Posts tonen met het label Eten uit de natuur. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Eten uit de natuur. Alle posts tonen

maandag 24 maart 2025

Japans hoefblad - Petasites japonicus met weetjes

Japans hoefblad - Petasites japonicus, catherinetine.blogspot.com
Heb onlangs weer een ander soort woekeraar gezien bij een wandeling. En dat is het Japans hoefblad - Petasites japonicus. En ik heb al eerder geschreven over wat hoefblad soorten. (Zie de linken onderin) Ditmaal is deze eens aan de beurt op mijn natuur website. Zowel aan de waterkant heb ik deze veel gezien maar ook langs bermen. Zelfs in het bos kan je deze ontmoeten.

Deze komt ook meestal eerder tevoorschijn dan het grote hoefblad (Japans hoefblad - Petasites hybrides 

In het vroege voorjaar kan je hen al door de kale klei heen barsten. Ze vormen een ondoordringbare bodembedekker in zware grond, zelfs in stevige klei. 

Deze ziet er leuk uit als de bloemetjes komen maar is net zo een woekeraar want de sterke wortelstokken zijn ook niet gemakkelijk te verwijderen.
Japans hoefblad - Petasites japonicus, catherinetine.blogspot.com
Het zijn taaie planten want als jij ze wilt verwijderen en je neemt de wortelstokken niet mee dan heb je een probleem. Want ze komen dan gewoon terug. Bedenk dit als jij ze eens in je tuin zal willen hebben.

Ze maaien ze hier wel af  als ze het gras maaien maar ze komen elk jaar als je de wortels niet verwijderd gewoon weer terug. Dit komt door de meerjarige wortelstokken. 

Hun bloei is ook wel vreemd. Want in de late winter of het vroege voorjaar verschijnen al de ronde bloeiwijzen op grondniveau. Ze bevatten veel kleine bloemen en ook honing-dragend. 
Japans hoefblad - Petasites japonicus
En hommels en bijen bezoeken deze graag en dus eigenlijk dan ook wel een plant die in de natuur thuis hoort. Er zit ook verschil in want de vrouwelijke bloemen zijn wit en de mannelijke bloemen zijn lichtwit. Welke dit zijn dat weet ik niet.

De bloemetjes bloeien meestal van maart tot april. 
Japans hoefblad - Petasites japonicus
En als de bloemetjes zijn uitgebloeid dan komen de bladeren en zo een blad kan wel tot 1meter breed worden. En bedekken dan elkaar overlappend.

Deze is niet alleen maar een woekeraar maar ook beetje giftig. Slechts de jonge bladeren en bladstelen zijn eetbaar. 

Maar al haal ik weleens wat uit de natuur om er wat van te maken? Deze laat ik staan hoor. Ik hou niet van alles en deze hebben ook niet echt mijn voorkeur.

Fotografie en tekst © Tine de Jong, 2025

Heb er geen filmpje van gemaakt. Dus deelde ik alleen de foto's die ik nam.

Deze hieronder is ook wel een tip om eens te lezen. Alvast bedankt.




Dank je wel dat je de moeite nam om mijn schrijven en foto's te bekijken. Maar ook vind ik het altijd erg leuk als je een reactie achterlaat maar is niet verplicht. 

zaterdag 12 oktober 2024

Japanse grootbloemige kornoelje- Cornus kousa met een recept

Japanse grootbloemige kornoelje- Cornus kousa met een recept, catherinetine.blogspot.coma
Een niet zo erg bekend boom of struik in ons land (Nederland) is toch wel de Japanse grootbloemige kornoelje (Cornus kousa) waar ik nu eens een schrijven aan zal wijden. 

Want het is toch wel een bijzondere mooie struik die ik tijdje geleden had ontmoet toen ik mijn dagelijkse wandelrondje deed. En nabij een school hier zag ik deze en het blad en room witte bloemen vielen me gelijk op. 

Vreemd dat ik er niet eerder opgelet had want wandel hier toch regelmatig langs. Wellicht waren toen mijn gedachten op wat elders gericht. Er staan hier verschillende heesters waar ook soms veel insecten op te zien zijn. 

Ik nam wat foto's en thuis had ik het in mijn bomen en struiken opgezocht hoe de naam hiervan was. Dat doe ik meestal wel als ik iets ziet wat ik niet kent. En ik leer daarbij ook veel.

Daar las ik in de naam in en ook dat de geslachtsnaam is afgeleid van het Latijnse woord “cornu”, wat hoorn betekent. Wat dan verwees naar de sterkte en dichtheid van het hout.  Cornus is ook de Latijnse naam voor de kornoelje. De soortaanduiding “kousa” is de Japanse naam voor deze soort. 

Dit geslacht behoort bij de Kornoelje familie en ook onder de houtachtige sierplanten. Er zijn veel soorten van struikachtige inheemse gewassen tot meer exotische exemplaren en ik had al gezien in het boek dat er dus vele soorten zijn. Maar deze vond ik wel de mooiste.

Van nature komt deze meer voor in de bergwouden te China, Japan en Korea. Kroonbreedte circa 4 - 5 m. De groei is, vooral op latere leeftijd beetje langzaam. Maar met een zonnige plaats geeft het een weelderige groei. Het kan ook wel op schaduwrijke plaatsen staan maar dan is de groei lang niet zo mooi. 

En je hebt kans dat er dan geen vruchten aankomen. Want die groeien later er ook aan. Ik las echt veel informatie maar beperk mij op wat ik wel interessant vond.

Al op jonge leeftijd zijn het rijk bloeiende soorten. Ze hebben ook een goede vruchtzetting. Dat zal je later hier in dit schrijven beter zien. De grootte kan na 10 jaar zo een 3 meter worden. 

De Cornus Kousa krijgt donkergroen wat golvend blad. Dat kan je hier op de foto zien.
Hier beneden had ik de onderste bladeren ook even genomen.
In mei of juni bloeit de boom met mooie crème witte bloemen en die vielen mij ook gelijk op. En nam er ook wat foto's ervan. Die ik wel mooi vond plaatst ik even erbij. Bij de 1e foto scheen de zon er mooi op. Die hingen wat rechts nabij de straat. De bloeiperiode is mei – juni en deze is struik is dus ook winterhard.
De bloemen zien er heel mooi uit.
Hier beneden toon ik er 1 die ik van dichtbij nam.
Deze had ik wat meer aan de linkse zijde genomen.
Japanse grootbloemige kornoelje- Cornus kousa met een recept, catherinetine.blogspot.com,
Vroege grote bloemen zijn goed voor de verstuivers. Na een aantal weken ben ik terug gegaan naar de struik en merkte toen pas ook de vele vruchten op die er veel waren te zien. 

De struik ondergaat dan weer een metamorfose want als de bloeiperiode voorbij is dan verschijnen dus de vruchten die wat oranje rood zijn en lijken wat op de rode aardbeien schijnvruchten maar ook hebben ze wel veel weg van lychees. Op de foto hieronder zie je hoeveel van de vruchten er al groeiden.
Japanse grootbloemige kornoelje- Cornus kousa met een recept, catherinetine.blogspot.com
een mooie close-up erbij waar je ook 
de donkerrode wratachtige uitsteeksels ziet. 
Deze was nog niet helemaal rijp.
apanse grootbloemige kornoelje- Cornus kousa met een recept, catherinetine.blogspot.com
Ze zijn zo een circa 2 cm aan 4 cm lange rode stelen. 
hier zie je het beter want ik plukte er een paar om 
mee naar huis te nemen. Wilde daar oom wat meer 
over weten. Het blad nam ik ook mee. 
Thuis de foto genomen.
Deze vruchten zag ik dus later toen ik er weer langs wandelde. De bloemen waren toen verdwenen. Het leek wel een compleet nieuwe struik zo. 

En op de allereerste foto bovenin kon je al beetje zien hoe hoog de struik nu al was. Aan de achterzijde had ik ook even gekeken en zag daar vruchten hangen die nog niet rijp waren. 

Nam er ook een foto van want dan kan je kijken hoe ze dan zijn mocht je ooit ook zo een struik tegen komen. En de vruchten zien dan weet je de naam alvast.
apanse grootbloemige kornoelje- Cornus kousa met een recept, catherinetine.blogspot.com
Maar zo zien ze er veel smakelijker uit want..
apanse grootbloemige kornoelje- Cornus kousa met een recept, catherinetine.blogspot.com
Maar wist jij ook dat je deze vruchten kan eten?

Ik had er een paar geplukt en meegenomen naar huis. Want je kan ze ook gebruiken voor een decoratie en daar heb ik ze voor gebruikt. Ik heb er wel ene geproefd thuis. Als je de stengel er voorzichtig afhaalt (wel goed wassen eerst) kan je het vrucht sap eruit zuigen. 

Het vruchtvlees smaakt exotisch en zoet, maar is wel wat melig. Het wordt niet aangeraden veel vruchten te eten. In elk geval niet de schil. Maar om er jam van te maken zijn de vruchten heel geschikt. 

Om ze zo te eten was niet mijn ding maar mocht je ook zo een struik in je tuin hebben of ze eens zien ? Neem de vruchten eraf als ze al rijp zijn want je kan er ook jam van maken. 

Hier is een eenvoudig recept:

Verzamel ongeveer 4 kopjes vruchten. Was ze grondig en verwijder de steeltjes. Doe de vruchten in een grote pan en voeg 1/4 kopje water en het sap van een citroen toe. Breng het geheel op middelhoog vuur aan de kook. 

Zodra het kookt, zet je het vuur laag en laat je de vruchten sudderen tot ze zacht zijn geworden. Dat is ongeveer 20-25 minuten. Voeg geleidelijk 2 kopjes suiker toe(naar keuze want je kan ook geen suiker gebruiken)en roer goed door. Laat de jam nog eens 15-20 minuten sudderen, of tot hij dikker begint te worden. Je ziet zelf wel of het dik genoeg is.

Haal de pan van het vuur en laat de jam afkoelen. Giet de jam in gesteriliseerde potten, sluit ze goed af en bewaar ze in de koelkast.

De jam is nu klaar om te serveren op toast, 
broodjes of als smaakmaker bij verschillende gerechten. 
~~~~~~~~~~~~~~~~

Maar ik vond er ook nog ene op het internet en die was dan met appels. Dat is deze die ik overgenomen hebt en is voor 4 personen dus voor minder dan wat halveren.

Wat heb je hierbij nodig: 1000 g suiker, 1 el Citroensap, 750 gr Kornoelje vruchten, 250 gr jonagold appels.

Was de kornoelje vruchten en de appels. Snijd de appels met schil en klokhuis in stukjes ter grootte van de kornoelje vruchten (ongeveer 2 cm.)

Breng de dan de vruchten, de stukjes appel en een klein beetje citroensap in een bodempje water zachtjes aan de kook. Kook de massa tot moes en doe de moes dan door de roerzeef. Breng het sap weer aan de kook en voeg de suiker toe. 

Laat het nu al roerende inkoken tot jamdikte. Giet de hete jam in potjes, die je hebt schoongemaakt met sodawater en daarna met schoon heet water hebt nagespoeld.
Sluit de potjes direct na het vullen.

Nou keuze genoeg dacht ik en ik sluit dit lange blog weer af en dank je voor je bezoek en voor het kijken van mijn fotografie.

Tekst, fotografie , © Tine de Jong, 12-10-24

De ovale, glanzende donkergroene bladeren transformeren in het najaar later naar prachtige tinten rood-paars voordat ze voor de winter afvallen. Die had ik nu nog niet maar wellicht als ze zijn verkleurd dan neem ik er ook een foto van en plaats deze later er hier bij.

Wens jou die dit leest mooie en gezellige dagen toe. Lieve groet, Tine

Let op dat linken of een verwijzing naar een website en ook reacties zonder naam niet worden geplaatst. Dit om spam te voorkomen. 

donderdag 5 september 2024

Rode klaver - Trifolium Pratense een bijzonder plantje

Rode klaver - Trifolium Pratense een bijzonder plantje, catherinetine.blogspot.com

In mijn wilde bloementuin op balkon in de bakken en hangpotten en op de grond is het altijd een verrassing wat steeds eruit komt groeien. En nu was het de Rode klaver - Trifolium Pratense. Eerst nog maar wat kleine blaadjes maar toen werd de steel langer en langer. 

En ik zag toen wat dagen later de mooie bloemen te voorschijn komen.  De stengels ontspringen altijd in de oksels van de rozetbladeren en stijgen dan boogvormig omhoog.

En wat dagen later waren er al 3 in de bak gekomen echt top. En ik vind het ook wel een bijzonder plantje. Ze hebben van die mooie rode tot purperen bloemhoofdjes die bolhoofdig zijn met fraaie schutblaadjes. Hier een foto van de drietallige bladeren en je ziet dan ook hoe mooi in het midden van de deelblaadjes dan de lichte, v-vormige vlek. Ze behoren tot de vlinderbloemenfamilie en de blaadjes lijken soms ook wel op de vleugels van vlinders.

Blaadjes van de Rode klaver -Trifolium Pratense

De hoogte kan zo een 15 - 50 cm worden en de klaver staat graag in de zon maar verdraagt halfschaduw ook prima.  Het is een overblijvende plant met een diepe penwortel en ja ze groeien in wat plantenbakken dus is het afwachten of ze het hier dan ook in goed zullen doen. 

De zon was er op dat moment volop. En ik had ook al gelijk een eerste bezoeker waar ik al heel blij mee was. Zal onder dit schrijven ook wat foto's plaatsen die ik van de bezoeker maakte. En dat was dus een hommel. Er zijn veel hommelsoorten dus de naam weet ik even niet maar dat maakt voor mij niet uit. Google lens gaf mij teveel andere benamingen. 

Net als bijen dit doen voeden ook hommels zich met nectar; ze gebruiken hun lange, uitrolbare tongen om de nectar uit de bloem op te zuigen. Op de foto beneden kan je dit ook zien. 

Dichterbij ging niet om een foto te maken want dan was ik bang dat de hommel weg vloog. Het heeft ook wel handige pootjes dat hij zich kon omklemmen aan de rode klaver. Je ziet ook dat deze al aardig wat hebt verzamelt. Ik had nog een foto maar die was helaas niet gelukt.

Hommel op de Rode klaver -Trifolium Pratense
De Hommel bleef ook een wel een tijdje want er zat veel in voor hem daar het ook het eerste bloemkopje was. Dus had het ook een primeurtje. En deze ging alles af en geen plekje werd vergeten. Het heeft ook een slimme manier om het mee terug te nemen naar het nest. 

Want hoe verzamelen zij het stuifmeel?

Een hommel poetst het stuifmeel dat daarbij meestal in het vacht terechtkomt en naar de schenen. Met hun voorpoten mengen ze dan het stuifmeel en nectar tot kleine bolletjes. En deze plakken ze dan weer aan hun achterpoten als een soort korfje en zo vervoeren zij het naar het nest. Ze kunnen trouwens uren achter elkaar stuifmeel verzamelen. Zelfs meer dan hun gewicht.
Hommel op de Rode klaver - Trifolium Pratense, catherinetine.blogspot.com

Het deel van de bloem wat stuifmeel vormt, is wat men noemt de helmknop. En die is gelegen aan het uiteinde van de meeldraden in deze bloem. De helmknoppen zijn meestal bolvormig en bevatten microscopisch kleine korrels. En dat is dus het stuifmeel. En zoals je ziet is de roltong van de hommel erg handig om zo diep mogelijk de rode klaver in te gaan.

Hommel op de Rode klaver - Trifolium Pratense , catherinetine.blogspot.com

Ben er nog steeds niet achter gekomen waar zij hun nesten nu eigenlijk hebben. Ze zijn vaak moeilijk te vinden, dus het is lastig om iets te weten te komen over het wel en wee van de  hommelkolonies. 

Vraag me soms af hoeveel kolonies er in zullen slagen om zich weer voort te planten. En hoeveel zouden er sneuvelen als gevolg van predatie of door andere oorzaken want ik heb ze dit jaar weer steeds minder gezien van waar ik weet waar ze altijd komen. Vind dit echt geen goed teken. 

En de Aziatische hoornaar is ook al hier in Nederland al veel waargenomen en helaas eet deze buiten de honingbijen en andere vliesvleugelige insecten ook hommels. Dus dit kan ook nog eens eens een reden wezen.

Een weetje is wat een ieder vast wel weet dat de Klaver twee varianten kent die de kleur van de bloemen aangeeft: Zoals de rode klaver waar ik over schreef en de witte klaver (Trifolium repens). Hier een foto van de witte die uit mijn archief komt. De zon stond erop dus de kleur kan wat licht overkomen. 

Witte klaver

Zijn ze ook eetbaar?

Vele zien het als onkruid maar je kan er echt veel mee.

Want eetbaar zijn ze inderdaad? Zowel de bladeren als de bloemen. De bloemen hebben een zachte en zoete smaak als ze rauw zouden worden gegeten. 

Breek de bloemhoofdjes en strooi de bloesems over salades. 

Ze zijn ook een goede toevoeging bij het bakken en zien er prachtig uit als garnering. Je kunt ook het blad en de bloemen ook eens in een pesto verwerken.  

Zelf maak ik er wel eens thee van. Als ik hen ziet buiten dan pluk ik de kopjes af en laat deze drogen. Ik gebruik dan later twee theelepels rode klaver per kop kokend water. En als je de thee 10 minuten laat trekken smaakt het heerlijk. 

En is ook wel als een geneeskrachtig plantje te noemen. Zie maar op het wereldwijde web wat het ook voor gebruikt wordt. Daar zie je vast ook wel recepten daarbij of meer tips. Er is veel te eten uit de natuur en dat weten vele niet. 

En wie meer over hen wilt weten 

Heb ook al eens een hommel gered en daar heb ik over geschreven op mijn persoonlijke website. Daar zal je ook mooie close-up foto's zien daarbij. En ik had er ook een video van gemaakt die jij er onder vindt. 

Mocht je dit nog niet hebben gelezen of gezien? Dan is hier de rode link en als je erop klikt of drukt kom je er gelijk in. Ik plaats er nog enkele en wellicht bezoek je die ook eens. 

En wil je meer weten dan is dit ook echt aanbevolen voor jou:

En deze ook wel wil je meer lezen over hun wereld.

Fotografie, tekst © Tine de Jong

Dank je wel voor je bezoek en eventuele reacties. En ook die ik mocht ontvangen op mijn vorige of eens de oudere blogposten.

Wellicht een tip om deze ook eens in je tuin te gaan zaaien want het is echt een fantastische insectenplant en ook een favoriet van de bijen en vlinders.

donderdag 24 maart 2022

Eten uit de natuur - Look zonder look (Alliaria petiolata)

Eten uit de natuur - Look zonder look  © catherinetine.blogspot.com

Hallo wat leuk dat je weer gezellig komt lezen,

Als ik een wandeling gaat maken in de mooie natuur, dan kijk ik ook altijd of ik heerlijke kruiden tegenkomt die ik dan graag gebruikt voor menige gerechten. Er is best veel kruiden en ander eten uit de natuur te halen. En over enige wat ik zoal graag uit de natuur haalt en gebruikt voor gerechten heb ik al meerdere malen op deze website over geschreven. Gewoon op de zoekwoorden drukken beneden en je vindt ze allemaal. 

En nu is dan eens de Look zonder look - Alliaria petiolata aan de beurt. Wellicht ken je deze ook als Alliaria officinalis. Vele wildplukkers (zoals ik )houden vast ook wel van dit plantje. Het smaakt en ruikt naar look maar het is er geen familie van. Als je het blaadje wat zal kneuzen dan ruik je de knoflook en de wat lichte uiengeur al gelijk. 

Maar ik pluk het wel met mate hoor, want ik heb niet zo veel nodig en heb daarbij ook eerbied voor alles wat groeit en bloeit in de natuur. 

Eten uit de natuur - Look zonder look  (Alliaria petiolata),  catherinetine.blogspot.com

En daarbij is het ook wel verboden en kan je een boete ontvangen maar soms zien ze het ook door de vingers. Zolang je deze maar niet plukt maar in een beschermd natuurgebied zal doen want daar staat wel een fikse boete op.Ik heb een collage gemaakt want niet alleen de mens is hier gek op maar ook andere insecten en het is tevens ook de waardplant voor de rupsen van het oranjetipje-Anthocharis cardamines. Maar deze zijn zo goed gecamoufleerd dat ik ze zelf nog niet hebt gezien.  
Eten uit de natuur - Look zonder look,  catherinetine.blogspot.com
Maar niet alleen deze zitten hier op want ook het zijn ook de waardplanten/ bloemen van het  kleine koolwitje (Pieris brassicae ) en ook van de klein geaderde witjes. Deze kwam ik onlangs ook tegen die ook al zat te smullen. zie foto beneden:

Daarom vind ik het eigenlijk zo jammer dat men de bermen soms zo vroeg maaien want dan gaan ook de rupsen dood en zijn er steeds minder oranjetipjes te zien. Want in juli beginnen zij zich te verpoppen.

Een tip erbij is ook wel als jij dit kruid zal plukken dat je het wel heel goed moet wassen voor gebruik want men gebruikt ook soms chemische onkruidverdelgers aldaar. Maar dat wist je vast zelf wel.
Eten uit de natuur- Look zonder look (Alliaria petiolata)
Ook in de keuken is look zonder look te gebruiken- 

Het is ook heerlijk om dit kruid te gebruiken in allerlei gerechten. Zal die gemeente dit wel weten al men ze weg maait? Ze krijgen soms geeneens te kans om zich te ontplooien. Soms ga ik dan terug om dat ik wat tekort kwam en dan zijn ze al weggemaaid. Zonde hoor maar ook voor de diertjes daarbij.

Als men dus een blaadje kneust, komt een uien-of knoflookgeur vrij en deze zijn ook heerlijk te gebruiken in salades of als decoratie in soepen en vele andere gerechten. De plant kan ook zowel rauw en ook versnipperd worden toegevoegd en zowel de bloemen als de bladeren kunnen worden gebruikt. Het zwarte zaad in die langwerpige hauwtjes die je ziet kunnen daarbij ook goed dienst doen als pepervervanger. (wilde peper)

Je kunt ook de zaden eens gaan verzamelen en daar eens mosterd van gaan maken maar houd er dan wel rekening mee dat het dan wel een pittige smaak kan hebben. Dus hier moet je dan wel van houden. Ik ben helemaal geen mosterd fan en eet dit dus zelden. En als je een allergie hebt dan zeker uitkijken als je dit zal willen maken.

Eten uit de natuur - Look zonder look  (Alliaria petiolata), catherinetine.blogspot.com
Tip erbij :

In het voorjaar kan je ook de verse bladeren bij verkoudheid en bronchiale problemen zoals bij Astma gebruiken. Deze kan je dan gewoon gaan bereiden als thee waardoor je ook wat sneller hersteld. En het helpt echt want mijn man dronk dit vroeger heel veel toen hij het zo benauwd had. Waar ik het soms ook voor gebruikt is als ik eens wintervoeten zal hebben want dan maak ik er een tinctuur van waar ik mijn voeten dan mee in smeren gaat. 

Het is tevens ook het oudste inheemse keukenkruid en niet alleen in bermen kan je dit tegen komen maar ook in een bos of een park. En alles van de plant is eetbaar: het blad, de bloem en zelfs de wortel.  

Maar het is ook lekker in een pesto of kruidenboter. Dat laatste heb ik veel gemaakt en dan ook ingevroren zodat ik een mooie voorraad heeft. Want dit vind ik echt super lekker.

Wil je eens een lekkere dipsaus - Voorjaars-guacamole maken dan is deze link beneden ook echt wat voor jou en daarbij lees je ook dat er meer uit de natuur te halen is wat je hiervoor kan gebruiken.


Maar het recept wat ik dus eens maakte dat had ik hier gelezen:

Hierbij sluit ik dit schrijven weer af en bedank ik je tevens voor je bezoek. Wens je mooie dagen toe.

Tevens bedankt voor de reacties op mijn vorige schrijfsels.

artikel en fotografie © Tine de Jong

Wellicht kom je nog eens op deze website "De Mens en de Natuur": https:://catherinetine.blogspot.com op visite want vele weetjes uit de natuur zal je hier veel kunnen lezen. 

Knip en plak de link in je favorieten zodat je niks mist. Een andre optie om deze website te volgen heb ik helaas niet.

Wees ook van harte welkom op mijn andere website "Gedichten en Verhalen uit  het leven" 
https://tinedejong.blogspot.com en daar staan ook enige natuur weetjes met educatieve  schrijven daarbij vermengd met gedichten. Ook zeker een aanrader om eens op visite te komen.

Bedankt voor je bezoek en wellicht tot een volgend maal misschien.

zaterdag 27 november 2021

Berkenzwam thee zelf maken - Fomitopsis betulina

Berkenzwam- Fomitopsis betulina

Hallo beste bezoeker en vaste lezer, Wat leuk dat je gezellig komt lezen en kijken.

Over de berkenboom had ik al eens geschreven maar toen had ik het over het Berkensap. Maar nu wil ik eens een ander weetje met je gaan delen wat je vast niet wist. 

En dan heb ik het over de berkenzwam- Fomitopsis betulina. Voorheen droeg het de naam Piptoporus betulinus al kent deze ook wel andere namen die je straks in dit schrijven wel zal lezen.
Berkenzwam thee zelf maken -  Fomitopsis betulina
Deze wordt ook weleens de berkendoder genoemd maar de bomen die last hebben van deze boomparasieten zoals men dit benoemd, kan door zijn innerlijke krachten en kern nog heel lang doorleven. 

En ze hoeven niet altijd gelijk omgehakt worden wat vele wel doen helaas omdat ze denken dat deze al snel dood gaat. Als ik ze soms zo ziet als de foto beneden dan zeg ik altijd dat het een kauwgomballen boom is want hier beneden zie je dat het lijkt of deze berk de zwam als kauwgom laat bollen. Zo een zwam heeft toch ook wel veel kracht om uit deze boomstam te komen. Want je ziet hieronder dan ook heel goed hoe hij zich eruit probeert te wringen en dat de bast van de boom ook wat gespleten is.
Berkenzwam thee zelf maken -  Fomitopsis betulina
Vele hebben deze zwam vast ook wel eens ontmoet want zowel op levende bomen als op  dode boomstammen kunnen deze groeien. Maar je kan dus heel veel met deze berkenzwam doen en dat is wat vast niet iedereen weet. De berkenboom zelf kan je ook heerlijke sap geven en daar heb ik al eens uitgebreid over geschreven en dat kan je hier lezen klik op de link en je komt er gelijk in. Berkensap

Maar ditmaal wil ik eens delen dat de zwam die hieraan groeit ook heel veel voor jou kan betekenen. 

Het was zoals Wikipedia beschreef dat in 1753  dat Carl Linnaeus deze schimmel voor het eerst noemde en noemde deze toen:  Boletus suberosus, en later veranderde de Franse mycoloog Jean Baptiste Francois (Pierre) Bulliard de specifieke benaming in betulinus - een verwijzing naar de berkenbomen (Betula spp.). In 1821, Bulliard bracht deze veel voorkomende en wijdverbreide polypore over naar het geslacht Polyporus, waar het zestig jaar bleef. In 1881 bracht de Finse mycoloog Petter Adolf Karsten de berkenpolypore over naar een nieuw geslacht, Piptoporus, dat hij had gecreëerd.

Piptoporus is een geslacht van paddenstoelen in de familie Fomitopsidaceae. Het geslacht telt nog maar een soort, namelijk de Piptoporus roseovinaceus. Het geslacht was vroeger aanmerkelijk groter, maar door aanvullend onderzoek hierna zijn de meeste soorten weer in andere geslachten terechtgekomen.
Recept Berkenzwam thee recept zelf maken -  Fomitopsis betulina
Hoewel deze zwammen het hele jaar door voorkomen, zijn het eenjarige die in de nazomer en de herfst sporen afgeven. De onderzijde van het vruchtlichaam heeft een crème-witte kleur en kenmerkt zich door honderden buisjes waarin zich de sporen bevinden. Deze zijn wit en glad en die al mooi van kleur zijn er heel geschikt voor om ze eraf te halen.  Zoals deze foto hieronder waar je de kleur heel goed kan zien. En die zijn heel geschikt om ze er voorzichtig af te halen.
Recept Berkenzwam thee zelf maken
Drogen is voor je ze in klein stukjes zal snijden ook de beste methode om ze langer te bewaren en toch nuttig te houden. Eenmaal gedroogd kun je ze in een papieren zak of een afgesloten pot op een droge plaats bewaren maar niet in direct zonlicht. 

Een tijdje geleden ontving ik van mijn Duitse YT vriendin Renate een recept om thee van de berkenzwam- (Fomitopsis betulina)te maken en deze wil ik ook graag met jou delen gaan. Ze heeft deze ook zelf gedroogd en toen ook naar mij toegestuurd en ik drink het elke morgen en avond als thee.  En dit dan 3 weken en dan neem ik een week rust. 

De ene keer drink het koud en een andermaal weer warm. En is mijn voorraad op dan mail ik haar en ik ontvang weer nieuwe. Echt toppie want ik kom deze nu niet zoveel meer tegen bij een boswandeling. Het seizoen is ook aan het veranderen en dan zijn ze er ook soms niet meer of in een oudere staat en die moet je dus echt niet van de bomen afhalen.

En wandelen staat mij bij nu ook even op een lage pit.  Daarbij is het weer ook niet zo goed nu voor mijn spieren. Maar ik ben blij dat vriendin Renate het in voorraad heeft en het mij kan toesturen. Het recept zal ik straks ook onder in plaatsen gaan mocht jij dit ook weleens willen gaan maken.

Wist je trouwens dat Berkenzwamthee ook één van de beste vochtafdrijvers zijn. Alle afvalstoffen komen hierdoor naar buiten en het spoelt dus ook de gifstoffen weg die soms in je lichaam aanwezig zijn. 
Wellicht heb je weleens een verhaal gelezen of eens een documentaire gezien van een oude oude ijsmummie genaamd Ötzi  die men eens vond zo'n 5000 jaar geleden vond en die droeg ook een stuk berkenzwam bij zich, waarschijnlijk dus ook voor medicinaal gebruik.

Thee die van deze paddenstoel wordt gebrouwen, wordt vandaag de dag nog steeds gebruikt om de zenuwen te kalmeren of vermoeidheid te onderdrukken. En ik ben altijd al een voorstander geweest van voedsel uit de natuur halen. En als je het goed schoonmaakt en het ook goed zal gaan bereiden vind je overal waar je bent veel voedsel in onze mooie natuurwereld. 

En over vele heb ik ook al eens geschreven op deze en op mijn andere website. Daar moet je maar eens op gaan zoeken of je gebruikt de labels die onder een video staan vermeld of je test het zoekhoek echts eens uit met wat in te typen.

De natuur heeft daarbij ook veel andere kruiden voor jou en mij. Maar wie er niet in geloofd moet er dan maar niet aan beginnen. Maar dat voedsel uit de natuur heel goed is voor allerlei kwalen is al vaker bewezen. Beter dan al die medicinale pillen waar ook nog eens andere stoffen daar in zitten die ook jou ook weer bijwerkingen kunnen geven. Nee de natuur is puur en veel gezonder daarbij. en ik ben echt niet de enige die het ontdekt heb want er zijn al vele mensen die erop uit trekken in de natuur om hier hun voedsel te gaan halen. 

Ook heel goed om wonden te laten herstellen

Maar je kan er nog veel meer mee want als jij een lapje van het natte vruchtvlees af zal snijden. Bijvoorbeeld dat jij je flink hebt gesneden dan heb je op deze manier ook een natuurlijke pleister om het bloeden te stelpen. Dan leg je de berkenzwam in wat water zodat deze wat zacht wordt. 

Je kan dan de harde randen eraf snijden en dan wat laten uitlekken en er lapjes van maken. En wat ook een weetje erbij is dat mocht je een grote wond hebben en je zal dit erop leggen dan heb je ook geen last van littekens.

De berkenzwam ook wel Birch Bracket Mushroom genoemd werkt daarbij ook ontstekingsremmend. En dat betekent dat het in staat is om pijn te verminderen, te verzachten of volledig te verdoven zonder het centrale zenuwstelsel aan te raken. Er is veel vraag naar dergelijke natuurlijke producten omdat veel aandoeningen op een bepaald moment ontstekingen veroorzaken, en vaak veroorzaken synthetische medicijnen ongewenste bijwerkingen wat jij wellicht ook wel eens last van heeft gehad.

In andere gevallen veroorzaken medicijnen zelf ook nog eens ontstekingen en kunnen producten van deze paddenstoel naast dergelijke medicijnen worden ingenomen om ontstekingen te neutraliseren.  En daarvoor gebruik ik het ook geel veel.

De berkenzwam is echt een van de krachtigste geneeswerkende zwammen in Nederland en België. Het bevat veel antioxidanten waardoor je deze als een antibiotica kunt gebruiken en drinken want bij de pillen uit de apotheek zit dus altijd weer andere stoffen hierin die het lichaam ook weer ziek kunnen maken. 

De berkenzwam heeft alleen natuurlijke eigenschappen waardoor ons lichaam beter bestand is tegen de effecten waardoor we deze zwam gewoon zo vaak mogelijk kunnen drinken zonder schade aan te richten in ons lichaam. Alleen ik las wel de 10 dagen pauze in en dan vang ik er weer mee aan. Mijn kniepijn verminderd en ook de pijn in de heup neemt af zodat ik weer wat wandelen kan gaan. en ik heb al bemerkt dat als ik te lang stopt de pijn weer terug keert. Als jij het ook eens wilt gaan maken dan deel ik hieronder het recept voor jou.

Het recept voor jou: Berkenzwam thee

Snijd de paddenstoel in kleine plakjes of blokjes en die moet je dan drogen en daarna  kun je ze bereiden als thee. Helaas smaakt deze thee wel wat bitter.  Als je het helemaal niet lekker vindt, kun je wat honing  toevoegen. Maar ik raad het niet aan, je moet het eigenlijk puur drinken. Want dat is veel gezonder en geeft meer succes voor waar jij het voor wilt gaan drinken en gebruiken.

Bereiding: 
U doet een eetlepel van de gedroogde paddenstoel in ongeveer 1 liter kokend water en laat dit ongeveer 15-20 minuten heel zachtjes koken. Dan kun je het drinken. Ik drink soms warm of koud. Vind je het te bitter dan mag je er ook wat water bij doen.

Je drinkt het dan 1 - 2 maal per dag ('s morgens en 's avonds) - ongeveer 200 a 250 ml per keer. U kunt de gedroogde zwammen meerdere malen gebruiken, dus u kunt 2 tot 3 keer thee zetten met één portie. Drink het gedurende ongeveer 3 weken, waarna je dan weer een pauze van 10 dagen moet inlassen zodat het lichaam niet aan de paddenstoel gewend raakt. 

Nou ik hoor later wellicht wel of jij het al wist of niet en of jij het ook al eens hebt gemaakt en het ook hebt gedronken. Ik sluit dit blog weer af met de natuurgroetjes van mij weer hierbij.

O wacht even met weggaan, want ik had nog wat te vermelden want onder de volwassen berkenbomen kan je nog meer paddenstoelenschimmels vinden en zij dragen zelfs de naam van de berkenboom. Allen leven in symbiose leven met de wortels van de boom en die worden dan ook mycorrhiza-zwammen genoemd.  

En dan bedoel ik onder andere de Berkenridderzwam (Tricholoma fulvum), de donkerroze eetbare Berkenrussula (Russula vinosa), maar ook de eveneens eetbare Gele berkenrussula (Russula claroflava). Verder heb je ook kans de de eetbare Berkenboleet (Leccinum scabrum) te vinden aldaar. 

Maar let op want de eetbare moet je wel dan gaan plukken in de jongere fase hoor. Het is nu niet meer de tijd omdat de winter straks aan gaat vangen maar zodra het seizoen weer komt dan heb je nu al vast wat weetjes voor het geval jij ook eens de berkenzwam eens gaat zoeken.

Bedankt voor je bezoek en tevens bedankt voor de reacties op mijn vorige schrijven. Wens je mooie dagen toe voor elke dag. Voel je vrij om te delen en te reageren.

https://catherinetine.blogspot.com/2021/11/berkenzwam-thee-zelf-maken-fomitopsis.html

Tekst © Tine de Jong, 2021 
Foto 6 heb ik zelf genomen ©Tine de Jong

De overige fotografie zijn mij toegezonden en met toestemming van mijn 
YT vriendin © Renate Zaphiriou gebruikt voor dit schrijven. 

zondag 26 april 2020

Hondsdraf - Glechoma hederacea met weetjes

Hondsdraf - Glechoma hederacea met weetjes

In de natuur kan je veel kruiden tegenkomen die je kan gebruiken in gerechten of men kan er eens thee van maken. Als men de natuur eens haar gang laat gaan kan je ook veel meer kruiden in veld of bermen vinden en eten uit de natuur kan ook heel voedzaam zijn mits je hen goed wast of schoonmaakt en ook goed zal bereiden. Maar helaas- de onrustzaaier van de natuur- zoals ik de grasmaaier noemt geeft hen soms niet eens de kans om te groeien ook al maaien ze bermen nu wat later. 

Maar ook in bos kan je vele kruiden vinden en ditmaal was het wat Hondsdraf - Glechoma hederacea waar ik wat van mee naar huis nam. Want je kan er heel veel mee waar ik later meer over zal schrijven al vermoed ik dat jij dit ook vast wel zal weten voor wie ook graag kruiden uit de natuur plukt en ze dan gebruiken voor menige doeleind. De natuur geeft ons dit gratis en voor niets. Eerst zal ik wat meer over dit plantje schrijven want dat is wellicht ook wel leerzaam en zo leer jij vast ook om deze plant wat beter te leren kennen. Men noemt deze ook wel eens- kruip door de tuin- omdat deze graag kruipt op de bodem als je deze met de uitlopers zijn gang laat gaan.

Je herkent hondsdraf in maart tot juni aan de kleine blauwpaarse bloemen en ook het blad is dan min of meer paars. In de zomer is het blad mooi groen. De hoofdbloei valt in april, maar het kruid kan wel doorbloeien tot in september. Bloemen van hondsdraf staan gesteeld met 2-3 in een naar één zijde gekeerde schijnkrans in de oksels van de bladparen. 

Hondsdraf heeft twee bloeivormen: bloemen met uitsluitend een stamper en bloemen met stamper en meeldraden. De bloemen zijn tweezijdig symmetrisch en duidelijk van het lipbloem-type, met een boven- en een benedenlip. De kelkbladen zijn daarbij ook bezet met haartjes en vormen samen weer een kokertje en dit is tevens ter bescherming, zodat de vier nootjes die op de bloembodem rijpen dan vast blijven zitten.

De bladeren staan tegenover elkaar aan de vierkante stengels en zijn niervormig met een hartvormige voet. De randen zijn gekarteld en licht behaard. De plant heeft een sterke, kruidige geur. En dat kan je ook uittesten als je het blad kneuzen zal dan ruik je vast een pepermuntachtige geur ruiken. En ook dit blad werkt zeer verkoelend als jij je eens hebt geprikt aan een brandnetel. En dat gebeurd mij best soms veel als ik een klein insect op de foto wilt zetten en daarom neem ik ook altijd wat van dit kruid mee bij een wandeling als ik het ziet staan. Het is niet dus alleen de weegbree die ook heel goed helpt tegen brandnetel jeuk.

Hondsdraf vind je vaak in de buurt van brandnetels net als de weegbree. Moeder natuur heeft hierover best goed nagedacht voordat ze de brandnetel en hondsdraf samen lieten opgroeien. Deze drie stimuleren ook elkaar om te groeien. Het is nu eenmaal zo dat vele insecten de brandnetel ook hebben gekozen als de waardplant en ja dan kan het gebeuren dat het blad je huid aanraakt om zo zijn aanval aan jou zal geven als jij te dichtbij komt. Dus pluk altijd deze kruiden en je bent zo van de jeuk af.

Hondsdraf - Glechoma hederacea met weetjes

Wat ook zo typisch is voor de hondsdraf is zijn de spreidende groeiwijze, de plant kruipt eerst over de bodem en wortelt dan vanuit de knopen wat ondiep in de bodem. Op die manier wordt het licht optimaal opgevangen door het plantje. De blaadjes, die sterk geuren bij aanraking, zijn tegenover elkaar staand en rondachtig, en ook wat niervormig met gekartelde bladranden. De bovenkant is glanzend donkergroen, de onderkant is dofgroen tot soms mat roodachtig. Bij niet te veel zonlicht is deze wel op zijn mooist.

Dit kruidachtige plantje heeft zoals ik al eerder schreef verschillende leefgebieden zoals in bossen, bosranden, akkers, omgewerkte grond, bermen, oude muren -waar ze ook graag tegen klimmen - en ook in plantsoenen als de grond maar voedzaam is. Hondsdraf groeit namelijk heel graag op wat vochtige grond maar houdt daarbij ook wel van wat schaduw. De toppen van de bloeiende takken gaan na de bloeitijd vaak liggen en gaan later opnieuw wortelen en groeien dan zo weer verder. De bladen aan de kruipende stengel blijven ook in de winter leven. Een ideale bodembedekker dus en soms ook een schuilplaats voor andere insecten die ondergronds leven of zich willen verschuilen tussen de bladeren. Een vaste bezoeker is ook de

Elke knoop is verankerd door een bundel wortels. De lengte van zo'n snoer kan meer dan een meter wezen met de uitlopers naar alle kanten. De kleur en vorm van de bloemen en de vorm van het blad gaf mij ook wel een oogstrelend geheel, vooral als ze van die grote plakkaten vormen. En de minuscule kleine violetblauwe lipbloempjes trekken daarbij ook vele insecten aan zoals vlinders, bijen, wilde bijen en hommels en wat dus ook weer goed is voor onze natuur.

De wetenschappelijke naam geven aanwijzingen voor een aantal eigenschappen: Glechoma komt overeen met het Griekse glechon, een geslacht van bloeiende planten met een verwijzing naar de pepermuntachtige geur die vrijkomt bij het kneuzen van het blad. Probeer het maar eens en dan zal je de geur kunnen ruiken. Hederacea komt van het Griekse hedera, klimopachtig. Dit omdat de bladeren lijken op die van de klimop en ook het groeigedrag (kruipen en klimmen) aan de klimop doet denken. Het draf-gedeelte van de Nederlandse naam is verwant aan ‘reve’ en betekent rank. Dit vanwege de lange uitlopers over de grond. En ze groeien overal en zelfs in deze oude boomstronk.

Hondsdraf - Glechoma hederacea met weetjes

Dit plantje komt vaak in 2 verschillende vormen voor, de ene bezit volkomen 2-slachtige bloemen met grotere bloemkronen en de tweede soort heeft meestal kleinere bloemkronen en onontwikkelde meeldraden. Maar met goed ontwikkelde stijlen en deze bloemen zijn ook vrouwelijk. In menig tuincentra kan je dit plantje kopen mocht jij het ook eens in je tuin zal willen hebben. Die je vast ook wel kent is de Hondsdraf- Glechoma hederacea 'Variegata'. Dat is ook een mooi soort die als bodembedekking goed zijn werk zal doen. Dit soort is bijzonder geschikt voor verwildering en ook als onder beplanting. Het blad is witbont en de bloeikleur is ook mooi violet; de plant bloeit al vrij vroeg (april) en is daarom wellicht ook wel een mooie bodembedekking en verrijking voor in jouw tuin. Zie dit plantje dus aan voor onkruid als jij het eens zal zien want dan is dit door verstuiving wellicht bij jou in de tuin terecht gekomen.

Hondsdraf is ook een geneeskrachtig kruid en de werking is zowel in- als uitwendig zuiverend, verkoelend en rustgevend. vocht-afdrijvend en daarbij ook nog eens wond helend. Het verse kruid geeft door haar bittere stof ook daarbij een betere eetlust mocht je dit niet hebben. De plant kan vers of gedroogd, worden gebruikt.
Drogen kan je snel in de zon, of in een goed geluchte ruimte. Het smaakt lekker in o.a. salades en de geur is ook heerlijk. Jonge hondsdraf blaadjes kun je ook als spinazie eten. Maar hondsdraf moet je echter niet teveel van eten. Enkele blaadjes zijn heel gezond maar meer dan 50 gram wordt wel erg afgeraden aangezien je dan teveel toxische stoffen binnen krijgt die de gezondheid schaden. Het bevat namelijk ook veel looizuur en salpeterzure kali.

Je kunt ook thee maken van het blad, dan droog je eerst het kruid. Vervolgens kun je dan van een eetlepel gedroogde hondsdraf een kopje thee zetten. Het helpt goed tegen hoest en bronchitis en voor andere luchtweg klachten. Wie ook eens de hondsdraf wilt gaan gebruiken om er thee van te zetten doet er goed aan om de blaadjes dan in de lente te plukken. Zoals bij veel kruiden zitten er in het voorjaar meer werkzame stoffen in. Vooral de jonge blaadjes zijn gezond. Kruiden zijn in het voorjaar over het algemeen sterker van werking, wat goed uitkomt voor de mensen aangezien je dan ook wat kan aansterken van een winter waarin weinig verse kruiden te vinden waren. Zo wordt mede de voorjaarsvermoeidheid ook wat verdreven. En er dan een scheutje verse honing bij doen is helemaal lekker bij de thee.

En heb je eens mee-eters op je huid dan kan je ook een hondsdraf-kompres maken. Met ongeveer 15-25 gram gedroogd kruid hoef je het slechts 3 minuten te laten trekken in warm water. en dan op de huid leggen waar jij ze hebt.

En zo lees je wel weer dat ook dit plantje vele mogelijkheden bezit net als dat je veel kruiden gewoon in de natuur kan vinden of eens bloemen, paddenstoelen die heerlijk zijn te gebruiken in een gerecht. In de natuur kan je echt heel veel gratis vinden en het is soms ook wel de apotheek en/of kruidenwinkel te noemen van moeder natuur. Het hele jaar valt er wel iets voor het eten en drinken uit de natuur te halen. 

En het is gratis en ook heel gezond, en op deze website vind je nog veel meer kruiden die je kan gebruiken voor verschillende doeleinden. Probeer de labels maar eens uit en zie dan waar jij op stuit.

Dank je wel voor je bezoek en het lezen van dit wellicht ook wel informatieve schrijven.
Op deze website kan je veel leren en lezen met mooie weetjes en feiten uit de natuur.
Wees dus altijd welkom om meer te lezen wat ik ook met jou graag wilt delen. 

En deze link brengt je naar mijn persoonlijke website- Gedichten en verhalen uit leven en dat brengt jou naar een schrijven die jij vast ook wel interessant zal vinden want ook daar staat een recept erbij voor jou met meer mooie weetjes wat je wellicht niet wist: 
japanse-sierkwee-dwergkwee-chaenomeles

Fotografie © Tine de Jong-2020

Bedankt voor je bezoek, natuur groetjes van mij.

donderdag 23 april 2020

Klein hoefblad - Tussilago farfara

Klein hoefblad - Tussilago farfara  , catherinetine.blogspot.com

De natuur heeft ons veel te bieden en vele kruiden kan je er ook in vinden. Zo ook deze wilde bloem - Klein hoefblad- Tussilago farfara-die vaak worden aangezien voor een paardenbloem. Maar het is het Kleine hoefblad - Tussilago farfara en wordt ongeveer 30 centimeter hoog en heeft ook gele bloemen. En deze behoort ook tot de composietenfamilie.

Je kan deze al heel vroeg in het voorjaar in maart en april tegenkomen. Maar als het in februari al mooi weer is dan zijn het de eerste bloemen die je kan zien. Het groeit als een groep in bermen maar ook op hellingen en soms zie je hen ook in het gras iets nabij de waterkant.  

Zoals ik -Tine- deze onlangs tegenkwam in het nationale park -de Biesbosch net voorbij het bezoekerscentrum aan de waterkant. Het klein hoefblad is een composiet en tevens een naaktbloeier want als de bloem is uitgebloeid komen pas de bladeren die wat op een paardenhoef lijken. Vandaar waarschijnlijk dus ook de naam die men gaf van het kleine hoefblad. Wat ook wel een leuk weetje zal zijn is dat de bloemen zich pas openen in de volle zon en dat de bloemen weer gaan sluiten als het regent.

De bloemen verschijnen altijd voor de bladeren en de bloeistengels dragen maar één bloemhoofdje. Het gele, eerst opgerichte, maar later een knikkende hoofdje en is 2-3 cm. De bloemen hebben buisbloemen en zeer smalle vrouwelijke lintbloemen. De vrouwelijke bloemen hebben een onderstandig vruchtbeginsel met stijl en twee stempels. De omwindsel bladen staan in één rij. Verder heeft deze plant vingerdikke, geschubde en een kruipende wortelstok met lange ondergrondse uitlopers tot meer dan 1 meter. Uit de wortelstokken komen een aantal bloemstelen te voorschijn met schubben. De viltige gegroefde bloemsteel of stengel ziet er bijzonder uit. De groene stengel is bezet met half stengel omvattende schubben. Groen tot rood, spits met toelopende schubben.

De benaming 'klein' is ook het verschil met het groot hoefblad. Want deze bladeren zijn ook veel groter. Hier heb ik al eens over geschreven en dat kan je hier lezen als je op de link drukt of klikt, mocht je het nog niet hebben ontmoet: Groot hoefblad-petasites

De botanische naam Tussilago is afgeleid van 'tussis' wat hoesten betekent en 'agere' betekent verdrijven. Het verdrijft dus de hoest waar het kruid ook vroeger al veel voor gebruikt werd. De Nederlandse naam hoefblad kan misschien ook wel een verbastering zijn in de loop der jaren van de benaming hoestblad. Door de eeuwen heen werd deze wilde plant ook gezien als de terugkomst van de zon. En werd het klein hoefblad ook gebruikt bij diverse rituelen die de zon verwelkomen. Farfara is afgeleid van het Latijnse far (meel) en fero (dragen).

Het kleine hoefblad kent ook andere benamingen die jij wellicht ook wel kent en dat is onder andere -Dauwkool, Ezelspoot, Hoevenblaren, Paardehoef, Sinte-Katrijnskruid.

Het plantje en blad is niet alleen goed voor de mens, maar ook voor de grond. Want ik las onlangs als er bv vervuiling in de grond zal zitten dat het Klein Hoefblad dan in staat is om het chemische vuil op te nemen en te vernietigen en dus is dit plantje ook wel een goede milieureiniger te noemen. Wellicht ook wel een tip om deze ook zelf in je tuin te zetten mocht jij soms vervuilde grond hebben.

De zaden van het kleine hoefblad zijn heel dun en cilindervormig en worden tot 1 cm lang. Het vruchtpluis bestaat uit enige kransen van zijdeachtige mooie sneeuwwitte haren, die ongeveer drie keer zo lang zijn als de zaadjes. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Tweezaadlobbig. Helaas hier geen foto van want ze waren nog mooi in bloei toen ik hen zo gezellig samen zag staan.

Elke bloemstengel draagt ook één goudgeel bloemhoofdje met een doorsnee van 2-3 cm. Een krans van wel 300 draadvormige vrouwelijke lintbloemen. Het hart van de bloem bestaat uit buisbloemen, die zich mannelijk gedragen en waarbij de buis weer uitloopt in een vijfpuntig sterretje.

Dieren weten wel dat de plant giftige stoffen bevat want door de meeste zoogdieren wordt de plant ook niet gegeten. Maar Het klein hoefblad wordt wel bezocht door de diverse solitaire bijen zoals de grasbij, vierbandgroefbij, koolzwarte zandbij, pluimvoetbij en tronkenbij. De bloemen leveren alleen stuifmeel en geen nectar.De honderden bloemetjes in het bloemhoofdje hebben dus veel bijen nodig om bestoven te worden.
Klein hoefblad - Tussilago farfara  , catherinetine.blogspot.com

In de Middeleeuwen was de naam van het kleine hoefblad Flius ane patrem. Het betekent: de zoon vóór de vader. Ook werd het gebruikt als verfstof, het gaf een geelgroene kleur. Maar ook werd het gezien als een van de belangrijkste geneeskruiden bij aandoeningen als hoest, astma en bronchitis. Men gebruikte het blad opgerold als een rookgenot maar dat is nu wel af te raden want roken is zo wie zo erg ongezond. En het is tevens gevaarlijk en kankerverwekkend als je dit onbewerkt zal doen.

De bladeren worden gebruikt als omslagen bij gewrichtsproblemen en reumatische aandoeningen. Dus je kan wel merken dat in de natuur veel is te vinden wat je goed kan gebruiken bij allerlei doeleinden. Maar je moet er wel enige verstand van hebben om wat uit de natuur te halen. En ik leer steeds meer bij en jij vast ook door mijn schrijven en het delen van menige foto of andere informatie wat hier op deze website zoal staat.

Jaren achtereen heeft men tincturen gemaakt van de wortel voor bovengenoemde klachten. Een tinctuur is een alcoholische oplossing en werkt meestal nog sterker dan het verse kruid. Helaas mag het in Nederland niet meer verkocht worden omdat men toch meer vertrouwen heeft in de door de mens gemaakte synthetische medicijnen. En veel natuurkruiden kan je ook kopen in menig reformwinkel waaronder ook waar het kleine hoefblad is in verwerkt. Maar er zijn nog veel mensen die het zelf maken want ik zag hier ook enige filmpjes van op het internet.

Dat is erg jammer, maar het blad en de bloem van klein hoefblad mogen nog wel worden gegeten. Alle bovengrondse delen zijn een bron van vitaminen en mineralen en bevatten stoffen die de spijsvertering stimuleren. Ze kunnen fijn gesnipperd worden in een salade. De bladeren kunnen ook gekookt worden, zoals in een stamppot of soep.

Alleen het jonge blad is lekker. Later in het seizoen wordt het blad taai en wordt er alleen thee van gemaakt wat een beetje naar drop smaakt. Tenminste dat is mijn mening maar ook proefde ik wat pepermuntachtig erin. 

Maar let op want voor vrouwen die zwanger zijn is het drinken van deze thee niet aan te raden daar de pyrrolizidine-alkaloïden die erin zitten schadelijk en gevaarlijk kunnen zijn voor het kind. Doe dit echter ook op kuurbasis want bij langdurig dagelijks gebruik kan dit wel voor bijwerkingen gaan zorgen.

De smaak van de bladeren is wel enigszins bitter maar de bitterheid verdwijnt ook vaak wat na het koken. De bladeren kan je ook drogen en dan gaan verpulveren en kunnen ook als zoutvervanging worden gebruikt.

En als je alleen de bloemen gebruikt dan is het met wat honing erin gegoten erg lekker. En zo ontvang je dan een frisse bloemenhoning. Maar het heeft wel tijd nodig voordat je dit kan eten. Onderin lees je nog enkele tips met recepten wil je dit ook eens zelf gaan maken.

De wortels van het kleine hoefblad kunnen ook versuikerd worden door deze lange tijd in siroop te bewaren. Van het blad kan ook een papje worden gemaakt die je op de huid kunt bevestigen bij huidklachten. Het helpt tevens tegen het kruid bij eczeem, zweren en insectenbeten. en zoals al geschreven zeker als je bultjes ontvangt van een brandnetel.

Voor stamppot of gestoofd is dit ook te gebruiken.

Dit zal je ook eens kunnen uitproberen om het zelf te maken.

Recept wat ik vond in oud kruidenboek van Maria Treben- De apotheek van God

In een aarden pot of een weckglas doet men afwisselend een laag bladeren en een laag rietsuiker. Dan even wachten totdat het wat samen is vermengd en vult het daarna bij totdat de pot vol is. Dan de pot goed afdekken met drie lagen perkament of cellofaan en stopt dan de pot goed dichtgebonden in de aarde van de tuin op een veilige plaats. 

 Leg er dan een plank over en dekt dan alles toe met aarde. De gelijkmatige warmte van de aarde doet dan een gistingsproces op gang komen dat na acht weken voltooid is. Dan graaft men de pot weer op en kookt dan het hoefbladsiroop één- of tweemaal op. 

Afgekoeld doet men deze siroop in breedhalzige flessen, die in de winter de beste remedie is tegen griep. Men gebruikt dan telkens een theelepel van deze siroop.

Op www.kruidengeheimen.nl vond ik een recept van Andrea Bleeker om een heerlijke voorjaarssalade te maken en zet deze erbij voor jou

Recept voorjaarssalade

Nodig:

Eetbare bladeren, zoals blad van de paardenbloem, zevenblad, daslook, smeerwortel, duizendblad, brandnetel, valeriaan, etc.
Eventueel eetbare bloemetjes van klein hoefblad, rode klaver, paardenbloem, madeliefje etc.
Stengel bleekselderij, paprika en/of appel
Koude gekookte bietjes
Fetakaas
Sesamzaad
Zoetzuur (bijvoorbeeld augurken) met een paar eetlepels sap
Een eetlepel honing

Snij alles fijn en dan samen mengen.

Informatie uit mijn vele natuurboeken en uit boek eten

Fotografie en tekst geschreven door © Tine de Jong

Bedankt voor je bezoek en om gezellig mijn schrijven te komen lezen.

Ik wens je veel leesplezier en tot een andermaal met wellicht weer een mooi informatieve verhaal. Wees ook welkom op mijn persoonlijke website waar je ook veel kan ontmoeten met berichten uit de natuur en nog veel meer.
Gedichten en verhalen uit leven

En wellicht vind je dit ook wel interessant om te lezen? japanse-sierkwee-dwergkwee-chaenomeles