Vroeger zag je hen bijna helemaal niet en stond de aalscholver zelfs in Nederland een tijdlang op de ‘rode lijst’ van bedreigde diersoorten. Weet niet of dit ook in de buurlanden zo was. Maar het gaat nu steeds beter met ze.
Dat er nu zoveel meer aalscholvers in Nederland zijn komt misschien wel omdat Nederland een zeer waterrijk land is. En er is dan altijd wel een visje te versmaden. Maar ook in de buurlanden is de populatie al aan het stijgen. Al is Nederland wel het grootste broedgebied voor hen allen.
Beetje berucht maar ook beetje beroemd zijn ze wel. Want..
De Aalscholvers zijn ook wel vogels die al veel zijn benoemd. En zo werd deze niet alleen berucht wellicht bij vele maar dus ook wel beetje beroemd. Want welke vogel kwam zoveel in het nieuws als deze?
Zij hebben zich niet laten verjagen en zich geheel lijkt het wel aan het Nederlandse landschap aangepast. Je ziet ze ook regelmatig op lantaarnpalen langs de rijkswegen zitten. Het geluid van al die voorbij razende auto's doen ze blijkbaar niets.
In stadsvijvers en sloten van menige nieuwbouwwijken scharrelen aalscholvers ook soms onbekommerd hun kostje bij elkaar. Daar het verenkleed wat lichter was meende ik te weten dat het een vrouwtje was maar het kan ook gewoon nog een jonge aalscholver wezen. Ik heb ruim een half uur gekeken naar deze maar iets vangen deed het niet. Het was druk bezig met wat anders en het was ook wel erg warm die dag. Dat zie je in video beneden wel.
Stoere vogels
De gewone of grote aalscholver-Phalacrocorax carbo is een grote, topzware en meestal zwarte vogel. Stoere vogels zijn ze ook wel gezien hun houding die dit uitstraalt. Ze hebben een rechtopstaande houding, een spanwijdte van meer dan 1,5 meter en grote zwemvliezen. Aan de basis van hun krachtige haaksnavels hebben ze een geel stukje huid en helder blauwgroene ogen. Jonge vogels hebben een meer vervaagd uiterlijk met bruine vleugels en koppen.
Echt schade aan de visserij veroorzaken doen ze niet al word dit soms nog steeds beweerd. Wel misschien de bomen die ze voorzien van hun poep en andere uitwerpselen. Soms gaat een boom hier ook aan dood.
In het natuurgebied Avelingen staat ook een boom waar ze in leven en broeden. Hun voedsel halen ze dan uit de rivier de Merwede die hier nabij is. Deze boom is al veel bezocht door fotografen die in de omgeving waren en dan zeker in de tijd dat er vele jonkies waren.
Deze foto al is deze wel van veraf genomen. Deze omgeving Avelingen waar ik ook al veel heb gewandeld ligt tussen Boven-Hardinxveld en Gorinchem. En je kan hier wel zien dat de boom niet meer zo groen is als dat deze eerst was. Wellicht door de vele uitwerpselen.
![]() |
| Aalscholvers- Phalacrocorax carbo in boom in Natuurgebied Avelingen |
Gedurende het broedseizoen ontwikkelen volwassen vogels witte vlekken op hun dijen en soms rond de achterkant van hun nek. Hun vleugelveren krijgen meer een iriserende bronskleur en ze krijgen een kleine kuif van zwarte veren die rechtop kan worden gehouden, maar ook plat tegen hun hoofd kan worden gehouden.
Hun veren zijn niet waterdicht en omdat ze een groot deel van hun tijd in water doorbrengen, moeten zij ze uitdrogen door rechtop te staan met de vleugels gespreid. Dat heb jij vast ook wel eens gezien. Dat vind ik zelf altijd een mooi gezicht en dat verklaard ook de andere naam
Hun zwemvliezen zijn niet geweldig om te lopen en ze kunnen zich over land slechts langzaam voortbewegen, maar laat je daardoor niet verleiden. Het zijn namelijk wel uitzonderlijke en hele goede maar zeker ook snelle zwemmers. Zij vangen vissen nog sneller dan een vissers met een hengel.
Voor vogels hebben de aalscholvers zeer dichte botten, wat betekent dat ze heel laag in het water drijven en omdat hun peddelvormige zwemvliezen naar de achterkant van hun lichaam zijn gericht, kunnen ze heel snel zowel boven als onder het wateroppervlak zwemmen.
Hun dieet bestaat bijna uitsluitend uit vis, die ze vangen door ze te achtervolgen en vervolgens met hun haakvormige snavels vast te pakken voordat zij ze in hun geheel doorslikken.
Hoewel elke vogel slechts ongeveer 450 gram vis per dag consumeert, zijn ze zo goed in het vangen ervan dat ze soms ook vissen vastgrijpen en uiteindelijk die toch weer loslaten als ze te groot zijn om ze door te slikken. Hierdoor kunnen dus wel grotere vissen littekens achterlaten of soms dodelijk gewond raken. En dat kan dus ook de reden wezen dat aalscholvers een hele slechte reputatie bij vissers hebben opgeleverd.
Aalscholvers kunnen op elk moment van het jaar broeden als er voldoende voedsel beschikbaar is, maar dit blijft meestal beperkt tot de warmere maanden tussen april en september. Ze nestelen gemeenschappelijk, vaak in hoge bomen aan het water, maar af en toe op klifranden en op eilanden in de kust en in het binnenland.
Aalscholvers zijn voor het grootste deel monogaam, maar omdat paren soms lange tijd van elkaar gescheiden zijn, moeten ze bij terugkeer naar het nest een verkering vertonen om hun relatie te verstevigen.
Als hun partner het aas pakt, kan het leggen van de eieren beginnen. Elk vrouwtje produceert tussen de 3 en 6 lichtblauwe of groen gekleurde eieren. Deze worden 28 tot 31 dagen uitgebroed en net als pinguïns soms tillen de oudervogels de eieren op hun poten om ze dichter bij de warmte van hun lichaam te houden. Wanneer de kuikens uitkomen, zijn ze bedekt met een laag donkerbruin dons en lijken ze opmerkelijk veel op hun ouders, zij het dan in de slungeligere versies.
Ze worden vijftig dagen lang gevoederd met uitgebraakte vis voordat ze kunnen uitvliegen. Nadat ze zijn uitgevlogen, blijven de jonge vogels nog een aantal weken bij hun ouders, terwijl ze leren hoe ze zelf vis kunnen vangen. Een deel hiervan gebeurt door het kopiëren van hun ouders, maar veel gebeurt met vallen en opstaan. Uit lange termijnstudies is gebleken dat de aantallen aalscholvers sinds 1986 met ongeveer 40 procent zijn toegenomen.
Er zijn nu ongeveer 9100 broedparen en 41.000 individuele vogels. Niemand weet precies waarom deze vogels lijken te zijn begonnen uit te werpen naar het binnenland in plaats van naar hun traditionele broedplaatsen aan de kust. Misschien werd dit veroorzaakt door een gebrek aan voedsel in de oceanen of misschien zijn ze aangetrokken door de gemakkelijke aanvoer van vis in de visserij en de gevulde vijvers, sloten en meren.
Het zijn best wel langlevende vogels. Hun gemiddelde levensduur is ongeveer 15 jaar, maar ze hebben wel een hoog sterftecijfer in hun eerste jaar. Hier nog 2 fotos van een opgezette aalscholver die ik had gezien in Natuur- en Vogelwacht De Alblasserwaard. Deze is niet doodgemaakt maar ooit eens gevonden mocht jij je dit afvragen.
Informatie van dit schrijven komt uit mijn vele verschillende natuur en vogelboeken en heb deze samen gevoegd voor dit schrijven. Geen auteursrechten hiermee bedoeld.
Fotografie, tekst en live video © Tine de Jong, 2023
Als afsluiter deel ik het filmpje in zijn geheel van deze prachtige Aalscholver. Want een klein stukje film kon je al zien in een eerder schrijven op deze website dat vogels verkoeling zochten aan de waterkant.
Even terug gaan met vinkje boven en je kan dat ook lezen en zien mocht je dit hebben gemist. Daar kom je ook de aalscholver weer tegen met verschillende andere vogels die ik al had ontmoet hier in de omgeving.

%20foto%20Tine%20de%20jong%20en%20blog%20op%20catherinetine.blogspot.com.jpg)
