Onlangs ontmoette ik bij een natuurwandeling enige plantjes met gele bloemen. Ik wist niet helemaal zeker welke ik had ontmoet. Dus bij thuiskomst heb ik gelijk de natuurboeken van mijzelf er maar weer bij genomen en op de afbeelding gezocht. Ook op het internet wat rond gestruind. En zo kwam ik er dus achter dat ik de Stinkende gouwe( Chelidonium majus)had gezien. Er zijn vele gele bloemetjes in het bos en dan is het soms wel eens even gissen welke bloem/plant ik had ontmoet bij een wandeling. Zo geraak ik ook weleens in de war met het speenkruid of de wilde kruipende boterbloem. Maar dat heb jij vast ook weleens.
Dit plantje met de gele bloemetjes kan je ook ontmoeten bijvoorbeeld tegen muren, maar ook langs beschaduwde bosranden kunnen deze opvallende gele bloemen gevonden worden. Soms kan een plant wel zo 1 meter 20 hoog worden en neemt het ook niet zo nauw met de omstandigheden. Dus is het best wel een taaie sterke plant te noemen.
Ik zag deze in het struik gedeelte van het recreatie (en erachter) het natuurgebied - De Slingelandse plassen (wat is te vinden vlakbij Goudriaan) en waar ik weleens eerder had gewandeld. Deze plant groeit dan wel het liefst dan op een beschutte zonnige plek maar groeit ook al op allerlei soorten gronden.
De Stinkende Gouwe is ook wel steeds vaker te vinden in menige velden maar ook al veel in de grasbermen gezien. Waarschijnlijk door verstuivingen hier dan weer terecht gekomen. Als de bloei begint worden zij al door menige zweefvliegen bezocht. En zo kunnen ook zij voor deze bestuivingen gaan zorgen net als dat andere insecten dit doen in onze natuur.
De stengel en bladeren zijn verspreid behaard. De opvallende bladeren zijn van onderen enigszins blauw van kleur. Ze zijn oneven geveerd en de bladrand is gekarteld, en aan de top zijn ze wat drielobbig. Zo merk jij of je wel de goede plant heeft ontmoet, want er zit dus ook verschil in dat jou kan doen verwarren en dat jij dan uiteindelijk er achter komt dat het toch niet is wat jij dacht dat het was.
De stengel en bladeren zijn verspreid behaard. De opvallende bladeren zijn van onderen enigszins blauw van kleur. Ze zijn oneven geveerd en de bladrand is gekarteld, en aan de top zijn ze wat drielobbig. Zo merk jij of je wel de goede plant heeft ontmoet, want er zit dus ook verschil in dat jou kan doen verwarren en dat jij dan uiteindelijk er achter komt dat het toch niet is wat jij dacht dat het was.
Als ik twijfel over een naam van plant, bloem of insect dan zet ik de naam wat ik heb gefotografeerd er dus niet bij in mijn fotografie of in een filmpje op YouTube kanaal. Want ja, ik ben ook niet zo geleerd om alles te kunnen weten, al onderzoek ik het wel achteraf als ik iets graag zal willen weten. En als jij een natuurliefhebber bent zal je dit vast ook doen.
De Stinkende gouwe is ook een waardplant voor o.a wantsen,(zie foto onder) cicaden en plantenluizen maar het is ook een nectarplant voor wat bijen, menige vliegen, wespen en mieren. De zaden worden vaak op een wel eigenaardige wijze verspreid. Mieren houden heel veel van de zaadjes en slepen deze vaak naar hun nest toe. Voor hen is het dus een soort van mierenbroodje te noemen. Ieder zaadje heeft namelijk een vlezige witte knobbel ook wel een kiempropje genoemd. Op dit vlezige aanhangsel zijn vooral de mieren verzot.
De Stinkende gouwe is ook een waardplant voor o.a wantsen,(zie foto onder) cicaden en plantenluizen maar het is ook een nectarplant voor wat bijen, menige vliegen, wespen en mieren. De zaden worden vaak op een wel eigenaardige wijze verspreid. Mieren houden heel veel van de zaadjes en slepen deze vaak naar hun nest toe. Voor hen is het dus een soort van mierenbroodje te noemen. Ieder zaadje heeft namelijk een vlezige witte knobbel ook wel een kiempropje genoemd. Op dit vlezige aanhangsel zijn vooral de mieren verzot.
Het is de Zwarte Zaadmier (Tetramorium caespitum)voorheen genoemd de grasmier die om deze reden de zaden naar zijn voorraadkelders onder de grond toe zal slepen.
Mieren laten ook vaak deze zaden soms op hun weg liggen, nadat zij er eerst de knobbel eraf hebben gebeten en op hadden gegeten want dat vinden zij het lekkerst. Wellicht is het daarin het zoetste voor hen. Hierdoor worden de zaden dus ook verspreid en ontkiemen zij dan daar wat later. Bijen, wespen en menige soorten vliegen hebben zo ook hun eigen manier om de zaadjes te gaan verspreiden waardoor er weer nieuwe plantjes zullen ontstaan. Hier een foto waar ook een wants rechts onder op zit.
De Stinkende Gouwe, of Chelidonium majus behoort tot de Papaverfamilie. Het is ook een zeer algemeen voorkomende soort die direct opvalt door hun gele bloemen. De geur van het sap stinkt en dan heb je de eerste naam al van deze plant. Gouwe heeft betrekking op het goudkleurige sap als je een stengel zal afbreken. Maar let op, het is een giftig sapje en kan behoorlijk gaan irriteren op de handen. (dat had ik al ondervonden) En een gewaarschuwd mens telt voor twee. Beter is het dan om even een handschoen aan te trekken als je ook op onderzoek wilt gaan. Maar ja, op mijn wandeling herkende ik het plantje nog niet zo 1, 2, 3, en had ook geen handschoenen bij mij in de rugzak.
Dit plantje wordt ook veel gebruikt in de geneeskundige wereld. De plant is hierom door de mens verspreid en op veel plaatsen ingeburgerd, al ziet menig tuinbezitter die dit plantje ook in de tuin zullen hebben het als onkruid. Het is inderdaad wel een dominante plantje die zich niet gauw zal laten verwijderen maar het is ook wel een na-denker voor hen, dat dit plantje met de gele bloem ook wel goede eigenschappen bezit.
Mieren laten ook vaak deze zaden soms op hun weg liggen, nadat zij er eerst de knobbel eraf hebben gebeten en op hadden gegeten want dat vinden zij het lekkerst. Wellicht is het daarin het zoetste voor hen. Hierdoor worden de zaden dus ook verspreid en ontkiemen zij dan daar wat later. Bijen, wespen en menige soorten vliegen hebben zo ook hun eigen manier om de zaadjes te gaan verspreiden waardoor er weer nieuwe plantjes zullen ontstaan. Hier een foto waar ook een wants rechts onder op zit.
De Stinkende Gouwe, of Chelidonium majus behoort tot de Papaverfamilie. Het is ook een zeer algemeen voorkomende soort die direct opvalt door hun gele bloemen. De geur van het sap stinkt en dan heb je de eerste naam al van deze plant. Gouwe heeft betrekking op het goudkleurige sap als je een stengel zal afbreken. Maar let op, het is een giftig sapje en kan behoorlijk gaan irriteren op de handen. (dat had ik al ondervonden) En een gewaarschuwd mens telt voor twee. Beter is het dan om even een handschoen aan te trekken als je ook op onderzoek wilt gaan. Maar ja, op mijn wandeling herkende ik het plantje nog niet zo 1, 2, 3, en had ook geen handschoenen bij mij in de rugzak.
Dit plantje wordt ook veel gebruikt in de geneeskundige wereld. De plant is hierom door de mens verspreid en op veel plaatsen ingeburgerd, al ziet menig tuinbezitter die dit plantje ook in de tuin zullen hebben het als onkruid. Het is inderdaad wel een dominante plantje die zich niet gauw zal laten verwijderen maar het is ook wel een na-denker voor hen, dat dit plantje met de gele bloem ook wel goede eigenschappen bezit.
De stinkende gouwe werd vroeger namelijk ook als artsenplant gekweekt. Het sap werd toen al eens gebruikt als oogwater. Men zei in een schrijven wat ik had ontmoete dat deze plant als pijnstillend zal werken. Ik las nog meer informatie erover en wellicht vind je dit ook wel interessant om het te weten of er nu hier over te lezen in mijn column erover.
In de wortel schijnen ook veel zuren te zitten o.a Cheridonzuren, Hydroxykaneelzuur en Hydroxyzuren zoals appelzuur, threoninezuur en glycerinezuur. Daarnaast zitten er ook flavonoïden, saponinen, fytosterolen, carotenoíden, vitamine C, silicium en etherische oliën en zouten in. En in de geneeskundige wereld wordt ook vooral de wortels gebruikt van dit plantje. Zij kweken dit plantje wellicht dan zelf dat weet ik dus niet. Maar ik las dat door het drogen de rest van de plant snel zijn werking verliest. Vandaar dat het melksap dan voor de bloei worden geoogst. Het groeit van mei tot de herfst. Het plantje kan ook soms erg hoog worden. Het zijn dus toch wel weer natuurweetjes voor jou als extra hierbij.
Maar ik geef wel even een raad aan jou bij mijn schrijven (want ik ontdekte op het internet ook enige recepten bijvoorbeeld om er thee van te trekken en ook met een recept erbij en waar jij het nog meer voor zal kunnen gebruiken. Maar ik raad het je toch echt ten zeerste af om dit op eigen houtje te gaan doen. Raadpleeg dus echt even een (homeopathische) arts want zij weten er veel meer over en verkopen het wellicht zelf ook. Niet alles uit de natuur is goed voor eigen gebruik als je niet echt weet wat het jou zal aandoen en vele planten, bloemen en meer gelijken soms op iets wat jij denkt en het kan je ook veel zieker maken. Dus echt niets doen als je iets niet zeker weet of het wel de goede zijn.
Vond ook op internet wat men ook schreef over De Stinkende gouwe - Chelidonium majus en hoe men aan deze naam zoal ook kwam. Maar ja, het is wel een mythe en/of een oud volksverhaal en elke plant heeft vast wel zo een verhaal erom heen. Voor wie het nog niet wist hier wat informatie erover:
In het Nederlands heeft deze plant ook enkele verschillende andere volksnamen: Zo noemt men dit bijvoorbeeld ook het :wrattenkruid, gouwe, grote gouwe, ogenkruid, ogenklaar, celidone, kalidone, salidone, zwaluwkruid, schellekruid, schelwortel, schildkruid, schiewortel, hondkruid, vuurkruid, geulkeswortel, groot speenkruid, goudkuil en goudkruid en wellicht ben ik er ook nog wat vergeten te noemen want een ieder noemt het anders. Maar in het Duits vind ik het ook wel mooi klinken want zij noemen het plantje Schöllkraut.
In het Latijns heet het plantje- Stinkende Gouwe dus Chelidonium Majus. Maar in het Grieks betekent het weer: Khelidion zwaluw. En volgens een oude mythe is de Latijnse naam daarvan dus afgeleid. Volgens het schrijven (wat ik vond op internet) was ene Dioscorides, een geneesheer uit het oude Griekenland die voor de Romeinen werkte en die het verband tussen zwaluwen en stinkende gouwe legde.
In de wortel schijnen ook veel zuren te zitten o.a Cheridonzuren, Hydroxykaneelzuur en Hydroxyzuren zoals appelzuur, threoninezuur en glycerinezuur. Daarnaast zitten er ook flavonoïden, saponinen, fytosterolen, carotenoíden, vitamine C, silicium en etherische oliën en zouten in. En in de geneeskundige wereld wordt ook vooral de wortels gebruikt van dit plantje. Zij kweken dit plantje wellicht dan zelf dat weet ik dus niet. Maar ik las dat door het drogen de rest van de plant snel zijn werking verliest. Vandaar dat het melksap dan voor de bloei worden geoogst. Het groeit van mei tot de herfst. Het plantje kan ook soms erg hoog worden. Het zijn dus toch wel weer natuurweetjes voor jou als extra hierbij.
Maar ik geef wel even een raad aan jou bij mijn schrijven (want ik ontdekte op het internet ook enige recepten bijvoorbeeld om er thee van te trekken en ook met een recept erbij en waar jij het nog meer voor zal kunnen gebruiken. Maar ik raad het je toch echt ten zeerste af om dit op eigen houtje te gaan doen. Raadpleeg dus echt even een (homeopathische) arts want zij weten er veel meer over en verkopen het wellicht zelf ook. Niet alles uit de natuur is goed voor eigen gebruik als je niet echt weet wat het jou zal aandoen en vele planten, bloemen en meer gelijken soms op iets wat jij denkt en het kan je ook veel zieker maken. Dus echt niets doen als je iets niet zeker weet of het wel de goede zijn.
Vond ook op internet wat men ook schreef over De Stinkende gouwe - Chelidonium majus en hoe men aan deze naam zoal ook kwam. Maar ja, het is wel een mythe en/of een oud volksverhaal en elke plant heeft vast wel zo een verhaal erom heen. Voor wie het nog niet wist hier wat informatie erover:
In het Nederlands heeft deze plant ook enkele verschillende andere volksnamen: Zo noemt men dit bijvoorbeeld ook het :wrattenkruid, gouwe, grote gouwe, ogenkruid, ogenklaar, celidone, kalidone, salidone, zwaluwkruid, schellekruid, schelwortel, schildkruid, schiewortel, hondkruid, vuurkruid, geulkeswortel, groot speenkruid, goudkuil en goudkruid en wellicht ben ik er ook nog wat vergeten te noemen want een ieder noemt het anders. Maar in het Duits vind ik het ook wel mooi klinken want zij noemen het plantje Schöllkraut.
In het Latijns heet het plantje- Stinkende Gouwe dus Chelidonium Majus. Maar in het Grieks betekent het weer: Khelidion zwaluw. En volgens een oude mythe is de Latijnse naam daarvan dus afgeleid. Volgens het schrijven (wat ik vond op internet) was ene Dioscorides, een geneesheer uit het oude Griekenland die voor de Romeinen werkte en die het verband tussen zwaluwen en stinkende gouwe legde.
Het viel hem namelijk op dat deze plant begon te bloeien als de zwaluwen kwamen en weer stopte met bloeien als de zwaluwen vertrokken. Bovendien schreef men hier dat zwaluwen zich tegoed deden aan de zaden van de stinkende gouwe. En het zou de blinde jonge zwaluwtjes dan helpen de ogen te openen. Het is maar wat een mens wil geloven en zo zie je maar weer wat je van een plantje kan leren. Ik vind het altijd ook wel erg interessant wat men dan zoal had verteld of erover had geschreven in het verleden. Of wat een plant of bloem in hun ogen deden of nog steeds doen.
Onze grazers en deze plant
Het sap van de Stinkende gouwe doet de plant scherp smaken en wordt daarom ook door grazers, zoals paarden, gemeden. Maar dit plantje is niet erg giftig voor paarden, alleen als ze wel in grote hoeveelheden gegeten worden. Wanneer het eens in gedroogd hooi voorkomt is de scherpe smaak dan ook verdwenen.
Onze grazers en deze plant
Het sap van de Stinkende gouwe doet de plant scherp smaken en wordt daarom ook door grazers, zoals paarden, gemeden. Maar dit plantje is niet erg giftig voor paarden, alleen als ze wel in grote hoeveelheden gegeten worden. Wanneer het eens in gedroogd hooi voorkomt is de scherpe smaak dan ook verdwenen.
Zo lees je ook weer dat onze grazers ook wel slimme dieren zijn en ook dat ze dit plantje dan ook het liefst vermijden. Helaas na het maaien van het gras kan het toch in het hooi terecht komen al verliezen ze dan hun typerende geur, kleur en smaak waardoor paarden en koeien ze niet meer als giftig herkennen. Maar elke boer of paarden liefhebber/ster weet dan vast wel wat men moet doen.
Bedankt voor je bezoek en het lezen van deze feitjes en weetjes uit de natuur.
Natuurfotografie en tekst: © Tine de Jong, 16-09-2018
Voor jou vond ik deze video : Chelidonium majus. met foto's zodat jij kan zien hoe deze Stinkende Gouwe eruit ziet. Maar dat wist je vast al.
Bedankt voor je bezoek en het lezen van deze feitjes en weetjes uit de natuur.
Natuurfotografie en tekst: © Tine de Jong, 16-09-2018
Voor jou vond ik deze video : Chelidonium majus. met foto's zodat jij kan zien hoe deze Stinkende Gouwe eruit ziet. Maar dat wist je vast al.