Posts tonen met het label Recept. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Recept. Alle posts tonen

zaterdag 27 november 2021

Berkenzwam thee zelf maken - Fomitopsis betulina

Berkenzwam- Fomitopsis betulina

Hallo beste bezoeker en vaste lezer, Wat leuk dat je gezellig komt lezen en kijken.

Over de berkenboom had ik al eens geschreven maar toen had ik het over het Berkensap. Maar nu wil ik eens een ander weetje met je gaan delen wat je vast niet wist. 

En dan heb ik het over de berkenzwam- Fomitopsis betulina. Voorheen droeg het de naam Piptoporus betulinus al kent deze ook wel andere namen die je straks in dit schrijven wel zal lezen.
Berkenzwam thee zelf maken -  Fomitopsis betulina
Deze wordt ook weleens de berkendoder genoemd maar de bomen die last hebben van deze boomparasieten zoals men dit benoemd, kan door zijn innerlijke krachten en kern nog heel lang doorleven. 

En ze hoeven niet altijd gelijk omgehakt worden wat vele wel doen helaas omdat ze denken dat deze al snel dood gaat. Als ik ze soms zo ziet als de foto beneden dan zeg ik altijd dat het een kauwgomballen boom is want hier beneden zie je dat het lijkt of deze berk de zwam als kauwgom laat bollen. Zo een zwam heeft toch ook wel veel kracht om uit deze boomstam te komen. Want je ziet hieronder dan ook heel goed hoe hij zich eruit probeert te wringen en dat de bast van de boom ook wat gespleten is.
Berkenzwam thee zelf maken -  Fomitopsis betulina
Vele hebben deze zwam vast ook wel eens ontmoet want zowel op levende bomen als op  dode boomstammen kunnen deze groeien. Maar je kan dus heel veel met deze berkenzwam doen en dat is wat vast niet iedereen weet. De berkenboom zelf kan je ook heerlijke sap geven en daar heb ik al eens uitgebreid over geschreven en dat kan je hier lezen klik op de link en je komt er gelijk in. Berkensap

Maar ditmaal wil ik eens delen dat de zwam die hieraan groeit ook heel veel voor jou kan betekenen. 

Het was zoals Wikipedia beschreef dat in 1753  dat Carl Linnaeus deze schimmel voor het eerst noemde en noemde deze toen:  Boletus suberosus, en later veranderde de Franse mycoloog Jean Baptiste Francois (Pierre) Bulliard de specifieke benaming in betulinus - een verwijzing naar de berkenbomen (Betula spp.). In 1821, Bulliard bracht deze veel voorkomende en wijdverbreide polypore over naar het geslacht Polyporus, waar het zestig jaar bleef. In 1881 bracht de Finse mycoloog Petter Adolf Karsten de berkenpolypore over naar een nieuw geslacht, Piptoporus, dat hij had gecreëerd.

Piptoporus is een geslacht van paddenstoelen in de familie Fomitopsidaceae. Het geslacht telt nog maar een soort, namelijk de Piptoporus roseovinaceus. Het geslacht was vroeger aanmerkelijk groter, maar door aanvullend onderzoek hierna zijn de meeste soorten weer in andere geslachten terechtgekomen.
Recept Berkenzwam thee recept zelf maken -  Fomitopsis betulina
Hoewel deze zwammen het hele jaar door voorkomen, zijn het eenjarige die in de nazomer en de herfst sporen afgeven. De onderzijde van het vruchtlichaam heeft een crème-witte kleur en kenmerkt zich door honderden buisjes waarin zich de sporen bevinden. Deze zijn wit en glad en die al mooi van kleur zijn er heel geschikt voor om ze eraf te halen.  Zoals deze foto hieronder waar je de kleur heel goed kan zien. En die zijn heel geschikt om ze er voorzichtig af te halen.
Recept Berkenzwam thee zelf maken
Drogen is voor je ze in klein stukjes zal snijden ook de beste methode om ze langer te bewaren en toch nuttig te houden. Eenmaal gedroogd kun je ze in een papieren zak of een afgesloten pot op een droge plaats bewaren maar niet in direct zonlicht. 

Een tijdje geleden ontving ik van mijn Duitse YT vriendin Renate een recept om thee van de berkenzwam- (Fomitopsis betulina)te maken en deze wil ik ook graag met jou delen gaan. Ze heeft deze ook zelf gedroogd en toen ook naar mij toegestuurd en ik drink het elke morgen en avond als thee.  En dit dan 3 weken en dan neem ik een week rust. 

De ene keer drink het koud en een andermaal weer warm. En is mijn voorraad op dan mail ik haar en ik ontvang weer nieuwe. Echt toppie want ik kom deze nu niet zoveel meer tegen bij een boswandeling. Het seizoen is ook aan het veranderen en dan zijn ze er ook soms niet meer of in een oudere staat en die moet je dus echt niet van de bomen afhalen.

En wandelen staat mij bij nu ook even op een lage pit.  Daarbij is het weer ook niet zo goed nu voor mijn spieren. Maar ik ben blij dat vriendin Renate het in voorraad heeft en het mij kan toesturen. Het recept zal ik straks ook onder in plaatsen gaan mocht jij dit ook weleens willen gaan maken.

Wist je trouwens dat Berkenzwamthee ook één van de beste vochtafdrijvers zijn. Alle afvalstoffen komen hierdoor naar buiten en het spoelt dus ook de gifstoffen weg die soms in je lichaam aanwezig zijn. 
Wellicht heb je weleens een verhaal gelezen of eens een documentaire gezien van een oude oude ijsmummie genaamd Ötzi  die men eens vond zo'n 5000 jaar geleden vond en die droeg ook een stuk berkenzwam bij zich, waarschijnlijk dus ook voor medicinaal gebruik.

Thee die van deze paddenstoel wordt gebrouwen, wordt vandaag de dag nog steeds gebruikt om de zenuwen te kalmeren of vermoeidheid te onderdrukken. En ik ben altijd al een voorstander geweest van voedsel uit de natuur halen. En als je het goed schoonmaakt en het ook goed zal gaan bereiden vind je overal waar je bent veel voedsel in onze mooie natuurwereld. 

En over vele heb ik ook al eens geschreven op deze en op mijn andere website. Daar moet je maar eens op gaan zoeken of je gebruikt de labels die onder een video staan vermeld of je test het zoekhoek echts eens uit met wat in te typen.

De natuur heeft daarbij ook veel andere kruiden voor jou en mij. Maar wie er niet in geloofd moet er dan maar niet aan beginnen. Maar dat voedsel uit de natuur heel goed is voor allerlei kwalen is al vaker bewezen. Beter dan al die medicinale pillen waar ook nog eens andere stoffen daar in zitten die ook jou ook weer bijwerkingen kunnen geven. Nee de natuur is puur en veel gezonder daarbij. en ik ben echt niet de enige die het ontdekt heb want er zijn al vele mensen die erop uit trekken in de natuur om hier hun voedsel te gaan halen. 

Ook heel goed om wonden te laten herstellen

Maar je kan er nog veel meer mee want als jij een lapje van het natte vruchtvlees af zal snijden. Bijvoorbeeld dat jij je flink hebt gesneden dan heb je op deze manier ook een natuurlijke pleister om het bloeden te stelpen. Dan leg je de berkenzwam in wat water zodat deze wat zacht wordt. 

Je kan dan de harde randen eraf snijden en dan wat laten uitlekken en er lapjes van maken. En wat ook een weetje erbij is dat mocht je een grote wond hebben en je zal dit erop leggen dan heb je ook geen last van littekens.

De berkenzwam ook wel Birch Bracket Mushroom genoemd werkt daarbij ook ontstekingsremmend. En dat betekent dat het in staat is om pijn te verminderen, te verzachten of volledig te verdoven zonder het centrale zenuwstelsel aan te raken. Er is veel vraag naar dergelijke natuurlijke producten omdat veel aandoeningen op een bepaald moment ontstekingen veroorzaken, en vaak veroorzaken synthetische medicijnen ongewenste bijwerkingen wat jij wellicht ook wel eens last van heeft gehad.

In andere gevallen veroorzaken medicijnen zelf ook nog eens ontstekingen en kunnen producten van deze paddenstoel naast dergelijke medicijnen worden ingenomen om ontstekingen te neutraliseren.  En daarvoor gebruik ik het ook geel veel.

De berkenzwam is echt een van de krachtigste geneeswerkende zwammen in Nederland en België. Het bevat veel antioxidanten waardoor je deze als een antibiotica kunt gebruiken en drinken want bij de pillen uit de apotheek zit dus altijd weer andere stoffen hierin die het lichaam ook weer ziek kunnen maken. 

De berkenzwam heeft alleen natuurlijke eigenschappen waardoor ons lichaam beter bestand is tegen de effecten waardoor we deze zwam gewoon zo vaak mogelijk kunnen drinken zonder schade aan te richten in ons lichaam. Alleen ik las wel de 10 dagen pauze in en dan vang ik er weer mee aan. Mijn kniepijn verminderd en ook de pijn in de heup neemt af zodat ik weer wat wandelen kan gaan. en ik heb al bemerkt dat als ik te lang stopt de pijn weer terug keert. Als jij het ook eens wilt gaan maken dan deel ik hieronder het recept voor jou.

Het recept voor jou: Berkenzwam thee

Snijd de paddenstoel in kleine plakjes of blokjes en die moet je dan drogen en daarna  kun je ze bereiden als thee. Helaas smaakt deze thee wel wat bitter.  Als je het helemaal niet lekker vindt, kun je wat honing  toevoegen. Maar ik raad het niet aan, je moet het eigenlijk puur drinken. Want dat is veel gezonder en geeft meer succes voor waar jij het voor wilt gaan drinken en gebruiken.

Bereiding: 
U doet een eetlepel van de gedroogde paddenstoel in ongeveer 1 liter kokend water en laat dit ongeveer 15-20 minuten heel zachtjes koken. Dan kun je het drinken. Ik drink soms warm of koud. Vind je het te bitter dan mag je er ook wat water bij doen.

Je drinkt het dan 1 - 2 maal per dag ('s morgens en 's avonds) - ongeveer 200 a 250 ml per keer. U kunt de gedroogde zwammen meerdere malen gebruiken, dus u kunt 2 tot 3 keer thee zetten met één portie. Drink het gedurende ongeveer 3 weken, waarna je dan weer een pauze van 10 dagen moet inlassen zodat het lichaam niet aan de paddenstoel gewend raakt. 

Nou ik hoor later wellicht wel of jij het al wist of niet en of jij het ook al eens hebt gemaakt en het ook hebt gedronken. Ik sluit dit blog weer af met de natuurgroetjes van mij weer hierbij.

O wacht even met weggaan, want ik had nog wat te vermelden want onder de volwassen berkenbomen kan je nog meer paddenstoelenschimmels vinden en zij dragen zelfs de naam van de berkenboom. Allen leven in symbiose leven met de wortels van de boom en die worden dan ook mycorrhiza-zwammen genoemd.  

En dan bedoel ik onder andere de Berkenridderzwam (Tricholoma fulvum), de donkerroze eetbare Berkenrussula (Russula vinosa), maar ook de eveneens eetbare Gele berkenrussula (Russula claroflava). Verder heb je ook kans de de eetbare Berkenboleet (Leccinum scabrum) te vinden aldaar. 

Maar let op want de eetbare moet je wel dan gaan plukken in de jongere fase hoor. Het is nu niet meer de tijd omdat de winter straks aan gaat vangen maar zodra het seizoen weer komt dan heb je nu al vast wat weetjes voor het geval jij ook eens de berkenzwam eens gaat zoeken.

Bedankt voor je bezoek en tevens bedankt voor de reacties op mijn vorige schrijven. Wens je mooie dagen toe voor elke dag. Voel je vrij om te delen en te reageren.

https://catherinetine.blogspot.com/2021/11/berkenzwam-thee-zelf-maken-fomitopsis.html

Tekst © Tine de Jong, 2021 
Foto 6 heb ik zelf genomen ©Tine de Jong

De overige fotografie zijn mij toegezonden en met toestemming van mijn 
YT vriendin © Renate Zaphiriou gebruikt voor dit schrijven. 

zaterdag 16 oktober 2021

Brandnetels geven meer dan alleen jeuk

Brandnetels geven meer dan alleen jeuk
Brandnetels ( Urtica Dioica ) wie kent ze niet of heb ze al eens gevoeld met de blaren daarbij met de jeuk. Ik al heel vaak en een lekker gevoel is het helemaal niet. Weegbree groeit er altijd vlakbij en dan is het even een blad hier van pakken wat fijn maken en dit over de plek smeren en de jeuk verdwijnt meestal dan wel weer. En je hebt ze vast ook in je tuin maar jij ziet dit vast als onkruid en hebt ze dan vast al veel weggehaald. Maar toch kent deze plant ook een goede kant  want deze bladeren is te gebruiken in diverse gerechten. aanrader is dan wel de jongste bladeren te nemen want die smaken het lekkerst.

De planten zijn met elkaar verbonden door een netwerk van wortelstokken die hen helpen zich te verspreiden. Brandnetels hebben "vierkante" stengels. Het is een mooie plant, met tegenoverliggende bladeren die uit de hoofdstengel groeien. De bladeren zelf zijn breed, plat en hebben een ovaalvormige vorm uiterlijk die taps toeloopt.  

De bladranden zijn opvallend getand. En ja wie niet de wortelstokken weg zal halen die soms diep onder de grond liggen die heeft dus kans dat ze weer veelvuldig terug komen. Maar daar zijn menige vlinders heel erg blij mee als jij ze eens een keer laat staan want anders zullen er heel veel eitjes van hen allen verloren gaan.

Let dus wel op als je ook blaadjes gaat plukken want de brandnetels zijn heel erg belangrijk voor een aantal vlinders is zijn er zelfs helemaal van afhankelijk. Zonder de brandnetel kunnen zij zich niet voortplanten. En dan doel ik dus op de rupsen van de vlinders want vlinders zelf eten niet van de plant. Maar de rupsen van de mooie dagpauwoog en de kleine vos zijn hier gek op. Zij lusten buiten brandnetel helemaal niets anders. dus maak ook eens een hoekje in je tuin voor onze mooi vlinderwereld die helaas steeds maar kleiner aan het worden is.

Zij leggen hier altijd hun vele eitjes op en dus moet je ook goed kijken dat je niet het blad pakt maar waar ze onder zijn en deze dan wel mooi laat zitten want vlinders zien we toch al zo weinig.  Er zijn nog enkele rupsen die brandnetel als enige belangrijkste waardplant hebben, waaronder ook dus de gehakkelde aurelia en de atalanta. Goed kijken hoort er dus ook bij als je blaadjes ervan neemt. 

Er is veel overvloedige voedsel uit de natuur te halen en weet niet of jij het al eens op hebt maar ik ben al een fan geworden van de brandnetels. Want ook dit gezonde voedsel is wat ik tegenwoordig veel gebruikt in allerlei gerechten en ik was met thee hiervan maken begonnen maar dat heb ik inmiddels al uitgebreid met verschillende andere gerechten waar je hen in kan gebruiken. Ze zijn ook daarbij rijk aan vitamine C en ijzer. Brandnetel is wijdverbreid gebruikt ook wel bekend als een kruidengeneesmiddel. dus ik zal het zeker je aanraden om het eens te gaan proberen.

En je kan ook wel kant en klaar theezakjes kopen of deze kruiden apart maar ik hou meer van de versheid van de blaadjes die ik zelf dan ook soms drogen gaat. En vermeng dan deze ook weer in een recept. Want waarom gaan kopen als de natuur het je gratis kan geven.

De smaak hiervan ligt ergens tussen spinazie, en zo kan je dit ook gaan bereiden. 

Trek wel voordat jij de brandnetel bladeren gaat verzamelen dan wel dikke afwashandschoenen of soortgelijke ondoordringbare handkleding, rol wel je mouwen naar beneden en trek de sokken over een broek en kruip in de mooie natuurlijke eetwereld. 

Vergeet je ook niet in te spuiten met tekenspray want zij kunnen hier ook op zitten. En wordt je toch geprikt dan groeit weegbree er altijd naast (zoals ik al eerder schreef) en die kan je dan dan gebruiken voor de jeuk bij het kneuzen van dit blad en het dan te wrijven op de plek en je zal merken dat de jeuk verdwijnt. Maar ook een dovennetel kan je gebruiken en die herken je aan de mooie witte lipachtige bloemetjes. Deze kan je ook soms ernaast zien groeien.
Brandnetels geven meer dan alleen jeuk
Houd die handschoenen ook aan aan als je de brandnetels grondig gaat wassen want zo haal je ook al die minuscule insecten die niet met blote oog te zien zijn ook weg maar ook al de andere ongewenste organisch materiaal. En dan doe je pas de brandnetelblaadjes in een pan met kokend water maar je kan het ook doen in een bouillon die je hebt gemaakt en dan heb je gelijk al een heerlijke geur daarbij. Tevens met een bouillon heb je ook al een beginfase voor een eventuele bereiding van wat jij dan zal willen maken.

Verwijder ze dus ook eens niet want dan kan jij er ook van genieten en ze kunnen tot 6 voet hoog worden, maar zijn meestal in de omgeving waar ik de bladeren haal wel korter.  Ze zien er ook soms best wel mooi uit en hebben tegenoverliggende getande bladeren die variëren van ongeveer 2 tot 6 inch lang en bijna half zo breed.  


Ik vond eens een recept en heb deze al menige malen gemaakt: Ben de naam kwijt maar die mag je zelf er dan maar bij maken.

1.  (half)1/2 pond brandnetelbladeren en/of babyspinaziebladeren erbij.

2 eetlepels olijfolie

2 eetlepels gehakte knoflook (6 teentjes)
Je kan ook Look- zonder -look erbij doen want dat smaakt heerlijk erbij. 
(ook gratis uit de natuur te halen)

Wat zout naar keuze (want men kan het ook later gaan toevoegen apart)

3/4 theelepel versgemalen zwarte peper

1 eetlepel ongezouten boter

Citroen en dan het sap hiervan

Leg de brandnetel bladeren in een vergiet en deze spoel deze dan af met koud water om er zeker van te zijn dat hij schoon is. Ik doe het zelf meerdere malen. Doe dit hetzelfde met de spinazie. Zorg ervoor dat de bladeren droog zijn, met een klein beetje water dat aan de bladeren blijft kleven. Te veel water zorgt ervoor dat de olie gaat spetteren als je ze kookt of wilt roerbakken.

In een zeer grote pan (ik gebruik een pan met deksel voor kleinere hoeveelheden brandnetels en spinazie), verwarm de olijfolie en bak de knoflook op middelhoog vuur gedurende ongeveer 1 minuut, maar niet totdat deze bruin is.

Voeg alle brandnetels en spinazie, het zout en de peper toe aan in de pan, meng het met de knoflook en olie, dek de pan af en kook het dan ongeveer 2 minuten. Houd je van minder gaar dan doe je het korter.

Haal het deksel van de pan, zet het vuur hoog en kook de brandnetel en spinazie nog een minuut, al roerend met een houten lepel, tot alle spinazie is geslonken.

Breng de spinazie met een schuimspaan naar een serveerschaal en bedek met de boter, een scheutje citroen en een scheutje zee- of koosjer zout. Heet opdienen. En je kan dit eten met zalm en rijst of wat jij erbij wilt gebruiken. Aardappels kan ook maar ik ben hier geen fan van.

Brandnetels hebben meer doeleinden (met recepten)

In het blad buitenleven zag ik ook eens een recept en die deel ik hier ook even erbij. voor 1 persoon moet je alles even halveren.

Omelet van brandnetel

Nodig: 
300 g brandnetels
6 bosuien
2 sjalotjes
(Olijf)olie
Snuf zout
8 eieren
Peper
150 g roomkaas of strooikaas
Eventueel een handje verse munt (gehakt)

Om te beginnen was je de verse brandnetels goed en knip je de hardere stelen eraf. Gebruik alleen de bladeren en zachte delen. Dan kook je de brandnetels en giet ze af; door ze te koken gaat de ‘brand’ eruit. Dep de brandnetels goed droog, zodat er zo min mogelijk vocht aanwezig blijft. De planten zijn nu klaar om gebruikt te worden in de brandnetel omelet.

Snijd de bosui, sjalot en brandnetels in stukjes. Verhit een laagje olie in een pan en bak de bosui en sjalot enkele minuten. Bak de brandnetels enkele minuten mee. Klop de eieren met zout en peper en voeg het mengsel toe. Laat de omelet even bakken en draai hem dan om. Vervolgens kun je de kaas erover strooien. Optioneel: garneer de omelet met munt.

Ik zal zeggen probeer het eens en dan weet ik zeker dat jij brandnetels ook eens anders gaat zien dan alleen maar als een lastig onkruid. En als je bovenstaand recept ook eens zal uitproberen weet ik zeker dat jou omelet echt lekker zal smaken.

Heb je last van bladluis dan is deze link vast ook wel wat voor jou want ook dat kan je maken van brandnetels. Gewoon even dan kopieën en zoeken in je browser.

https://www.moestuinweetjes.com/brandnetelgier-maken-gebruiken/  
eronder staat een mooi filmpje en ook verdere uitleg hiervan erbij dus zeker kijken.  En zo zie je maar dat ook deze plant met zijn bladeren voor zowel de mens als voor de natuur heel nuttig zijn.

Tekst, Fotografie van enige brandnetels © 2021 Tine de Jong

Hier vind je ook tips om zelf eens thee te maken: ook even kopiëren dan.
De geneeskracht van brandnetel- https://youtu.be/MiHx3CdU2Y8

Ik bedank jou als lezer ook dat je eens de oudere berichten leest hier op deze natuur website of op mijn andere website.

Bedankt voor  je bezoek en het lezen en voel je altijd vrij om te reageren want als je mijn verhalen en/of weetjes leest en eens zal bezoeken dan ben ik net zo blij hoor. En vergeet dan ook even niet naar mijn andere website te gaan want daar zal je vast ook mooie woorden met natuur verweven en ook mooie weetjes met recepten daarbij zien staan. 

Nog even vermelden voor wie het niet weet dat deze Gedichten en verhalen uit het leven heet.  De link erheen zet ik er wel even bij en wil je volgen gaan zet dan de URL in je leeslijst.
https://tinedejong.blogspot.com    https://tinedejong.blogspot.com

zondag 26 april 2020

Hondsdraf - Glechoma hederacea met weetjes

Hondsdraf - Glechoma hederacea met weetjes

In de natuur kan je veel kruiden tegenkomen die je kan gebruiken in gerechten of men kan er eens thee van maken. Als men de natuur eens haar gang laat gaan kan je ook veel meer kruiden in veld of bermen vinden en eten uit de natuur kan ook heel voedzaam zijn mits je hen goed wast of schoonmaakt en ook goed zal bereiden. Maar helaas- de onrustzaaier van de natuur- zoals ik de grasmaaier noemt geeft hen soms niet eens de kans om te groeien ook al maaien ze bermen nu wat later. 

Maar ook in bos kan je vele kruiden vinden en ditmaal was het wat Hondsdraf - Glechoma hederacea waar ik wat van mee naar huis nam. Want je kan er heel veel mee waar ik later meer over zal schrijven al vermoed ik dat jij dit ook vast wel zal weten voor wie ook graag kruiden uit de natuur plukt en ze dan gebruiken voor menige doeleind. De natuur geeft ons dit gratis en voor niets. Eerst zal ik wat meer over dit plantje schrijven want dat is wellicht ook wel leerzaam en zo leer jij vast ook om deze plant wat beter te leren kennen. Men noemt deze ook wel eens- kruip door de tuin- omdat deze graag kruipt op de bodem als je deze met de uitlopers zijn gang laat gaan.

Je herkent hondsdraf in maart tot juni aan de kleine blauwpaarse bloemen en ook het blad is dan min of meer paars. In de zomer is het blad mooi groen. De hoofdbloei valt in april, maar het kruid kan wel doorbloeien tot in september. Bloemen van hondsdraf staan gesteeld met 2-3 in een naar één zijde gekeerde schijnkrans in de oksels van de bladparen. 

Hondsdraf heeft twee bloeivormen: bloemen met uitsluitend een stamper en bloemen met stamper en meeldraden. De bloemen zijn tweezijdig symmetrisch en duidelijk van het lipbloem-type, met een boven- en een benedenlip. De kelkbladen zijn daarbij ook bezet met haartjes en vormen samen weer een kokertje en dit is tevens ter bescherming, zodat de vier nootjes die op de bloembodem rijpen dan vast blijven zitten.

De bladeren staan tegenover elkaar aan de vierkante stengels en zijn niervormig met een hartvormige voet. De randen zijn gekarteld en licht behaard. De plant heeft een sterke, kruidige geur. En dat kan je ook uittesten als je het blad kneuzen zal dan ruik je vast een pepermuntachtige geur ruiken. En ook dit blad werkt zeer verkoelend als jij je eens hebt geprikt aan een brandnetel. En dat gebeurd mij best soms veel als ik een klein insect op de foto wilt zetten en daarom neem ik ook altijd wat van dit kruid mee bij een wandeling als ik het ziet staan. Het is niet dus alleen de weegbree die ook heel goed helpt tegen brandnetel jeuk.

Hondsdraf vind je vaak in de buurt van brandnetels net als de weegbree. Moeder natuur heeft hierover best goed nagedacht voordat ze de brandnetel en hondsdraf samen lieten opgroeien. Deze drie stimuleren ook elkaar om te groeien. Het is nu eenmaal zo dat vele insecten de brandnetel ook hebben gekozen als de waardplant en ja dan kan het gebeuren dat het blad je huid aanraakt om zo zijn aanval aan jou zal geven als jij te dichtbij komt. Dus pluk altijd deze kruiden en je bent zo van de jeuk af.

Hondsdraf - Glechoma hederacea met weetjes

Wat ook zo typisch is voor de hondsdraf is zijn de spreidende groeiwijze, de plant kruipt eerst over de bodem en wortelt dan vanuit de knopen wat ondiep in de bodem. Op die manier wordt het licht optimaal opgevangen door het plantje. De blaadjes, die sterk geuren bij aanraking, zijn tegenover elkaar staand en rondachtig, en ook wat niervormig met gekartelde bladranden. De bovenkant is glanzend donkergroen, de onderkant is dofgroen tot soms mat roodachtig. Bij niet te veel zonlicht is deze wel op zijn mooist.

Dit kruidachtige plantje heeft zoals ik al eerder schreef verschillende leefgebieden zoals in bossen, bosranden, akkers, omgewerkte grond, bermen, oude muren -waar ze ook graag tegen klimmen - en ook in plantsoenen als de grond maar voedzaam is. Hondsdraf groeit namelijk heel graag op wat vochtige grond maar houdt daarbij ook wel van wat schaduw. De toppen van de bloeiende takken gaan na de bloeitijd vaak liggen en gaan later opnieuw wortelen en groeien dan zo weer verder. De bladen aan de kruipende stengel blijven ook in de winter leven. Een ideale bodembedekker dus en soms ook een schuilplaats voor andere insecten die ondergronds leven of zich willen verschuilen tussen de bladeren. Een vaste bezoeker is ook de

Elke knoop is verankerd door een bundel wortels. De lengte van zo'n snoer kan meer dan een meter wezen met de uitlopers naar alle kanten. De kleur en vorm van de bloemen en de vorm van het blad gaf mij ook wel een oogstrelend geheel, vooral als ze van die grote plakkaten vormen. En de minuscule kleine violetblauwe lipbloempjes trekken daarbij ook vele insecten aan zoals vlinders, bijen, wilde bijen en hommels en wat dus ook weer goed is voor onze natuur.

De wetenschappelijke naam geven aanwijzingen voor een aantal eigenschappen: Glechoma komt overeen met het Griekse glechon, een geslacht van bloeiende planten met een verwijzing naar de pepermuntachtige geur die vrijkomt bij het kneuzen van het blad. Probeer het maar eens en dan zal je de geur kunnen ruiken. Hederacea komt van het Griekse hedera, klimopachtig. Dit omdat de bladeren lijken op die van de klimop en ook het groeigedrag (kruipen en klimmen) aan de klimop doet denken. Het draf-gedeelte van de Nederlandse naam is verwant aan ‘reve’ en betekent rank. Dit vanwege de lange uitlopers over de grond. En ze groeien overal en zelfs in deze oude boomstronk.

Hondsdraf - Glechoma hederacea met weetjes

Dit plantje komt vaak in 2 verschillende vormen voor, de ene bezit volkomen 2-slachtige bloemen met grotere bloemkronen en de tweede soort heeft meestal kleinere bloemkronen en onontwikkelde meeldraden. Maar met goed ontwikkelde stijlen en deze bloemen zijn ook vrouwelijk. In menig tuincentra kan je dit plantje kopen mocht jij het ook eens in je tuin zal willen hebben. Die je vast ook wel kent is de Hondsdraf- Glechoma hederacea 'Variegata'. Dat is ook een mooi soort die als bodembedekking goed zijn werk zal doen. Dit soort is bijzonder geschikt voor verwildering en ook als onder beplanting. Het blad is witbont en de bloeikleur is ook mooi violet; de plant bloeit al vrij vroeg (april) en is daarom wellicht ook wel een mooie bodembedekking en verrijking voor in jouw tuin. Zie dit plantje dus aan voor onkruid als jij het eens zal zien want dan is dit door verstuiving wellicht bij jou in de tuin terecht gekomen.

Hondsdraf is ook een geneeskrachtig kruid en de werking is zowel in- als uitwendig zuiverend, verkoelend en rustgevend. vocht-afdrijvend en daarbij ook nog eens wond helend. Het verse kruid geeft door haar bittere stof ook daarbij een betere eetlust mocht je dit niet hebben. De plant kan vers of gedroogd, worden gebruikt.
Drogen kan je snel in de zon, of in een goed geluchte ruimte. Het smaakt lekker in o.a. salades en de geur is ook heerlijk. Jonge hondsdraf blaadjes kun je ook als spinazie eten. Maar hondsdraf moet je echter niet teveel van eten. Enkele blaadjes zijn heel gezond maar meer dan 50 gram wordt wel erg afgeraden aangezien je dan teveel toxische stoffen binnen krijgt die de gezondheid schaden. Het bevat namelijk ook veel looizuur en salpeterzure kali.

Je kunt ook thee maken van het blad, dan droog je eerst het kruid. Vervolgens kun je dan van een eetlepel gedroogde hondsdraf een kopje thee zetten. Het helpt goed tegen hoest en bronchitis en voor andere luchtweg klachten. Wie ook eens de hondsdraf wilt gaan gebruiken om er thee van te zetten doet er goed aan om de blaadjes dan in de lente te plukken. Zoals bij veel kruiden zitten er in het voorjaar meer werkzame stoffen in. Vooral de jonge blaadjes zijn gezond. Kruiden zijn in het voorjaar over het algemeen sterker van werking, wat goed uitkomt voor de mensen aangezien je dan ook wat kan aansterken van een winter waarin weinig verse kruiden te vinden waren. Zo wordt mede de voorjaarsvermoeidheid ook wat verdreven. En er dan een scheutje verse honing bij doen is helemaal lekker bij de thee.

En heb je eens mee-eters op je huid dan kan je ook een hondsdraf-kompres maken. Met ongeveer 15-25 gram gedroogd kruid hoef je het slechts 3 minuten te laten trekken in warm water. en dan op de huid leggen waar jij ze hebt.

En zo lees je wel weer dat ook dit plantje vele mogelijkheden bezit net als dat je veel kruiden gewoon in de natuur kan vinden of eens bloemen, paddenstoelen die heerlijk zijn te gebruiken in een gerecht. In de natuur kan je echt heel veel gratis vinden en het is soms ook wel de apotheek en/of kruidenwinkel te noemen van moeder natuur. Het hele jaar valt er wel iets voor het eten en drinken uit de natuur te halen. 

En het is gratis en ook heel gezond, en op deze website vind je nog veel meer kruiden die je kan gebruiken voor verschillende doeleinden. Probeer de labels maar eens uit en zie dan waar jij op stuit.

Dank je wel voor je bezoek en het lezen van dit wellicht ook wel informatieve schrijven.
Op deze website kan je veel leren en lezen met mooie weetjes en feiten uit de natuur.
Wees dus altijd welkom om meer te lezen wat ik ook met jou graag wilt delen. 

En deze link brengt je naar mijn persoonlijke website- Gedichten en verhalen uit leven en dat brengt jou naar een schrijven die jij vast ook wel interessant zal vinden want ook daar staat een recept erbij voor jou met meer mooie weetjes wat je wellicht niet wist: 
japanse-sierkwee-dwergkwee-chaenomeles

Fotografie © Tine de Jong-2020

Bedankt voor je bezoek, natuur groetjes van mij.

woensdag 18 oktober 2017

Gele Zwavelzwam - Laetiporus sulphureus met recept

Gele Zwavelzwam -  Laetiporus sulphureus met recept
Soms kom je vaak mooie zwammen tegen in een bos of gewoon in een park aan een boom. En een tijdje geleden kwam ik deze tegen (zie foto boven ) en deze vond ik wel heel erg mooi van vormgeving maar ook van kleur. Het was de gele Zwavelzwam en eigenlijk is het wel een rare naam want deze paddenstoel rook helemaal niet naar zwavel en voelde ook erg zacht aan. Maar zeldzaam is deze niet hoor want je ziet deze erg vaak soms maar het is wel eens leuk de ontwikkeling van zo een zwam te gaan volgen want in een paar weken kan een zwavelzwam soms meer dan 10 kilo zwaar worden. Deze fraaie, oranje-gele zwam groeit op bijna elk loofhout, met een voorkeur voor Els, Es, Beuk, Kastanje, Eik, Populier en de Wilg.

Deze zwam heeft geen lamellen of buisjes maar in plaats daarvan is de heldergele onderkant bedekt met kleine poriën waar de vruchtbare vloeistof uit lekt. Deze zwam komt meerdere malen in het jaar voor en heeft dus ook helemaal niets te maken met het herfstseizoen. Ik las op het internet dat deze in Engeland ook wel ‘Chicken of the woods’ wordt en men zegt dat deze zwam ook echt naar kip smaakt. 

Nou ik fotografeer ze wel hoor want ik waag mij helemaal niet aan paddenstoelen om hen te eten en dus zeker ook deze mooie zwam niet. Maar wil jij het wel eens gaan proberen, gebruik dan de verse jonge stammetjes en ent deze 3 weken tot uiterlijk 3 maanden na de kap. De beloning is een zeldzame lekkernij! 

Deze zwam groeit ook op levende bomen en is dan een parasiet. Eet niet te veel in 1 keer, en let op want je kan er ook allergisch voor wezen. Zo stond het ook in mijn natuurboek maar nee zoals ik al eens meer op en blog heeft geschreven horen paddenstoelen en zwammen gewoon heerlijk in de natuur en niet op mijn bord.

Gele Zwavelzwam - Laetiporus sulphureus met receptGele Zwavelzwam - Laetiporus sulphureus met recept, catherinetine.blogspot.com

Er kunnen ook weleens kevertjes (of larven) in zitten : Boletenzwartlijf (Diaperis boleti) die gangen kunnen graven in het vruchtvlees. En ja je hebt dan wel gratis vlees maar lekker lijkt mij dit helemaal niet of wel? De larven graven al etend gangen in het vruchtvlees van de zwam. De larven zijn wormachtig en hebben een wit lichaam met drie paar gelede pootjes. Aan de voorzijde is de verdikte kop met twee bruine kaken zichtbaar. 

Als ze zich volledig hebben ontwikkeld wordt een poppenkamer uitgeknaagd in de zwam waarin de verpopping plaats vindt. Na enige tijd komt hieruit dan de volwassen kever tevoorschijn. Ook de volwassen dieren eten het vruchtvlees van deze zwam. En ook andere insecten zijn er niet vies van. Nog even erbij een weetje over dit insect voor jou. De kever heeft een overwegend zwarte kleur met drie heldere gele tot oranje dwarsbanden op de dekschilden, de rest van het lichaam is geheel zwart. 

Hier 2 foto's voor jou (van Internet=niet van mijzelf want heb deze nog niet ontmoet) maar dan weet jij hoe deze eruit ziet. Want wellicht heb jij deze weleens gezien.


Ik laat dus deze maar mooi hangen of zitten als ik hen ziet. Ik eet zo wie zo never nooit paddenstoelen uit de natuur want je weet maar nooit hoor. Er zijn veel soorten die heel veel op elkaar lijken en je zal maar de verkeerde maar treffen. Of je loopt een vergiftiging op maar je kan er ook dood aan gaan en wil jij echt van de natuur genieten, dan vind ik gewoon dat je hen allen moeten laten staan. Ik geniet altijd weer van hun aanwezigheid in menig park aan bomen of op vochtige bodems in bossen etc. 

Zal hen zeer zeker wel eren met een mooie foto maar voor de rest laat ik het wel een deskundige over. Vind het wel altijd jammer dat de jeugd hen stuk maakt en dan vertrapt. Onlangs kwam ik er ook weer een stel tegen die gewoon van de boom waren geslagen. Jammer dat sommige mensen de natuur niet op waarde weten te schatten en ook deze zwam zo nodig moest vernietigen want ik was deze al een tijdje aan het volgen hoe de ontwikkeling zoal in zijn werk ging. Helaas moet ik het dus bij deze foto's houden die ik hier op dit Natuurblog heeft geplaatst.

Paddenstoelen en zwammen zijn toch wel vind ik van die magische organismen, het fruit van draden, die versmolten zijn na een lange of soms heel korte vlucht door de lucht. De perfecte plek die telkens wordt uitgekozen om na een samenkomst van sporen, het geheel met vruchten te vieren.Het geeft iedere keer toch weer die verwondering hoe zij weer zo mooi tevoorschijn kunnen komen.

Voor de boom is de zwavelzwam geen onverdeeld genoegen. Wanneer een boom wordt aangevallen door de zwam, ontstaat rode rot, een schimmel, waardoor het harthout van de boom krimpt en bovendien roodachtig bruin verkleurt. 

De stam van de boom wordt langzamerhand steeds verder uitgehold. Op termijn gaat de tak of de boom er dood aan. Het heeft ook helemaal geen zin de tak af te zagen, of de zwammen te gaan verwijderen want de schimmeldraden zitten al door de hele boom. De schimmel hoeft trouwens niet elk jaar een vruchtlichaam te produceren. Maar deze boom hier in het park deed het wel en elk jaar als ik de oude boom weer terugziet heeft deze weer mooie gele zwammen.

Gele Zwavelzwam -  Laetiporus sulphureus met recept

De zwavelzwam is een parasitaire schimmel van veel soorten loofbomen in de zomer en de vroege herfst. Wilgen, populieren en eiken zijn vaak waardbomen, maar op tientallen andere loofboomsoorten is de zwam ook al aangetroffen en in zeker in grote delen van de wereld. 

Als natuurliefhebster vind ik het altijd erg mooi hen in volle kleur te zien en te mogen ontmoeten. En als je de foto's hier ziet dan zal je ook wel erkennen dat de kleur heel mooi is van deze. Nog even ze worden weer bruin aan deze boom dus ik genoot met volle teugen van het mooie aanblik.

Wil jij hen ondanks het gratis vlees (lach), toch eens willen eten dan heb ik nog een recept gevonden voor jou. Voedsel uit de natuur is veel te halen en zo ook met deze zwam.

Gebakken aardappel- en zwavelzwamblokjes met ui

* Ingrediënten voor 4 personen

* 1 kg aardappelen, geschild
* 50 g boter
* 2 middelgrote uien, fijngesneden
* 1 struik bleekselderij, fijngesneden
* 1 kleine wortel, geschrapt en in dikke reepjes gesneden
* 250 g zwavelzwam, schoongemaakt en in dikke blokjes gesneden
* 50 ml medium sherry
* 3 eetl. fijngesneden peterselie
* 1 eetl. fijngeknipte bieslook
* geraspte schil van 1/2 citroen
* zout en versgemalen peper

Kook de aardappelen in 20 minuten gaar. Giet ze af, laat ze afkoelen en snijd ze in dikke blokjes. Smelt de boter in een grote koekenpan met antiaanbaklaag, voeg de uien, selderij en wortel toe en bak ze lichtbruin. Voeg de zwavelzwammen en de sherry toe en laat het vocht verdampen. Doe de aardappelen, kruiden, citroenschil, zout en peper er bij en bak tot alles knapperig bruin is. Serveer met een salade van frisse en jonge spinazieblaadjes.

(Recept komt uit Paddenstoelen, Alle soorten van A tot Z van Peter Jordan & Steven Wheeler)


Bedankt voor je bezoek en het lezen van dit blog en reacties zijn altijd welkom. Ik geef je nog even mijn natuurgroetjes en kom ook eens op visite op het andere blog want ook daar zal je veel natuurweetjes tegenkomen met bv een film, woorden en muziek. Die link vind je erheen op de startpagina in de balk boven. Probeer ook eens de andere opties uit want met deze website heb je echt veel keuze. Zo hebben wij het ineen gezet.
Reacties zijn natuurlijk ook altijd welkom en na modereren worden deze Z.S.M geplaatst dus heb geduld als je niet gelijk jouw reactie ziet staan.

© 2017 Alle rechten voorbehouden Tine de Jong

Foto's zijn gemaakt in het stadspark Gorinchem © Tine de Jong

Deel met jou mijn fotografie in een videoslide met verschillende paddenstoelen en zwammen die ik eens had ontmoet op het Landgoed waardenburg-Neerijnen in de provincie Gelderland.  Welke het zijn dat laat ik aan jou over want ik ken niet alle namen en daarbij gelijken ze soms ook op elkaar.

Hier in dit parkbos kan je soms meer dan 100 soorten aantreffen dus wellicht ook eens een wandeltip voor jou. Wandel jij weer gezellig met mij mee?

Paddenstoelenwandeling op het landgoed  Neerijnen -Waardenburg in de provincie Gelderland

woensdag 24 augustus 2016

Historische moestuin van Kasteel Doorwerth

Historische moestuin van Kasteel Doorwerth
Aan de oever van de Rijn in de provincie Gelderland ligt het prachtige Kasteel Doorwerth. Het kasteel is eigendom van het Geldersche Landschap en Kastelen. Bij kasteel Doorwerth is sinds 2006 een nieuwe historische moestuin ingericht op de plaats waar deze vroeger in 1643 bij het kasteel werd aangelegd. 
Historische moestuin van Kasteel Doorwerth

Het is een tuin met een verleden waarin is te zien welke groenten er toen in dergelijke tuinen werden verbouwd ten behoeve van de op het huis wonende familie. Daarnaast is het ook de bedoeling om in een verder stadium van deze tuinontwikkeling dat er ook weer oude kweekmethoden worden gebruikt. 

Maar ook dat oude groente rassen hier weer worden verzameld. Menige vind je al hier in de moestuin van kasteel Doorwerth terug als je goed rond kijkt. Neem dus de tijd om te wandelen in deze mooie moestuin. En er is altijd wel iemand die je vragen wilt beantwoorden. 

Historische moestuin van Kasteel Doorwerth
Bij de ingang van deze tuin kan je bij het poortje kan ook een brochure mee nemen die je ook veel vertellen zal over het verleden en wat zij van plan zijn. Ik geef jou hieronder er een klein stukje uit. Want het is echt teveel om alles hierover te schrijven. 


Historische moestuin van Kasteel Doorwerth,catherinetine.blogspot.com

In 1643 legde Schellard van Obbendorf, de toenmalige eigenaar van Doorwerth rondom het kasteel een een hoge dijk aan om deze te beschermen tegen hoog water en bij overstromingen. Binnenin werd er ruimte gemaakt voor een nieuwe groentetuin. Voorheen lag deze tuin op de voorhof. Het was toen wel zo dat het aannemelijk was in die tijd dat deze ook werd ontworpen in de stijl van het Hollandse classicisme. 

Elk kasteel had vroeger ook een groentetuin waar men zelf gebruik van maakte, maar helaas zijn er al vele verdwenen om plaats te maken voor tuinen in de barokstijl of een andere landschapsstijl.

Maar kasteel Doorwerth heeft de tuin nog altijd in zijn bezit. Alle bloemen, planten, kruiden en groenten worden hier zelf gekweekt en ook gebruikt in de keuken van het hotel en restaurant bij bereiding van menige recepten. 

Ik heb hier eens heerlijk rond gewandeld en heb verschillende kruiden, groente , gewassen en bloemen ontmoet die ik ook nog niet kende. Bij sommige stonden wel bordjes en zo kon ik ook meer leren over menige soorten die men hier kweekt.

In menige kasteeltuin kwam je vroeger ook andere groente tegen dan in de tuinen van de gewone man. De edelen hadden vroeger veel internationale contacten en kwamen hierdoor met verfijnde groenten in aanraking. Natuurlijk wilden zij die dan ook in hun eigen tuin gaan kweken, aan eigen gasten voorzetten. 

Daarom staan er hier ook Artisjokken, snijbiet, kardoen, rabarber, schorseneren, pompoenen en meer groentesoorten die pas in de 20ste eeuw in gewone tuin of bij de groenteboer te vinden waren. Later kwamen er dus ook bloemen bij die men ook gewoon kan eten, of kan gebruiken in of bij een gerecht.

Historische moestuin van Kasteel Doorwerth
Ook kwam ik nog Brave Hendrik tegen. Nee niet een aardige man maar een spinazie soort en hier is hij niet echt vergeten hoor. Zijn Latijnse naam is Chenopodium bonus-henricus. Moeilijke naam he? 

Maar het is best een lekkere jongen, als je weet hoe je hem behandelen moet. Hij heeft ook een milde en zachte smaak. Hij was alleen verlegen en dook steeds weg en wilde niet echt op de foto maar hier heb je hem voor het geval je deze ook eens wilt ontmoeten en hem uit wilt gaan testen.

Historische moestuin van Kasteel Doorwerth

En dit wist je vast ook niet van Brave Hendrik.
Dus geef ik even deze tips erbij mocht je hem eens ontmoeten:

De sappige bladeren van ‘Brave Hendrik’ smaken mild en zacht, worden bereidt als Spinazie, (waar Brave Hendrik ook nauw aan verwant is). Serveer het met een klontje boter. Het jonge blad smaakt ook heerlijk in een salade, het heeft een milde, zachte smaak. Jonge (gebleekte) Brave Hendrik-scheuten worden als Asperges of als Zee-kool bereidt en zijn veruit het lekkerste deel van de plant. Van de bladeren kan ook een heilzame thee worden getrokken, die goed werkt tegen o.a. darmkrampen. 

Zelfs de bloemen van Brave Hendrik kunnen, na koken, worden gegeten. Als je hem leert kennen is hij dus best wel aardig, Deze groene ‘bloem-kluwens’ groeien in pluimen, aan de top van de stengels. De jonge en malse bloem-pluimen kunnen in stukjes versneden uitstekend gekookt worden, zoals Asperges. Ze hebben dan zelfs een betere, sterkere smaak dan Spinazie.
Historische moestuin van Kasteel Doorwerth

Maar nu weer terug naar de moestuin want heb nog even wat te vertellen aan jou:

Op de hoek van de randbedden zie je als je erin wandelt staketsels met oude klimrozen staan. En dit is waarschijnlijk ook wel een tip voor jou lezer. Want deze rozen zijn er niet alleen om deze tuin te verfraaien maar ook om hen op tijd te waarschuwen voor schimmelziekten in de tuin. 

Daar voor zijn rozen uitermate vatbaar. Op deze manier worden zij ook gebruikt in de wijngaarden. Dat is best wel een mooi weetje erbij voor jou. Zelfs ik wist dit niet. Geef je alvast een voorproefje van menige roos die ik mocht ontmoeten:

Historische moestuin van Kasteel Doorwerth

Het is ook de bedoeling van hen om in deze tuin steeds meer oude groentegewassen en oude rassen te gaan kweken en op de manier zoals het vroeger gebruikelijk was. Naast de verfijnde groente zijn dat dus ook oude rassen zoals kool, sla, snijbiet, worteltjes en bietjes. Ik ben zelf erg dol op snijbiet (maak je gereed net als andijvie) en ook dat hadden zij hier. Want dat kan ik helaas niet in een winkel kopen. 

Ontmoette ook de gele courgette en deze is heerlijk voor een soep of te gebruiken in andere gerechten. Kende wel een andere kleur en had de gele nog nooit ontmoet. Jij wel??Je kan er heerlijke gerechten mee maken. Maar de soep vond ik toch wel het lekkerst.

Historische moestuin van Kasteel Doorwerth

Je zal ook deze ontmoeten in onderstaande film en mocht je meer willen ontmoeten dan is deze tuin echt een aanrader voor jou. Het wordt door vele vrijwilligers bijgehouden en onderhouden en zij zorgen voor een heerlijke moestuin met ook veel bloemenbedden erin waar jij ook van kan en mag genieten als jij eens dit bezoekt. 

En jij kan hen ontmoeten en proeven in het theehuis/ restaurant van het kasteel of wat groente kopen in de kasteel winkel. Ik vond het een heerlijke gezellige ontmoeting en deel met jou graag mijn wandeling. Ben wel benieuwd hoe je mijn video zal vinden.

Bedankt voor je bezoek en enige reactie en ik wens jou voor elke dag een mooie dag en dat jij er ook plezier aan beleven mag.
En wandel je ook gezellig mee door de moestuin van Kasteel Doorwerth?

Wees ook welkom op mijn eigen website Gedichten en verhalen uit het leven waar ook veel op jou wacht: https://tinedejong.blogspot.com
 Ook hier vind je veel natuur weetjes en veel meer.

Tekst, fotografie © Alle rechten voorbehouden Tine de Jong 2016 
Geniet van mijn wandeling in een Video slide Tine de Jong

zondag 20 maart 2016

Viola odorata - Maarts viooltje met recept en weetjes

Maarts viooltje -Viola odorata

Het maarts viooltje -Viola odorata is het viooltje uit het geslacht Violaceae. Het is de eerste bloeier van alle soorten viooltjes. Aan het eind van de winter zijn gemiddeld zo in maart, de prachtig paarse bloemen al te zien in de bossen, aan beschaduwde slootkanten en onder heggen op matig voedselrijke en vochtige grond.  

Het maarts viooltje is de enige van alle violensoorten met een aangenaam zoete geur. Het is beslist de moeite waard om even door de knieën te gaan bij een plek in het bos met allemaal maartse violen. De geur is gewoon een verrassing. De Latijnse naam Viola odorata heeft het maarts viooltje dan ook aan de geur te danken.

Het maarts viooltje (Viola odorata) wordt ook wel welriekend viooltje genoemd en is een vaste plant uit de viooltjesfamilie (Violaceae). Het Maarts viooltje is een inheemse plant in Europa en Azië. De plant komt in Nederland en België vrij algemeen voor.  En jij bent deze vast ook wel eens tegengekomen bij een wandeling. De insecten zorgen voor de verstuiving en zo kunnen ze dus ook elders weer gaan groeien.

De kleine violetblauwe bloemen verspreiden ook een heerlijke geur en zijn zeer aantrekkelijk voor insecten. Het blad is hartvormige en gekarteld. Onderaan de bladsteel staan twee grote langwerpig-driehoekige steunblaadjes.

Het vormt ondergrondse wortelstokken en is daardoor ook een goede bodembedekker en verspreid zich op de grond met kruipende stengels. Wellicht voor jou ook een tuin tip om deze eens te planten want je zal er dan ook veel plezier aan hebben.

De meerjarige, overblijvende plant is verspreid behaard en de allereerste onder de viooltjes die in het vroege voorjaar gaat bloeien. Met de bovengrondse uitlopers van de ondergrondse wortelstok vormt het grote groepen rozetten die in de winter groen blijven. en later komen dan de bloemetjes die vele insecten aan trekken.

Deze geurige bloem is violet en heeft een witte voet. Zij hebben vijf kroonblaadjes, waarvan het onderste een spoor draagt, waarin nectar gevormd wordt die door vroege vlinders wordt opgezogen. Zij zorgen tevens ook voor de bestuiving. De kelkblaadjes zijn niet spits maar afgerond tot stomp. Het Maarts viooltje bloeit van eind februari/begin maart tot eind mei en soms ook in augustus en september.

 Het heeft ook een mooie geschiedenis en dat kan je onder de foto lezen.

Viola odorata -Maarts viooltje met recept en weetjes

Geschiedenis en mooi weetje voor jou:

Dat het Maarts viooltje de favoriete bloem van Napoleon was, kreeg rond 1814 extra aandacht. Napoleon werd in dat jaar namelijk verbannen naar het eiland Elba. Hij beloofde zijn aanhangers echter naar Frankrijk terug te zullen keren voordat de Maartse viooltjes weer zouden gaan bloeien. Hij hield zich aan zijn woord. In de lente van 1815 zette hij bij Cannes weer voet op het Franse vasteland. Tijdens zijn opmars naar Parijs passeerde hij met opzet het gebied rondom Grasse. Deze stad was ook in die tijd al het centrum van de parfumbereiding. Daarbij maakte men veel gebruik van de bloemetjes van Maarts viooltje.

De wetenschappelijke naam is niet voor niets Viola Odorata of te wel welriekend viooltje. In Frankrijk is het Maarts viooltje nog steeds hét symbool voor een onzekere toekomst.

Vereisten :

Plant op licht beschaduwde plaats op vochtige, matig voedselrijke tot voedselrijke, losse, min of meer humus en neutrale tot kalkrijke grond (zand, leem, zavel, klei en löss).
Groeiplaatsen: Heggen, hakhout, holle wegen, bermen, kerkhoven, parkbossen, stadswallen, bosranden, bossen, struikgewas, landgoederen, aan de voet van hellingen en rivierduin bosjes.

Recept voor jou wil je het eens proberen.

De bloemblaadjes kun je ook rauw door een salade heen doen of als garnering op desserts. Ziet er ook leuk uit en het smaakt zoet. Probeer het maar eens. Ik heb hier ook nog een recept voor jou om heerlijke siroop te maken:

Overgiet een handvol Maartse viooltjes in een glazen kom met 1 liter bronwater en bedek ze met citroenschijfjes van 2 citroenen zodat ze onder water komen te staan. Dek af met een glazen transparant deksel en laat 24 uur trekken op een warme plaats. Zeef het viooltjeswater, breng het aan de kook en voeg 500 gram suiker toe. Het antal grammen is eigen keuze. Laat het wat inkoken tot siroop en giet het in schone flessen. Echt lekker hoor.


Maar ik geef je even deze link ook erbij voor enige andere recepten. Hier vind je vast veel tips.
http://annetanne.be/kruidenklets/uit-de-kruidenmand/recepten/viooltje-recepten/

Tekst en fotografie © 2016 Tine de Jong

Heb een mooie Educatieve film gevonden voor jou: