zondag 29 maart 2020

Zweefvlieg (Eristalis tenax) Blinde bij

Zweefvlieg (Eristalis tenax) Blinde bij

Heb jij deze ook al eens gezien misschien? Dit insect genaamd de blinde bij( Eristalis tenax) , is helemaal geen bij maar een zweefvlieg die had ik ontmoet toen ik even een klein straatje rond ging om even ook een frisse neus te halen. 

Ik maak regelmatig zo een ommetje en de camera gaat dan ook altijd mee voor het geval ik mooie natuur zal zien. En deze zweefvlieg was al heel vroeg druk bezig om de heerlijke nectar uit menige bloem te halen. 

En het is ook best wel een slim insect te noemen want deze lijkt dan wel op een bij of een wesp maar is het dus helemaal niet. En men schrijft overal dat deze blind is en dat is deze ook echt helemaal niet. Als je goed kijkt als je deze eens zal ontmoeten en dan kijkt naar zijn korte antennen zal je gelijk het verschil zien dat deze van andere bijen verschilt. 

De blinde bij heet zo vertelde  men mij omdat hij wat lijkt op een honingbij. Door die gelijkenis (dat heet mimicry) schrikken ze vijanden af en worden ze minder vatbaar om op gegeten te worden. Het woord 'blind' slaat mogelijk op het feit dat ze niet kunnen steken. 

Je ziet ze veel rond zweven waar lekkere honing voor hen is te halen. Het is één van de 350 soorten zweefvliegen die er in Nederland zijn. En wellicht zijn er bij jou in ander land wel meer soorten.

Dit soort zweefvliegen wordt gekenmerkt door de twee verticale strepen op de ogen ook wel haarbanden genoemd. En daarom dachten vele onderzoekers vroeger dat deze blind was. De naam hebben ze dus niet veranderd en zo gelaten. Daarnaast heeft de 'Blinde bij' ook nog enkele rijen haren op zijn ogen wat mogelijk ook tot de gedachte heeft dat hij dus niet kon zien maar dat kan deze perfect hoor. 

Alle vliegensoorten hebben een korte tong. Zij bezoeken bloemen waar de nectar niet te diep zit zoals composieten en schermbloemen. De Blinde bij vliegt het hele jaar door en is een zeer algemene soort. 

Dit soort lijkt tevens veel op een honingbij maar kan dus niet steken. Deze vliegensoorten zijn dus geen insecten waar je bang van hoeft te wezen. Blinde bijen zitten in de lente en zomer veel op allerlei bloemen. Ze overwinteren als volwassen insect, vaak in groepen bijeen.

Hier nog wat informatie erbij wat je wellicht ook wel interessant vind om te lezen....

Er zijn namelijk twee genetisch verschillende kleurvarianten van de blinde bij: Een donkere variant waarbij de vrouwtjes bijna helemaal zwart zijn en de mannetjes alleen geel op het tweede (het eerste grote) segment hebben, en een lichte variant waarbij de vrouwtjes veel geel op het tweede segment hebben en de mannetjes ook geel op het derde segment hebben. 

Daarbij wordt de grootte van de gele vlekken en de intensiteit van het geel ook nog beïnvloed door de temperatuur gedurende de larvale ontwikkeling die in het water plaats vind en waar ik later onderin er meer over zal schrijven.

Verder is de zweefvlieg - Eristalis tenax een tweevleugelig insect uit de familie van de zweefvliegen Syrphidae. En de mannetjes hebben grote ogen die in het midden samenkomen, terwijl de vrouwtjes kleinere ogen hebben met een kleine tussenruimte. In hun vlucht hangen de achterpoten ook opvallend naar beneden. 

Er zijn ook vele andere onschuldige zweefvliegen die ook gelijken - net als de 'Blinde bij' op veel mindere onschuldige soorten zoals wespen, hommels en bijen. Deze gelijkenis wordt mimicry oftewel camouflage genoemd. Zo houden ze andere insecten ook op afstand die hen soms willen aanvallen uit angst om dan een steek op te lopen.

Het uiterlijk van deze zweefvlieg kan ook heel erg variëren. Dit insect de Eristalis tenax is best wel een slim insect te noemen en dus een hele goede bijen imitator. Hun ogen zijn zwart gemarmerd. Hun gemiddelde vleugellengte is 9,75-13 mm en hun gemiddelde spanwijdte is 15 mm. Ze hebben een stevig uiterlijk, zoals bijen dit ook hebben en daarom denken we soms dat het een bij is maar als je hen goed gaat bestuderen zal je best wel het verschil ontdekken.

Het achterlijf kan wel variëren van donkerbruin tot zeer oranje. De pigmentatie speelt ook wel een belangrijke rol bij de beheersing van hun lichaamstemperatuur en dat kunnen de zwarte gebieden in het midden van het achterlijf zijn . Want deze zweefvliegen kunnen namelijk ook zonnestraling absorberen en zo het rug bloedvat dat er vlak onder ligt zo opwarmen waardoor het donkerder lijkt als dat de echte kleur is en zo leidt hij andere insecten af.

Om de gelijkenis nog wat te versterken, maakt de blinde daarbij ook nog een zoemend geluid tijdens het vliegen en als men hem vast pakt, terwijl veel andere soorten zweefvliegen bijna niet te horen zijn. 

Ook de ogen van de blinde bij zijn wel typisch vlieg-achtig, en daarbij mist de blinde bij zowel de kleine voelsprieten als de stuifmeel zakjes die een bij weer wel heeft. En zo kan je ook het verschil zien van deze twee.

Zweefvlieg (Eristalis tenax) Blinde bij

De blinde bijen vliegen tevens ook van bloem naar bloem en bestuiven net als de bijen ook en zijn dus net als onze bijen goede en belangrijke verstuivers. De zweefvlieg (blinde bij) dankt zijn naam ook aan de manier waarop ze zich doorheen de lucht bewegen. Let er maar eens op als jij hen eens zal zien. 

Ze vliegen even korte stukjes om dan weer plots te stoppen en dan weer ter plaatse te blijven zweven totdat ze wel op de bloem landen. Ze leven vooral van nectar en stuifmeel en is dan ook vooral op bloemen te zien. Daarbij draagt ze ook de mooie benaming van een bloemenvlieg.

De zweefvlieg ondergaat daarbij ook wel een unieke ontwikkeling want de vrouwtjes leggen hun ei zakjes namelijk af op ondiep, vervuild water, waarna een larve groeit die de 'rattenstaartlarve' heet. Meeste waterinsecten hebben het moeilijk te overleven in vervuild of zuurstofarm water maar de rattenstaartlarve zoals deze ook word genoemd heeft hier wel een gepaste leefomgeving. 

Het is een 2 cm lange larve die ademhaalt via een fijne, uitschuifbare buis die tot wel 15 cm lang kan worden. Ze voedt zich met rottend organisch materiaal, in het water opgeloste stoffen en plankton. Je kan hen dus ook eens tegen komen in een regenton of in je vijver of een ander stilstaande waterbron.

Vrouwelijke zweefvliegen onderzoeken eerst het water door steeds weer aan de rand met hun hoofd kopje onder te gaan. Is het poeltje of de emmer geschikt dan zetten zij hun eieren af. Dus als je deze weinig flatterende larve eens tegenkomt in een emmer of in een regenton of andere waterschaal ziet? 

Denk dan eerst even na alvorens tot een dodelijke actie over te gaan. Want op een dag worden deze kronkelende made's een prachtig imago's als zweefvlieg of ze worden een blinde bij. en ze zijn dus ook nuttig voor de natuur op hun manier.

En dit filmpje kan je zo een vreemd diertje zien. Het ziet erg wat eng uit maar toch is het ook wel wonderbaarlijk en best interessant te noemen. De larve van een blinde bij


In het voorjaar kruipt de larve dan op het droge, waarna ze gaat verpoppen. Daar heb ik geen filmpje van maar hier kan je wel zien hoe de larve zich voortbeweegt.klik of druk op de rode link als je het wilt zien. Een larve in huis

De vrouwtjes overwinteren soms ook in gebouwen waardoor het voorkomt dat in een vochtig huis, gierkelders of waterachtige kelders heel wat rattenstaartlarven kunnen leven. De poppen zijn roodbruin van kleur. Aan de voorkant zijn enkele hoornachtige uitsteeksels, en de staart buigt vaak omhoog en over de achterkant van het lichaam.

Nog een extra weet je erbij voor jou is dat ook muggenlarven goed gedijen in stilstaand water en deze zijn dan echt mooi rood van kleur. 

En ik geef deze tip erbij mocht je ze deze niet willen maar dan wel op een goede basis ze willen verwijderen dan zijn goudvissen of olijfolie in het water een goede remedie om het in te perken maar bedenk hierbij dat als het wel larven zijn van de blinde bij dat je hen dan niet laat doodgaan. Want die hebben we echt hard nodig.

Dank je wel dat je even gezellig kwam lezen op deze natuur website. Hier  staan vast meer mooie weetjes of feiten uit onze mooie interessante natuurwereld. De informatie hierboven  komen uit mijn vele natuurboeken die ik zo heb samengevoegd voor een mooi informatief blog. Ik dank ook de bloggers en andere bezoekers die gereageerd hebben op mijn vorige schrijven.

Wil je ook eens reageren en heb je geen website link,  plaats dan alleen je naam en laat de andere regel open en dan kan je ook jouw eventuele vraag of reactie plaatsen.  Zet ook als je het anoniem wilt doen wel je naam in de reactie daarbij want die zonder naam worden niet meer geplaatst.

Tekst, Fotografie en live video © Tine de Jong, 29 /03 /2020

Heb deze gefilmd met mijn fotocamera Canon 185 Ixus en zonder statief dus de beelden kunnen niet zo goed wezen. Het is voor mij soms erg moeilijk om door de verkromming in mijn vingers om een camera te hanteren als ik eens wilt filmen. 

En dat is dan ook de reden dat ik meer foto's maakt met mijn wandelingen. Typen doe ik ook met 2 wijsvingers want met de andere lukt dit helaas niet meer. Geniet van mijn korte filmpje van de blinde bij op een mooie bloem.

zondag 15 maart 2020

Menierood zuringspitsmuisje - Apion frumentarium

Menierood zuringspitsmuisje - Apion frumentarium
Hebben jullie dit mooie diertje weleens ontmoet?

Soms als je eens goed tussen wat bladeren zal kijken kan je vele kleine insecten tegenkomen en met een vergrootglas kan je hen nog beter zien. Deze heb ik dan ook altijd bij mij in rugzak. En in menig grasland en ook op vochtige en voedselrijke omgewerkte grond in grasland en wegbermen, maar ook in taluds van wegen en op ruigten heb jij vast ook wel eens de ridderzuring gezien en dat is dus de waardplant van dit fraaie diertje waar ik wat informatie gaat schrijven. 

Maar ook op andere zuringplanten kan je dit mooi gekleurde kevertje aantreffen. Van maart t/m oktober kan jij hen dus ook wellicht eens zien als jij door de knieën gaat. Laatste lukt mij niet meer zo goed en heb dan ook een helpende hand nodig om weer overeind te komen van vriendin of als ik met mijn man aan het wandelen bent.

Deze kever kent ook verschillende Nederlandse namen zoals het menierode zuringspitsmuis, menierode spitssnuittor of de zuringgalspitsmuisje. Maar ik noem deze zoals ik hem /haar hier beschrijf hieronder.

Want dat het geen muisje was had je vast al begrepen aan de foto boven maar hij dankt zijn naam omdat zijn voorkant snuit wel wat op een muisje lijkt. Men noemt dit dan ook geen muisje maar de Menierode zuringspitsmuisje - Apion frumentarium. En ja soms kom je ook gewoon vreemde snuiters tegen op je pad en dat heb jij vast ook weleens gehad.(Lach) 

Maar in de natuur zijn het de snuitkevers die toch wel mooi en interessante snuiters kunnen wezen. Als jij eens op pad gaat, neem dan eens een vergrootglas mee want dan zie je soms veel meer. Kevers kennen een enorme diversiteit wat betreft lichaamsvorm maar hebben allemaal hetzelfde basisplan. En die ik had ontmoet is dus een snuitkever.

Deze zuringspitsmuisje -Apion frumentarium - Linnaeus, 1758 (Curculionoidea) komt uit de familie van de spitsmuisjes (Brentidae) en behoort tot de orde Kevers (coleoptera). Deze kever is een middelgrote rood-oranje kever, ongeveer 3-4,5 mm lang. Alleen de klauwtjes en de ogen zijn zwart. Opvallend verschil tussen deze en een ander soort de Apionidae is dat de kop volledig bedekt is met piepkleine putjes. Zelfs het gebied tussen de ogen en op het snuitje heeft deze structuur.

Er zijn in Nederland 5 roodoranje Apions maar die lijken soms heel veel op elkander. Apion cruentatum, Menierode zuringspitsmuisje (Apion frumentarium), Apion haematodes, Apion rubens of het Zuringwortelspitsmuisje (Apion rubiginosum). Alle zijn zijn ook de bewoners van de Zuringsoorten (Rumex). Soms is determineren ook wel moeilijk want ik heb er niet zoveel verstand van. Mij gaat het meestal om de waarneming van iets dat ik had ontmoet en wat ik niet ken en dan zoek ik het op in mijn vele boeken of op het internet.

Als je ook eens wandelt langs de waterkant heb je vast ook wel eens de Waterzuring - Rumex hydrolapathum zien staan en dan heb je kans om deze kever- zuringspitsmuisje te ontmoeten. Deze forse zuringsoort behoren tot de duizendknoop familie en bloeit wat later dan de Veldzuring maar is even mooi. Helaas is de foto van mij niet zo gelukt met het vergrootglas maar ik plaats deze er wel bij en eronder een foto van de waardplant waar je deze ook kan tegenkomen.

Menierood zuringspitsmuisje - Apion frumentarium




Ook op de wilde rabarberplanten kan je de volwassene kevers tegenkomen en de larven die de gallen verlaten zijn er soms wel talrijk. Door zijn felrode kleur valt het beestje ook soms op tegen het groen van bladeren. Tussen april en juni zitten de kevers vaak aan de onderkant van de bladeren. Tot de waardplanten behoren ook een aantal andere soorten van het geslacht zuring en dat zijn de Rumex, oligofaag, zoals Rumex crispis, R. hycholapathus, R. conglomestus en R. obtusifolius.

Vrouwtjes van Menierode Zuringspitsmuisjes boren gaten in de bladstelen of in stengels van de planten waarin zij de eitjes leggen. Deze gaten zijn relatief klein waardoor de eitjes een beetje uitsteken. Daarom wordt elk gaatje bedekt met zwarte substantie die uit de buik door het vrouwtje wordt afgescheiden. De eieren zijn doorzichtig, 0,6mm lang. En niet met het blote oog dus te zien. In dit gedeelte van de stengel vind ook de verpopping plaats.

De larven boren veel tunnels in de bladstelen en vooral in het laagste deel van de stengel en ook veel in de wortelhals van de zuringplanten (Rumex). zij doen dit zonder vergallingen te veroorzaken. En de periode waarin eieren worden gelegd duurt vanaf de winter tot het begin van de zomer. De larven komen al uit na 5-7 dagen. Er zijn drie larvale stadia De volledige ontwikkeling van ei tot het imago duurt drie tot vier maanden. De kleur van de pas uitgekomen kevertjes wordt pas na een week intensief oranje-rood.

Voor jou nog mijn schrijven er apart bij. Degenen die de schoonheid van de aarde waarderen en de natuur op waarde weet te schatten kan elk maal iets moois ontvangen Elke dag zijn er vele geschenken als je alleen maar om je heen kijkt naar onze mooie natuur en dierenwereld. Ze vertellen je elke dag een ander verhaal en alle bomen, insecten, dieren, planten en bloemen doen hetzelfde. 

Als jij echt van de natuur houdt vind je overal wel schoonheid. En je hoeft ook niet altijd ver weg te gaan want in de eigen omgeving vind jij vast ook prachtige natuurgeschenken die je blij zullen maken. 

Daarom moeten wij allen ook zuinig wezen hierop. Bij elke wandeling die ik maak in onze mooie natuur ben ik steeds weer verrast aan wat ik aan mooie natuurgezichten ontvangt.

Tekst en foto 2 en 3  © Tine de Jong- 2020

Foto 1 komt uit mijn vele insectenboeken met wat informatie wat ik zelf ook niet wist. En door lezen leer ik of jij wellicht ook wat bij.

Foto 2 zelf genomen met vergrootglas voor mijn lens van camera.(Canon Axus 185)

Geef jou erbij dit filmpje Geüpload door Oliver's Nature van een mooie opname van dit prachtige diertje De Menierode zuringspitsmuisje (Apion frumentarium) waar je deze goed kan zien en zijn kanaal is zeker wel een bezoek waard want hij ontmoet ook vele mooie insecten en andere dieren.

vrijdag 13 maart 2020

Schoonheid van een knobbelzwaan

Schoonheid van een knobbelzwaan, catherinetine.blogspot.com

Er is zo een mooi dier aanwezig in onze prachtige natuur 
en dat zijn de zwanen die je veel ziet op vijvers en meren 
Zij symboliseren de zuiverheid, ijdelheid maar ook loyaliteit 
Let eens op hun sierlijkheden in beweging zo trots en zo puur.

Je ziet hen vaak in weilanden, parken in menige steden  
en in het oude Griekenland en in het oude Rome werden ook  
vele knobbelzwanen gehouden en daar als zielenvogels aanbeden 
Zij zijn ook ijdel als je ziet dat zij zich bewonderen keer op keer

De zwaan wordt bezongen, gedanst en je ziet hen op vele sieraden 
Zij zijn veel geschilderd, gefilmd, gefotografeerd en nog veel meer 
het is ook zo een mooi gezicht als jij hen allen door het water ziet waden 
En als ik de zwaan ontmoet, dan geniet ik van hen ook elke keer steeds weer.

Of zij nu jong wezen of nog heel erg klein zij allen zullen later weer een schoonheid zijn. En als er een zwaan op wat voor manier dan ook op jouw pad komt, dan is dat een stimulans om verder te groeien. Om dan ook de zwaan te worden die je bedoeld bent te zijn in dit leven.

Onder de foto plaats ik nog wat informatieve weetjes wat je wellicht ook wel interessant vind om te lezen.

Natuurgedicht foto en video © 2019 -2020 Tine de Jong

Schoonheid van een knobbelzwaan, catherinetine.blogspot.com

Ik heb al vaak geschreven over de zwaan met verschillende informatie erbij op deze website en op mijn persoonlijke andere website: 


maar nog niet deze informatie die ik nu bij deze woorden zal plaatsen. Je komt de zwanen ook heel vaak nu weer tegen in het landschap waar ze soms wel met vele tegelijk zitten. 
Schoonheid van een knobbelzwaan gedicht

Ik vind ze heel mooi en ook wel koninklijk te noemen want zoals ik al schreef in bovenstaande gedicht zijn ze ook wel beroemd. Je kan geen natuurboek of een boek over watervogels openslaan of je komt de zwaan al tegen. En met steeds weer andere informatie daarbij geschreven.

De onderstaande informatie heb ik ook onder de video gezet omdat er soms vragen kwamen en dus daar gelijk nu bijgevoegd voor mijn andere vrienden, bezoekers en volgers.

Ik heb de twee bruine jonge knobbelzwanen die je ziet in onderstaande video gefilmd in het mooie polderlandschap van de Alblasserwaard die genieten van het verse natte gras. Voor die het nog niet wist is dat een knobbelzwaan -Cygnus olor een spanwijdte kan ontvangen van ongeveer twee meter dertig als deze volwassen is. Ze beginnen allemaal grijs/bruin. Langzaam verliezen ze dan hun jeugdkleed en worden prachtig wit zodra ze wat ouder worden. 

Ze worden pas in het tweede jaar wit, en dan mogen zij zich echt volwassen noemen want dan ze ook geslachtsrijp. Dan worden ze ook weggejaagd door hun ouders zodat ze zelf leren wat het leven van een zwaan zoal is. Soms gaat dit ook wel met geweld maar meestal vertrekken zij uit zichzelf.

Zwanen eten zo ongeveer vier kilo planten per dag, en daar hoort dus ook vers nat gras bij. De grijze snavel met zwarte basis en punt wordt bij het ouder worden eerst roze, vervolgens oranje. Na 2 à 3 jaar zijn ze geslachtsrijp en gaan dan op zoek naar een partner waarbij ze ook hun gehele leven mee blijven.
Schoonheid van een knobbelzwaan, catherinetine.blogspot.com
Het is weer bijna April en dan gaan ze weer samen als liefdespaartje een nest bouwen als ze een goede plek hebben uitgekozen. Het mannetje brengt dan takjes en/of rietstengels naar het vrouwtje waarmee ze een nest bouwt. Ook helpt het mannetje vaak zelf mee om het nog wat steviger te maken. Soms worden de nesten elk jaar weer hergebruikt door andere zwanen. 

Het grote nest wordt van allerlei materiaal, zoals takken, riet en stro, op de grond gebouwd en kan een doorsnede van 4 m en een hoogte van 75 cm bereiken. De 4 à 7 eieren worden gedurende 34 à 38 dagen, in hoofdzaak door het wijfje, bebroed. De kuikens zijn lichtgrijs van boven en witter onderaan. Ze kunnen na 20 weken vliegen. De jonge vogels zijn vaalbruin en vertonen al snel witte plekken in hun verenkleed.

In diep water hangen zwanen hun nek bijna loodrecht naar beneden en reiken met hun snavel bijna een meter diep om bij het voedsel te kunnen komen. Zwanen kunnen hun kop ook wel ruim 10 seconden onder water houden en daarbij door blijven eten. Knobbelzwanen eten meestal in het water, waarbij ze dankzij hun lange halzen met hun snavel de waterplanten kunnen afgrazen die voor andere watervogels onbereikbaar zijn.

Ook wel een leuk weetje is dat het aantal armpennen -zoals men deze noemt- van een zwaan kan variëren tot 22 tot 28. Als handpennen zijn dit er 11. Dan heeft een knobbelzwaan ook nog 20 tot 24 staartveren. Een knobbelzwaan is een grote en zware vogel te noemen. Een volwassen mannetje kan tegen de twaalf kilo wegen, maar vrouwtjes zijn kleiner en wegen zo rond de negen kilo.

Tekst en fotografie zwanen, Natuurvideo en gedicht © Tine de Jong, 2020

Dank je wel dat je gezellig op bezoek kwam om te lezen en zoals ik al had geschreven kan je veel meer verschillende informatie lezen op beiden websites. Zoek maar op zwaan of op zwanen dan kom je het vanzelf wel tegen. 

Wens jou ook mooie momenten voor elke dag en dat jij er dan ook veel plezier aan beleven mag.

Een boodschap voor jou wil ik er nog bij schrijven.

Elke sloot, vijver of een park is een rustige plek. Het is een plek om heerlijk te zitten en soms wat na te denken over de romantiek van het leven. Maar ook slechts door het zien van de schoonheid van de natuur. En als je ook kan genieten van de schoonheid van de zwaan dan geeft de dag je een heerlijke aanblik. Wie de natuur op waarde weet et schatten zal ook mooie geschenken terug ontvangen.

Lieve Groetjes © Tine de Jong, 2020


voor jou twee jonge zwanen die ik had gefilmd in het nationale park de- Biesbosch 

Het geluid had ik wel wat zachter gezet want er stond heel veel wind op die dag. Wens je mooie gezonde dagen. Lieve groetjes, Tine