Gorinchem - Vestingwalwandeling vanaf tolhuis tot de Caponnière

Mijn wandeling startte ik bij de mooie Waterpoort aan de zuidkant van de stad, daar waar de veertaxi’s aanleggen en de loop en fiets pontjes. Een trap aldaar gaf mij al een uitnodigde blik en door het poortje kon ik 2 kanten op. Naar beneden het pad gaan volgen of het bovenste pad. Ik koos dus voor het bovenste pad. Maar ik was ook wat nieuwsgierig wat ik met mijn wandeling aan mooie natuur zal tegenkomen. Aan de linkse zijde keek ik op de mooie jachthaven en vooruit op het voormalige tolhuis. ( zie bovenstaande foto )

Het huis werd gebouwd in 1598. Alle schepen die toen langs deze stad kwamen, moesten hier tol betalen. In 1869 is de bestemming van het gebouw veranderd naar een kazerne. En daarna volgde er nog vele andere bestemmingen. Wat het nu is dat weet ik niet. En nu is het ook een rijksmonument waar er vele van zijn in de mooie oude vestingstad. Een stad met veel gezichten zoals nu ook deze wandeling was voor mij toen ik hier ook eens wandelde.

Hier even wat informatie rond deze vestingwal en hoe deze is ontstaan:

De bouw van de vestingwallen begon in 1584. De vestingwallen bestaan uit vlakke stukken en meerhoekige bastions, gebouwd volgens het zogeheten ‘Oudnederlands stelsel’ van Simon Stevin, de adviseur van Prins Maurits. Rondom de stenen muren werden aarden wallen opgeworpen en brede grachten gegraven. Vroeger waren er zeven poorten. Hiervan zijn er nog vier over, waarvan een nog in de oorspronkelijke staat: de Dalempoort. Maar die hou je tegoed bij een nieuwe wandeling van mij. 

Op een gegeven moment ben ik nog verder naar beneden gegaan via een kleine glijbaan van mijne zijde langs de kant. Beetje lollig was, als ik verder had gelopen had ik ook een trap ontdekt, die en daar ook naar beneden kunnen gaan, maar dan had ik wel een eind terug moeten lopen. Deze trap kwam ik pas aan het einde van de wandeling tegen. 

De burgemeesterstrap wordt deze genoemd en in 2013 geplaatst voor de toenmalige burgemeester van deze stad Gorinchem, Piet IJssel die ook is afgetreden vorig jaar. De trap is geheel van metaal, dit zult u wel zien op mijn film van deze wandeling. Daar ziet u ook wat ik zoal heb gezien. Vroeger stonden er veel informatieborden, maar op de een of andere manier zijn deze weggehaald, maar nooit meer teruggeplaatst.

 Ben dus de trap opgegaan en was weer boven de vestingwal aldaar en ben naar het eindpunt toegelopen. De wallen buigen Noordwaarts en lopen dan parallel aan de sluis en het Merwedekanaal.Echt een wandeling waard om de wallen eens te doen.

An het eind van deze wandeling kwam ik bij de zogeheten Caponnière, een bomvrije geschutplaats. (Kanselpoort 1) Op de wal een stukje terug is hier een kanon geplaatst. Deze herinnert aan de positie van Gorinchem als belangrijke vesting in de (Nieuwe) Hollandse Waterlinie. In vroegere tijden stonden er vele van dit type kanonnen op de vestingwerken.

Nu is het een wijnkelder, waar heerlijke wijnen opgeslagen zijn en waar je ook een glas kunt nuttigen of heerlijk proeven.  

Bekijk het van binnen in mijn videoslide hieronder mijn schrijven. Ik wist echt niet dat het zo groot en ruim was van binnen hoor. Als je geen wijn drinkt kan je hier ook terecht voor een bakje koffie of een heerlijk kaasplankje met diverse kazen. 

U zult verbaasd zijn hoe mooi het van binnen nu is, als je hier na de wandeling eens op visite gaat. Straks een kleine serie van mij in de onderstaande film.Hier zie je hoe het binnen zoal is, maar er is nog veel meer hier hoor zie foto:

Dat zal je niet zeggen van buiten, maar er heerst een gezellige sfeer binnen en ook het interieur is erg sfeervol en gezellig ingericht. Had al meer mij afgevraagd wat er binnen was. De eigenaresse kan je veel informatie geven uit de vroegere tijd. 

Echt een aanrader als je eens gaat wandelen langs deze vestingwal. De gehele wandeling vond ik zelf heel erg mooi met uitzicht op jachthaven en de rivier. Ik heb wat foto`s gemaakt van mijn wandeling en wil dit graag met U delen. 

Hoop dat je net als ik van de wandeling geniet. Dank U wel voor uw bezoek en het lezen  van mijn ontmoetingen en alvast ook bedankt als je de andere fotografie zal bekijken hieronder. Want niet alle foto's kan ik hier plaaten gaan en zo is het vast met de muziek die ik erbij koos ook veel gezelliger om te kijken.

Artikel, fotografie en videoslide © Tine de Jong, 2014

Mijn vestingwal (muur) wandeling deel ik nu graag ook met jou : 

Gorinchem : Vestingwal | Natuur| Caponnière (wat nu dus een autenthieke wijnkelder is.)

Alvast bedankt voor je bezoek en ook bedankt voor de reacties en bezoekjes op deze website. 

Zaltbommel: Stad met vele gezichten

Tijdens de zomerdagen van 2013 heb ik al aardig veel plaatsen bezocht zowel alleen of eens samen met mijn man of met een wandelmaatje. En daar waar de mens en natuur samen vloeide. Dikwijls waren het dorpen of eens steden, die wij ook eens zelf van dichtbij wilden ontdekken. Ameide, Beesd, Leersum, Nieuwpoort, Noordeloos, Goudriaan en Schoonhoven en vele andere kruisten al onder meer ons pad. Onlangs besloot ik om eens een geheel andere plaats te bezoeken en dan weer met een wandelmaatje.

In een grote vaas die dicht is en hier in onze woonkamer staat doen we soms wandelingen in die mijn man en ik dan eens wilt gaan doen. En dan hussel ik en haal er dan een opgevouwen papiertje uit en ditmaal was dus Zaltbommel aan de beurt.  En dit ligt in de mooie provincie Gelderland. Vanuit Geldermalsen vertrok een alledaagse sprinter en deze bracht ons naar de bestemming. 

Langs de Vesting

Nadat wij het treinstation hadden verlaten werden we direct al geconfronteerd met een immense stilte die in deze stad heerst. Maar we waren er dan ook heel vroeg en voor de tijd van het jaar vonden we het toch wel hier erg rustig. Tegelijkertijd heten huizen van divers formaat ons van harte welkom. Het is wel een een groot stuk lopen richting het centrum en de haven. Alvorens we dit gedeelte van de stad indoken maakten we kennis met de beboste vestingwal die typerend is voor Zaltbommel. 

Via de Oude Algemene Begraafplaats vervolgde  we onze weg  en het eerste wat  mij opviel, was de rustige omgeving en pure stukjes ongerepte natuur. Zag mooie slakkenhuizen, webben gevuld met spinnen, zwammen al dan niet klevend op boomstammen.  

Maar helaas ook enig afval wat helaas her en der verspreid lagen in deze mooie groene oase, dat door ons wel gelijk werd opgeruimd. Een colafles, twee pizzadozen geslingerd langs de singel gingen allemaal de vuilniszak is die we ook altijd bij ons hebben. Bij het opruimen zag ik Tine opeens iets glinsteren in gras nabij  struikgewas. Daar moest ik het fijne van weten. Door brandnetels heen, waar ik de herinnering ook aan jeuk had overgehouden, vond ik daar een zilveren knikker. Voelde ook wat zwaarder aan dan een gewone knikker.

Was dit toeval of was Tieske de putjesschepper hier in de buurt? Want zijn beeld hadden we ook al gezien.  Je ontmoet hem ook in 1 van de onderstaande slidevideo. Wat weet jij van hem?  Zelf wist ik niets van  de geschiedenis omtrent hem en had dit bij thuiskomst opgezocht, want ja ik wilde hier meer van weten. En het is best wel interessant want ik zoal las.

Wie is die Martinus Muller of Tieske ?

Martinus Muller of Tieske de putjesschepper was een Bommelaar in hart en nieren en is nu een fenomeen in Zaltbommel. Tijdens zijn leven maakte hij de straten schoon, op het zelfde moment gaf hij aan de vele voorbijgaande kinderen knikkers, die hij in de afvoerputjes vond. Op die manier heeft hij zijn bijnaam gekregen en werd met een standbeeld vereeuwigd. Het beeld ontmoette ik in de privétuin van Cor de Geus, te bezichtigen vanaf de hoek Maarten van Rossumsingel/Steenweg die jij ook in een van onderstaande film zal tegenkomen.

Zonder aanwezige beschrijving, bewegwijzering en paaltjes wandelden we verder langs de Vesting. Het is juist heel spannend dat er geen bewegwijzering aanwezig is zodat je  dan  weer op mooie plekjes kan uitkomen. 

Op een verlaten prieeltje stonden bijvoorbeeld twee kanonnen uit vervlogen tijden. Diverse soorten bomen, spoorplanten en struiken met groen gebladerte vervolledigen het plaatje. Langs het water ontdekte ik ook indrukwekkende kunstwerken, die deel uitmaken van de Bommelse kunstroute, die elk jaar wordt georganiseerd. Kunstenaars uit alle windstreken van het land hebben een steentje bijgedragen tot dit ludiek evenement. Enkele hiervan nam ik op de foto want zaten best wel mooie bij.

Al bij met was het heerlijk wandelen langs de oude Vesting in dit mooie stadje. In onderstaande YouTube zie je enige indrukken terug. Wandel je mee? Vergeet dan niet om even verder te lezen. Je kan ook de filmpjes later in zien nadat je het heb gelezen. Die keuze laat ik vrij aan jou.


Nu nog wat informatie over het Historisch centrum van Zaltbommel

Zaltbommel is meer dan duizend jaar oud. De eerste vermelding van de stad als Bomela stamt uit het jaar 850. In de 13e eeuw groeide Zaltbommel uit tot een belangrijke handelsstad en in de 15e eeuw tot een Hanzestad van betekenis. 13 december 1315 kreeg het van graaf Reinald I dezelfde stadsrechten als Zutphen en werden de vestingwerken aangelegd, die er nu nog zijn. De naam betekent zoute boomgaard. Het zout slaat op de invloed van het zeewater, dat hier voor de afsluitingen van de Waal te bemerken was. 

Oorspronkelijk heette de stad Bommel, en tot heden wordt de stad door de bewoners zo genoemd. Deze verklaring is niet geheel bevredigend omdat "bommel" etymologisch niet slaat op "bongerd" of "boomgaard". En op zoute grond groeien vruchtbomen niet. Een verklaring kan ook zijn: langs een rivier lagen vaak drassige gebieden met veenvorming. Een oud woord voor veen is "bomme" (bommel). De boven omschreven invloed van zout zeewater kan dan voor zout veen gezorgd hebben. "Zoutveen" zou dan de verklaring voor de naam zijn.

We vroegen ons af of het historisch centrum van de stad Zaltbommel ons ook bekoren? De fontein Bossche Poort was het vertrekpunt. Deze springbron is een gedenkteken ter herinnering aan de toen honderdjarige onafhankelijkheid van Nederland in 1913. Nadien hebben wij een eigen pad bewandeld. Zonder een plattegrondje volgden we onze route, kris kras door de stad. Alhoewel, bij iedere wandeling is er wel een leidraad van onszelf.

Zowel herkenbare als niet-herkenbare elementen komen aan bod. De ene wordt verliefd op enkele torens en monumentale panden terwijl de andere aangetrokken voelt tot de Grote of Sint-Maartenskerk en het Stadskasteel of Maarten van Rossumhuis. Vele huizen hebben een voordeur met een bijzonder staaltje smeedwerk, waar er een verhaal aan gebonden is. Wie weet, word je opgeschrikt door een gootspook...

Het is ook heerlijk wandelen langs de Waal, die de stad zuidwaarts begrenst. Begroet worden door Jip en Janneke of genieten van het uitgestrekte landschap langs de oevers. Daarnaast is er voldoende voorraad natuur aanwezig in de stad. Een stadskwekerij en talrijke voortuintjes werden ontmoet. De groene loper ligt voor je klaar. Ik vond een supergrote zwam die ik je even hier wilt laten zien:

Grote zadelzwam locatie park in Zaltbommel 

Het was niet alleen maar een mooie wandeling maar ook zeker wel een  leerrijke dag in Zaltbommel. In de onderstaande film kan je zien wat wij allemaal van het historisch centrum hebben tegengekomen. Hoop dat je het weer leuk vindt. 

Wens je alvast veel kijkplezier. En bedankt voor je bezoek aan dit schrijven.

Tekst en videoslides © 2013 Tine de Jong

Foto boven is gemaakt door wandelmaatje en die andere  van de reuzen  zadelzwam is van mij Tine.

Dit is ook een wandeling in een video slide die ik Tine hier had gemaakt: Stadsgezichten van Zaltbommel en het is echt supermooi hier.  Wandel je ook gezellig virtueel mee?

Nieuwpoort ( Z/H) ontdek je plekje

Foto boven is de Schippersjongen van Nieuwpoort. Beeldhouwer is Evert den Hartog -1989
Veel bezienswaardigheden monumenten
verspreid door deze mooie stad
Nieuwpoort in Zuid-Holland
heeft ook een interessant verleden en
ik heb hier prachtige ontmoetingen gehad.

Gedicht Tine de Jong, 2013

Wij zijn ditmaal eens heerlijk op stap geweest hier in de stad Nieuwpoort, wat ligt in de provincie Zuid-Holland. Waarom naar het buitenland? Er zijn in Nederland heel veel mooie plekjes. Velen hebben zelfs een stukje geschiedenis wat men vroeger op school ook kreeg. Maar het is veel mooier om met dit met eigen ogen te zien hoe zo'n dorp of stad zich heeft ontwikkeld na al die jaren. 

Heerlijk struinen of te ontdekken of je iets bijzonders ziet wat je zou willen delen. Of gewoon heerlijk de natuur in, en cultuur ervan te gaan ontdekken. Neem nu het stadje Nieuwpoort in Zuid-Holland. Pracht van een stadje. Het straalt rust uit, terwijl in het verleden het hier knap rumoerig was.

Nieuwpoort is een vestingstad in de Nederlandse gemeente Molenwaard- Molenlanden provincie Zuid-Holland in de Alblasserwaard. De Vesting Nieuwpoort is één van de kleinste vestingsteden van Nederland, gelegen in Zuid-Holland aan de rivier de Lek schuin tegenover de zilverstad Schoonhoven. De naam is afgeleid van het Latijn ‘Nova Pontus’ wat nieuwe haven betekent en naast Schoonoord was Nieuwpoort lang geleden een nieuwe haven aan de rivier de Lek.

De stad kreeg al in 1283 stadsrechten. Vanwege de positie op de grens van Holland en Sticht Utrecht kreeg het veel strijd te verduren. Al in 1402 belegerden de troepen van Jan van Arkel de stad. De oorlog tegen Lodewijk XIV, in de jaren zeventig van de 17e eeuw, was de reden voor de aanleg van vestingwerken volgens het verbeterde Oud Nederlands vestingstelsel. Tientallen panden werden hiervoor gesloopt. 

In 1697 werd het stadhuis gebouwd, over de haven heen, met eronder de inundatiesluis. In 1795 veroverden de Franse troepen, onder leiding van Daendels en Pichegru Nederland, en verloor de vesting zijn functie. Tijdens de watersnood van 1809 en de stormvloed van 1820 boden de vestingwallen bescherming tegen het hoge water. Tijdens de vijftiger en zestiger jaren van de twintigste eeuw raakten diverse gebouwen in verval. In 1973 werd gestart met restauraties die in 1998 waren voltooid.

De schippersjongen van Nieuwpoort heet je van harte welkom. Hij kijkt naar de vele monumentale panden, die her en der verspreid staan in de historische binnenstad. Het stadhuis uit 1697 heeft een bordes aan de voorzijde. Het dak is bekroond door een omlopend schilddak met open koepeltorentje. 

Het gebouw staat op een overkluizing van de Haven met aan de achterzijde een waaggebouw met gezwenkte topgevel. Een ander fraai gebouw is zeker "Het Arsenaal". Het diende aanvankelijk als opslagplaats voor wapens en munitie. Na de Tweede Wereldoorlog werd in dit gebouw een zilverfabriek gevestigd.

Hier heb ik ook heel lang gewerkt vanaf 1972 tot 1978 en ook mijn man hier leren kennen. later is de zilverfabriek te industrie terrein Gelkenes gegaan. Maar daar ging het ook niet goed. Bij een inbraak werd er de brand ingestoken en toen is alles naar Schoonhoven gegaan. 

Nu wordt dit gebouw voor vele andere doeleinden gebruikt en dat kan je wellicht vinden op het internet als je hierop zou Googelen. Ik vind het wel altijd fijn als ik hier eens bent want het is een mooie herinnering voor mij en ook voor mijn man. Want wij hebben hier samen mooie momenten beleeft.

De Historische binnenstad en het historisch stadhuis zijn echt de moeite waard om te bezoeken. De binnenstad bestaat uit een historisch centrum wat ook als beschermd stadsgezicht is geclassificeerd. Het stadhuis van Nieuwpoort, gebouwd in 1697, maakt deel uit van de oude stadswal en staat bekend om zijn schilddak en koepeltorentje. 

Dit stadhuis is ook in Madurodam te zien, maar dan aanzienlijk kleiner, natuurlijk. Als laatste maakt Nieuwpoort deel van het Oudnederlandse Vestingstelsel en werd rond 1670 opgenomen in de Oude Hollandse Waterlinie. Daarnaast kun je rustig wandelen door dit eeuwenoude stadje, even lekker zitten in de haven en de oude stadsmuur bekijken.

Omdat Nieuwpoort erg strategisch gelegen is, aan de Lek en tussen de provincies Utrecht en Noord-Holland in, had Nieuwpoort vanaf het begin een belangrijke functie. Dit werd dan ook al in 1283 beloond met stadsrechten. Deze positie zorgde er ook voor dat Nieuwpoort vaak centraal stond in conflicten, zoals in 1402, toen de troepen van Jan van Arkel, stadhouder van Holland, Zeeland en West-Friesland, de stad belegerden. 

Een grotere dreiging aan het einde van de 17e eeuw werd gevormd door Lodewijk de XIV waardoor Nieuwpoort deel ging uitmaken van de Oudhollandse Waterlinie die van Muiden tot Gorinchem liep. Nadat de Franse troepen in 1795 toch Nederland veroverden verviel deze functie, maar beschermden de vestigingswallen het stadje nog regelmatig tegen wateroverlast en overstromingen. De historische gebouwen van Nieuwpoort zijn tussen 1973 en 1998 volledig gerestaureerd en nu nog steeds in hun volle glorie te bezichtigen.

Deel nog even het lied wat men hier allen wel kent:

Daar aan de rand van de Alblasserwaard,

Ligt 'n stadje al zeven eeuwen.

Polder, rivier en de wallen rondom,

En daarboven de witte meeuwen.

( Nieuwpoort 700, Poorterslied, 1983 )

Mijn wandeling in dit mooie gezellige stadje laat wat gedeeltes zien, maar ook andere gezichten van Nieuwpoort want dit stadje heeft vele gezichten. Het was hier heerlijk wandelen en om dan ook te zien dat er weer veel was veranderd. 

En de videoslide laat jou zien wat er zoal is te zien in deze mooie stad met vriendelijke en zeer gastvrije mensen. De stad bezit vele geheimzinnige plekjes die de moeite waard zijn om te bezoeken. Dus ben jij eens op doorreis dan is het zeker een aanrader voor jou. Er zijn hier ook menige wandeling routes voor jou om eens te gaan doen.

Tekst, videoslide en  fotografie © Tine de jong, 2013

Mijn ontmoetingen vanuit de mooie Vestingstad Nieuwpoort in Zuid-Holland .

Bekijk de video slide helemaal want dan mis je niks.

Het is echt wel de moeite waard wat ik hier bijeen heb vergaard.