dan wil ik ook weten wat het is en ga dan op onderzoek op het internet of kijk het na in mijn vele natuurboeken of ik het tegen zal komen. En zo kwam ik er dus achter wat het was.
Toch vind ik het wel mooi om te zien en jij? soms zie er ook meer dan een op een rozentak zitten. Echt wonderlijk vind ik deze creatie.
De ontwikkeling van de larven vindt dus plaats in de gallen, die wel tot 5 cm groot kunnen zijn en ook meerdere kamers heeft. De larven voeden zich met plantenweefsel.
Maar erge schade brengen zij niet hoor. Open gemaakt heb ik deze niet want ik laat de natuur graag met rust en zal er zeker geen beschadiging aan geven. Daarvoor houd ik teveel hiervan met alles wat erin leeft of woont want ik heb respect voor alles.
Dat zo een kleine wesp dit kan maken vind ik toch wel wonderbaarlijk te noemen maar hoe diep je ook in de natuur zal kijken, helemaal begrijpen kunnen we dit toch niet. Want het heeft soms ook wat magisch als je bemerkt wat zo een klein insect kan doen met een plant of bloem.
Het wespje die dit maakt is ongeveer 3 a 4 mm groot en meestal zijn enkel de vrouwtjes te zien die zich ongeslachtelijk voortplanten. De gal is wat bolvormig en van enkele mm tot 5 cm groot kan deze ook wel worden.
Deze bestaat uit groene, later rode haarachtige uitgroeiingenof kleine vertakte takjes. Er zijn ook gallen die op de bladeren groeien, maar die blijven een stuk kleiner.
Ze komen voor aan het uiteinde van takken of op de kelken kroonbladeren en op bladeren. In het najaar kleurt het rozengal van groen naar soms fel rood. Het vrouwtje legt een ei onder de bast van de roos en de uitkomende larve laat een stofje vrij waar de roos op reageert. Ze maakt deze gal waarin twee of meerdere kamertjes zitten waarin de larven leven. Deze soort is niet schadelijk dus je kan het gewoon laten zoals het is als jij deze eens in tuin zal hebben.
De gal wordt ook wel mosgal, slaapappel, Rozengal of Bedeguaar genoemd. In de gal zitten (slechts te zien met een microscoop) verschillende kleine kamertjes met daarin een larfje dat zich later dan weer tot wesp ontwikkelt. Tegen de winter is de kleur verdwenen en is de gal slechts een bruine en broze massa. De maden, nu omgezet in poppen, blijven in de cellen. Die kon ik niet zien maar wel die rommelige massa had ik eens ontmoet. Zie foto onder
De volwassen bijenwesp is donkerbruin of glanzend blauwzwart, ongeveer 5 mm lang. Het vrouwtje doorboort jonge, zwaardere scheuten (meestal wilde rozen), soms bladeren en bloemen, en legt een paar eieren. De larven scheiden irriterende stoffen af die de groei van de omliggende plantenweefsels veroorzaken.
Er ontstaat zo een neoplasma met een diameter van 3 tot 5 cm, aanvankelijk groen, later paars, bruin tot zwart. De larven leven erin tot het voorjaar, wanneer de volwassene eruit vliegen. Negenennegentig procent van de volwassenen zijn vrouwen en deze gaan de generaties door zonder enige seksuele drang van ontmoetingen.
Ongeveer in de maand mei zetten de galwespen hun eitjes weer af. Verschillende rozensoorten kunnen ook wel soms zulke gallen hebben. En wellicht zie jij deze dan ook eens verschijnen en dan weet je nu ook wat het is. Lekker laten zitten want dat deed ik ook dar ze geen schade aan je rozenplanten doen geven.
De gallen tref je bij voorkeur aan bij planten met een verminderde weerstand bijvoorbeeld na een stresstoestand van bv. snoei, droogte, wateroverlast.
Beschadigde en jonge rozenstruiken hebben ook de neiging dan om ook grotere gallen te produceren dan de andere struiken.
En er zijn nog veel meer soorten gallen die je op diverse blad of riet kan kan aantreffen maar dat is wellicht weer wat voor een volgende schrijven mocht ik deze dan eens ontmoeten.
Betekenis naam:
De naam slaapappel komt uit het volksgeloof. Men dacht dat zo’n rozengal onder je hoofdkussen een goede nachtrust bevorderde. Uitgeprobeerd heb ik het nog nooit hoor.
Nu sluit ik weer mijn schrijven af en je ontvangt weer natuurgroetjes van mij hierbij.
Bedankt voor je bezoek. En wees altijd welkom om meer te komen lezen want er kunnen wellicht meer leerzame weetjes voor jou op deze website staan.
De natuur is mooi op al haar manieren. Niets kan de schoonheid van de natuur verslaan.
Ik vond een video op YouTube en als je aldaar op ondertiteling (vierkantje) zal drukken en dan op het wieltje kan je het in je taal zetten.
Want ik vond het wel interessant toen ik het zag en daarom zet ik deze er bij mocht je nog meer er over weten want leerzaam is het ook wel.
Bekijk deze dan via YouTube zelf want dan zie je het vertaalwieltje er staan naast het vierkantje. Want weet niet of deze het hier via de blogvideo zal doen.
Onlangs had ik enige stipjes of bultjes ontmoet op een blad. En ja, wat ik ontmoet wil ik dan ook graag wat over schrijven. En de weetjes erom heen zijn vast ook wel interessant voor wie eens meer wilt weten. Maar wat had ik ditmaal nu ontmoet?
De bultjes op bovenstaande foto worden veroorzaakt door de esdoornmijt en waren zo ongeveer maar 2 tot 3 mm groot. Ik had een vergrootglas bij me en hierdoor heb ik het kunnen zien. Deze esdoornmijten zijn te zien in de zomer en in de herfst en ik ontdekte deze gewoon bij toeval bij een wandeling in het Alblasserbos. En dat was in mei van dit jaar. Helaas waren de meeste foto's mislukt omdat het heel moeilijk is om met mijn kleine camera zo dichtbij te fotograferen.
Ik wandel hier heel graag want de natuur hier is volop in beweging. En steeds als ik het bos bezoek kom ik ook andere mooie natuur tegen die mijn ogen nog niet hadden ontmoet. Zo ook deze vreemde bultjes op het blad en ik vroeg mij af wat het was. Bij onderzoek thuis in mijn natuurboeken ontdekte ik dat het hier om een soort van een mijt ging.
Er bestaan namelijk niet alleen allerlei tussenvormen, maar er zijn bijvoorbeeld ook grote harige gallen die weer door de Esdoornknobbelmijten veroorzaakt kunnen worden. Dus is het soms best wel goed opletten welke je hebt gezien. En ook ik kan mij soms ook wel lelijk vergissen. Hoewel bladschimmels bijzonder spectaculaire symptomen laten zien, veroorzaken ze echter toch zelden ernstige schade aan de bomen. Het insect dat die rode bobbeltjes (gallen) op de bladeren van deze esdoorn maakt heet de Aceria macrorhyncha(Nalepa, 1889).
Bij esdoorns zitten er soms veel van deze mijten bij elkaar op de bovenkant van een blad, (soms een enkeling aan de onderkant), en zit de opening aan de andere kant van het blad. Die opening wijkt een beetje terug en is afgedekt met eencellige haren. Daar ik soms ook op de bladeren kijk of er een insect op zal zitten ontdekte ik dus bij toeval deze Esdoornhoornmijten in een vervroegd stadia.
Als de waardplant de Gewone esdoorn is, dan komen er zoals ik las in 2 van mijn boeken dat er 2 soorten galmijten in aanmerking komen als gal veroorzaker. En dat is de Esdoornknobbelmijt (Aceria cephalonea) en de Esdoornhoornmijt (Aceria macrorhyncha).
Ook is er nog de Hoorngalmijt en deze gal komt voor in Nederland op de Gewone esdoorn en Noorse esdoorn, en ook op purperen kweekvormen. Op de gewone esdoorn en Noorse esdoorn leidt galvormingen meestal tot hoorntjes en soms tot knobbels van 1-3 mm hoog, vaak wijnrood, soms gelig van kleur. Bij de Noorse is de kleur rood soms lichter rood.
Mijten vallen onder de spinachtigen (Arachnica) die spinnen en mijten omvat. Maar een groot verschil met echte spinnen en mijten is, dat spinnen een lichaam hebben dat duidelijk in twee delen is gedeeld. Het lichaam van een mijt bestaat maar uit 1 segment. Onthoud dus wel dat het geen spinnen zijn. En ze zijn klein genoeg om individuele plantencellen te doorboren en te voeden waardoor de omliggende cellen groter worden en zich vermenigvuldigen om de gal te vormen. Een veelvoorkomende ziekte bij de esdoorn is ook de inktvlekkenziekte. Deze ziekte is gemakkelijk te herkennen aan zwarte (op inkt lijkende) vlekken op het blad. De gewone esdoorn is net zoals veel andere soorten ook gevoelig voor de bladluis.
Andere mijtensoorten
Er zijn ook veel andere mijtensoorten waar ik wellicht in een ander schrijven eens de aandacht aan zal geven.
Heb je zelf eens last van andere soorten mijten op je eigen planten of bomen
dan is deze tip wellicht wat voor jou:
Mijten zijn geen insecten en dus niet te bestrijden met een insecticide. Mijt aantastingen kunt u preventief bestrijden door in het voorjaar vanaf de eerste bladeren te spuiten met de biologische spuitzwavel. Deze bespuitingen minimaal 3 maal om de 10 Ã 14 dagen herhalen. Heb jij andere tips voor de lezers en bezoekers, dan kan je dit als reactie onder de woorden zetten maar vermeld dan wel je naam graag want anonieme reacties plaats ik niet meer. En heb je geen url-website dan kan je ook alleen je naam invullen en de andere regel openlaten en ook je reactie/ tips plaatsen.
* Druiven, linde en walnoot worden soms aangetast door de galmijten en dat is de viltmijt.
* Linde, eik, iep,wilg, appel etc. worden aangetast door galmijten en die wordt bladgal genoemd.
* Beuk, linde, fruitbomen, buxus, bonen en vele soorten andere planten worden aangetast door de spinmijt.
De spinmijt is een kleine mijt die vooral gek zijn op planten. De rode spinmijt is knalrood en leeft van tal van planten waar ze stippels en bruine vlekken op de bladeren kunnen veroorzaken. En je kan ze ook in warme broeikassen ontdekken.
Zou je eens meer willen weten over andere soorten gallen en ziektes, dan is deze website echt wat voor jou want je vindt hier vast veel informatie over menige gallen en nog veel meer leerzame informatie. Klik hiervoor of druk dan op deze rode link: Wat zijn plantengallen?
Maar deze link in het groen is ook wat voor jou want hier komen de meeste plantenziektes en foto's met meer informatie erbij wat zeker ook vast wel interessant voor je zal wezen, mocht jij eens iets ontdekken wat je niet thuis kan brengen: Ziektes & plagen van Struiken, bomen en houtige gewassen
Verschillende soorten gal insecten veroorzaken geen gallen, maar leven soms wel in de gallen van die galvormende galmijten om zich te voeden.
Maar over deze gallen zal ik vast en zeker ook eens een andere keer over schrijven als ik de foto's heb verzameld uit onze mooie natuurwereld.
Informatie uit mijn vele natuurboeken en van het internet.
Ik vond geen filmpje van de Esdoornhoornmijten zelf (die ook zijn veel te klein om te filmen ) maar wel van een ander soort die ik graag erbij wilt zetten en hier kan je heel goed de structuren zien en de mijt komt ook voorbij....
Gall Mites and a Sunny Environment met heerlijke vogelgeluiden erbij en echt een aanrader voor jou:
