Slakkensoorten zijn er veel

Wie weet heb je ze vast wel eens gezien en soms zijn deze slakkenhuisjes gestreept of mooi gekleurd. Als het vochtig weer is geweest of nog is, klimmen huisjesslakken vaak aan een stengel omhoog of in een boom en sluiten de mantelholte met een vlies van snel hard wordend slijm af om uitdroging te voorkomen. 

Slechts via een kleine ademopening hebben ze contact met de buitenlucht. In de bomen zitten ook altijd wat algen en daar zijn de slakken helemaal gek op, maar jonge bladeren vinden ze ook wel lekker. En dat zorgt er ook meteen voor dat er in de winter bijna geen slakken te vinden zijn, omdat er niks te eten is voor hen en dan houden ze een winterslaap. 

Hoe groter de slak is, hoe meer kalk deze nodig heeft. Die kalk haalt een slak voornamelijk uit de grond want daar zit ook genoeg voor hen in waar ze op kunnen teren.

Hoe warmer het is, hoe meer lichte huisjes je ook kan zien.   In Nederland is het effect ook goed te zien. Want vooral in de stad is het warmer dan erbuiten, en dan zie je meer lichte huisjes slakken. In de stad raken ze ook veel sneller oververhit, waardoor ze dan eerder sterven. 

Maar bruin zijn heeft ook voordelen voor de slak.  Bruine slakken warmen in het voorjaar veel eerder op, zodat ze al actief worden als hun gele soortgenoten nog liggen te bibberen. En in het bos zijn ze daarbij ook beter gecamoufleerd, zodat ze beter verborgen blijven voor vijanden.

Huisjesslakken zijn er vaak in verschillende kleuren en met een mooie tekening in het huisje. Er zijn ook veel verschillende soorten. In tegenstelling tot naaktslakken die meer op de grond leven kunnen we huisjesslakken vaker aan de onderkant van grote plantenbladeren en in struiken vinden. Gemiddeld leven ze 2 a 3 jaar maar een slak kan ook 7 jaar oud worden. 

Een naaktslak is voor een vogel eenvoudig te verorberen maar een huisjesslak verstopt zich in zijn huis. Doch merels hebben soms ook zin in een lekker slakje en hebben vast afgekeken hoe een lijster met een steen het huisje proberen open te breken. Maar slakken die boompje klimmen, gaan makkelijker omhoog dan omlaag. Het huis weegt ongeveer evenveel als het dier dat eraan vastzit.

Een dergelijke ballast levert bij het afdalen, zeker als het slijm van het kruipspoor niet goed hecht toch wat problemen op. Bekijk de huizen van ‘boomslakken’ maar eens heel goed. Als de ondergrond bij de boom stenig is, hebben negen van de tien klauteraars door een val beschadigingen aan het huis opgelopen, en zijn dan gemakkelijker het doelwit van de slakkeneters. En ik heb ze gezien hoor, die wel 5 meter hoog zaten in een boom. 

Moet je nagaan hoe lang ze daar over hebben moeten doen. Ben eens op onderzoek gegaan waarom dat zij een boom ingaan of zo hoog gaan. Waarom deze huisjes slakken er precies zitten? Nu ik heb gelezen in de vele bibliotheek boeken dat zij een ´relatief´ veilige plek zoeken omdat ze dan voor egels onbereikbaar zijn en ook voor de lijsters. Want deze zoeken doorgaans meer op de grond.

Wist je ook dat Ratten en muizen huisjesslakken eten? Ja, de slakken hebben heel veel vijanden in de natuur en dus niet alleen de mens. De lege huisjes nemen ze soms ook mee, omdat er veel kalk voor hen in zit. Het is Niet bewezen, maar wel beschreven in vele boeken die ik heb door gelezen. Een aantal slakken worden ook gewaardeerd bij de mens als decoratie vanwege de soms erg mooie schelp. Vooral in zee levende slaksoorten maken soms ware kunstwerkjes met parelmoerglans, bijzondere vormen of stekelstructuren, bovendien worden ze ook veel groter. De slak die hieronder staat ken je vast wel:

De wijngaardslak
De wijngaardslak (Helix pomatia) is de grootste slak in Zuid-Limburg. Men zegt dat de Romeinen deze slak naar deze gebieden hebben gebracht om ze te laten verwilderen. De bedoeling was uiteraard om ze uiteindelijk op te eten. Ik zal hen zeker nooit eten want ik bewonder hen slechts. Slakken zijn ook hermafrodiet, dus ze zijn zowel man als vrouwen en bevruchten elkaar. Bij de wijngaardslakken begint de paring met een uitgebreid liefdesspel dat wel uren kan duren. 

Dus wil je dit eens gaan filmen dan moet je ook veel geduld hebben. De slakken leggen de voetzool tegen elkaar en wiegen dan zachtjes heen en weer en betasten elkaar met de lippen en de voelhoorns. Het vreemdste van het liefdesspel bij de wijngaardslakken en bij veel andere soorten slakken, is de liefdespijl. Deze harpoenachtige kalkpijl prikkelt de zaadlozing. Na de paring, die uren kan duren, gaan ze uit elkaar. Bij beide partners ontwikkelen de bevruchte eieren zich eerst in het lichaam. Het leven van een slak is niet alleen slijmerig te noemen want zij doen ook goed werk.

De wijngaardslak is een herbivoor en een onschuldige planteneter welke het liefste alg aanslag van planten verwijderd. Voedsel verzamelen doen ze ’s nachts, vanwege de lagere temperatuur. Door hun slijmspoor zijn ze in staat hun eigen voedselbron terug te vinden. De wijngaardslak is niet schadelijk voor (moes)tuinen. Het dier leeft op de grond, het klimt zelden tegen een stam op, daarvoor is het ook te zwaar. 

Een wijngaardslak die paar lustig is heeft een knobbeltje op de kop, een orgaantje welke lokstoffen produceert. De eitjes worden aan de onderkant van bladeren afgezet en zijn enkele millimeters groot, ook worden de eitjes ondergronds in een hol gelegd. De eitjes van de Wijngaardslak zijn wit van kleur en rond van vorm met een doorsnede van ongeveer 6 millimeter. 

De eitjes hebben een zachte maar stevige schaal, die het jong dat binnenin het eitje groeit beschermt. In de zomermaanden legt een volwassen slak soms wel honderd eitjes. Dat zijn er best wel veel maar vele overleven niet want ook zij hebben net als de andere slakken in de slakkenwereld veel vijanden.

Bescherming

In Nederland staat de wijngaardslak op de lijst van beschermde diersoorten van de Flora- en faunawet. Zie een eerder schrijven van mij hierover op deze site. Zoek in zoekhoek op website zelf bv: op slakken en je ontvangt veel meer info over deze weekdieren. Dat betekent dat levende maar ook dode dieren (lege schelpen) voor geen enkel doel in Nederland mogen worden verzameld of verhandeld. Al gebeurd toch nog wel illegaal. Daarnaast vallen drie soorten slakken onder de Habitatrichtlijn: nauwe korfslak (Vertigo angustior), zeggenkorfslak (Vertigo moulinsiana) en de platte schijfhoren (Anisus vorticulus).

In een tuin met egels, zanglijsters, padden en duizendpoten zijn giftige slakkenkorrels overbodig. Je kan ook de goede kleine dieren doodmaken door de korrels. Zelfs de lijster en de egel kunnen hiervan doodgaan en dat hebben vele tuinbezitters niet in te gaten als zij de korrels in hun tuinen gaan strooien. 

Bedacht moet echter worden het maar om een beperkt aantal soorten gaat: veel soorten leven van ander voedsel dan levende planten en er zijn daarnaast ook veel soorten die juist heel 'nuttig' werk doen door dood materiaal op te ruimen en als voedingsstof aan de bodem toe te voegen. Over de korrels kom ik later terug in dit schrijven want er zijn andere middelen om hen te bestrijden die veel beter zijn voor zowel dier, natuur maar ook voor de mens.

Ook sommige kevers en hun larven hebben de slak op het menu staan. Bijvoorbeeld de Duizendpoten eten de slakkeneieren op. De grootste belagers van deze weekdieren zijn echter de parasitaire aaltjes. Slakken kruipen niet alleen de boom in om algen van de stam te schrapen. Ik heb ze ook aangetroffen op gemetselde muren waarop helemaal niets eetbaars te bespeuren viel. Kennelijk voelen zij zich boven de grond veiliger voor vijanden en die hebben ze meer dan genoeg.

Als wij koolmezen en andere vogels in onze tuin willen, zullen we allen ook eigenlijk de huisjesslakken moeten accepteren. Slakkenhuizen ‘ontkalken’ door verzuring. De huisjes worden dan steeds dunner en er zijn al gebieden waar bepaalde soorten huisjesslakken wegens gebrek aan kalk definitief het loodje hebben gelegd. 

De eischalen van onze zangvogels worden daardoor te dun. Eieren met een slechte, poreuze schaal drogen snel uit waardoor het vogelembryo zich niet goed kan ontwikkelen. Met de slakken verdwijnen dus dan ook de zangvogels. Strooi de lege schalen van de kippeneieren maar eens buiten uit. Je zult zien dat de mezen, merels en andere zangvogels er dankbaar gebruik van zullen maken.

Ik hoop dat jij deze slakken nu eens gaat bekijken op een andere manier, want echt het zijn best mooie weekdieren als jij ze goed bekijkt. Vooral de kleuren van hun schild is al erg mooi om te zien.

Wist jij trouwens hoe zij geboren worden? want dat is ook wel leuk om hier even bij te schrijven:

De meeste slakken leggen eitjes waar dan babyslakjes uit kruipen (een beetje zoals een kuikentje uit een vogelei komt). Die babyslakjes hebben op dat moment al een heel klein huisje! Maar er zijn ook slakken die hun eitjes in een soort broed-zak bijhouden en die dus hun eitjes als het ware inwendig uitbroeden. 

Als de babyslakjes dan uitkomen, blijven ze voor een korte tijd in deze broed-zak zitten en pas als ze al ietsje groter zijn, komen de babyslakjes dan uit de broed-zak van de moederslak naar buiten. Zulke slakken die geen eitjes leggen, maar die hun babyslakjes direct ter wereld brengen, noemt men levendbarend. Uiteraard hebben ook die babyslakjes dan al hun huisje. 

Ik vond een mooi filmpje waar je een geboorte van een slak kan zien en het is echt de moeite waard om het ook te bekijken. Klik op de blauwe link: Birth of a Snail

Nu ga ik het over een ander soort slak hebben : De Naaktslakken.

Naaktslakken
Er zijn ook slakken die jij liever niet wilt hebben en dat zijn die naaktslakken, en soms heb je deze ook in je huis of in je tuin en dat is niet zo erg fijn. Natuurlijk wordt het aantal slakken wel beïnvloed door het weer. Een natte zomer en een zachte winter zullen zorgen voor meer slakken dan een droge zomer en een strenge winter. Omdat deze omstandigheden niet beïnvloed kunnen worden door de mens moeten andere maatregelen worden genomen om de slakken buiten het huis te houden.

Slakken hebben vocht nodig om te overleven. Als u slakken in huis heeft moet er ook ergens een vochtige ruimte zijn waar zij kunnen overleven. Dit zal meestal de kruipruimte zijn die door onvoldoende ventilatie, grondwater of lekkages heerlijk vochtig is. De slakken zullen zich overdag in deze vochtige ruimte ophouden en ’s nachts op zoek gaan naar voedsel in uw woning. Ze komen de woning binnen door kieren en gaten, bijvoorbeeld onder plinten, of door de gootsteenafvoer. 

Dit voedsel kan bestaan uit planten of kattenvoer maar ook vochtig papier of karton volstaat voor een slak. Zoek dus eerst de oorzaak voordat je andere dingen kan of gaat onder nemen. Bv een gootsteen kan je voor zien van zo een gootsteen roostertje en kijk ook alles eens na. 

Wat zeker een tip is voor jou als je water of vocht in de kruipruimte heeft deze wat vol te gooien met schelpen want dat zuigt vocht op en zorgt tevens voor wat isolatie. De kruipruimte zal hierdoor niet alleen droger worden maar de schelpen vormen ook een onaangename scherpe laag waar de slakken niet over heen zullen willen kruipen.

Voordat u alle kieren en gaten gevonden heeft en heeft kunnen dichten kunt u wel nagaan vanuit welke hoek de slakken komen aan de hand van de sporen. Op deze plekken kunt u aan de buitenzijde van uw woning slakkenkorrels strooien, mocht u deze niet bij de hand hebben dan kan een “spoor”zout ook helpen. 

U zult hierbij zeer zorgvuldig te werk moeten gaan want een kier geeft de slak voldoende mogelijkheden alsnog uw woning binnen te dringen. Na een regenbui, niet uitzonderlijk in Nederland, zult u de hele strooiprocedure weer moeten herhalen. Uiteraard is dit slechts een tijdelijke oplossing maar kan het de ergste overlast wel tijdelijk verminderen.

Tegenwoordig zijn er goede (biologische) bestrijdingsmiddelen te koop. Het bijeenrapen kan wat versneld worden door een schotel of ondiepe pot met wat bier te vullen. Het gist in het bier lokt slakken naar de val toe. Zolang het bier niet verslagen of verdund is door regenwater, werkt het redelijk goed. 

Ook cola is goed want dat vinden ze ook lekker en verdrinken dan in het bakje. Eenvoudiger is het om een middel te strooien: dan heb je er geen omkijken meer naar en de slakken verdwijnen vanzelf. En deze middelen Die zijn ook onschadelijk voor kat, hond en mens. Deze zijn te verkrijgen bij elke tuincentra of dieren speciaal zaak.

Hoop je weer voldoende informatie te hebben gegeven en dank je wel voor je bezoek en zoek je wat over de natuur, probeer dan deze site nog een keer want er staan veel Weetjes voor jou. En kom eens vaker kijken hier want mocht ik meer te weten komen over de slakken dan zal ik dit regelmatig aanvullen bij deze column. 

En heb jij een moestuintje en heb je daar last van slakken? Dan heb ik een diervriendelijke tip voor je erbij: Verzamel eierdoppen, was ze en verwarm ze in de oven om ze nog harder te maken. Vermaal ze (in een keukenmachine) en strooi een ring om je planten. De slakken vinden het niet fijn om hier overheen te kruipen.

Nog een leuk mopje erbij als afsluiter voor jou:

Twee slakken gaan naar het strand.
Daar ziet de ene een naaktslak.
Zegt die tegen de andere.
"Wegwezen hier!
Dit is geen naaktstrand!" 😊

Bedankt voor jou bezoek hier op deze pagina en je bent natuurlijk ook welkom op mijn andere website: Gedichten en Verhalen uit het leven Waar ook de mens, natuur, natuur weetjes, liefde, en meer zijn samen geweven in woord en klank wachten op een bezoek van jou. 

Net als hier ook met mooie rustige muziek eronder, of mooie documentaires video's en daarbij ook met eigen videofilms met mooie fotografie.  Voor jou deze woorden die je vast ook wel mooi zal vinden. 

https://tinedejong.blogspot.com/2020/06/huisjesslakken-zijn-nuttig.html

Wens je alvast veel leesplezier en kijkplezier.

Tekst, Fotografie , Film © copyright 2015 Tine de Jong, Alle rechten voorbehouden. 

Daar ik eens vragen per mail binnen kreeg over slakken heb ik deze hier in dit schrijven het uitgebreied geschreven en ik weet het is een lange lees rit maar dan heb je echt alle informatie dacht ik zo.

Voor jou erbij heb ik mijn filmpje(later erbij gezet) van enkele huisjesslakken die als een soort slakkenrace- Family snail goes to a diner rain party(2) -Snail race (er zijn 3 delen die ik van de huisjesslakken had gemaakt. Wellicht vind je het leuk om ze allen te zien en dat kan op mijn YT kanaal.