Eten uit de natuur - Look zonder look (Alliaria petiolata)

Hallo wat leuk dat je weer gezellig komt lezen,

Als ik een wandeling gaat maken in de mooie natuur, dan kijk ik ook altijd of ik heerlijke kruiden tegenkomt die ik dan graag gebruikt voor menige gerechten. Er is best veel kruiden en ander eten uit de natuur te halen. En over enige wat ik zoal graag uit de natuur haalt en gebruikt voor gerechten heb ik al meerdere malen op deze website over geschreven. Gewoon op de zoekwoorden drukken beneden en je vindt ze allemaal. 

En nu is dan eens de Look zonder look - Alliaria petiolata aan de beurt. Wellicht ken je deze ook als Alliaria officinalis. Vele wildplukkers (zoals ik )houden vast ook wel van dit plantje. Het smaakt en ruikt naar look maar het is er geen familie van. Als je het blaadje wat zal kneuzen dan ruik je de knoflook en de wat lichte uiengeur al gelijk. 

Maar ik pluk het wel met mate hoor, want ik heb niet zo veel nodig en heb daarbij ook eerbied voor alles wat groeit en bloeit in de natuur. 

En daarbij is het ook wel verboden en kan je een boete ontvangen maar soms zien ze het ook door de vingers. Zolang je deze maar niet plukt maar in een beschermd natuurgebied zal doen want daar staat wel een fikse boete op.Ik heb een collage gemaakt want niet alleen de mens is hier gek op maar ook andere insecten en het is tevens ook de waardplant voor de rupsen van het oranjetipje-Anthocharis cardamines. Maar deze zijn zo goed gecamoufleerd dat ik ze zelf nog niet hebt gezien.  

Maar niet alleen deze zitten hier op want ook het zijn ook de waardplanten/ bloemen van het  kleine koolwitje (Pieris brassicae ) en ook van de klein geaderde witjes. Deze kwam ik onlangs ook tegen die ook al zat te smullen. zie foto beneden:

Daarom vind ik het eigenlijk zo jammer dat men de bermen soms zo vroeg maaien want dan gaan ook de rupsen dood en zijn er steeds minder oranjetipjes te zien. Want in juli beginnen zij zich te verpoppen.

Een tip erbij is ook wel als jij dit kruid zal plukken dat je het wel heel goed moet wassen voor gebruik want men gebruikt ook soms chemische onkruidverdelgers aldaar. Maar dat wist je vast zelf wel.

Ook in de keuken is look zonder look te gebruiken- 

Het is ook heerlijk om dit kruid te gebruiken in allerlei gerechten. Zal die gemeente dit wel weten al men ze weg maait? Ze krijgen soms geeneens te kans om zich te ontplooien. Soms ga ik dan terug om dat ik wat tekort kwam en dan zijn ze al weggemaaid. Zonde hoor maar ook voor de diertjes daarbij.

Als men dus een blaadje kneust, komt een uien-of knoflookgeur vrij en deze zijn ook heerlijk te gebruiken in salades of als decoratie in soepen en vele andere gerechten. De plant kan ook zowel rauw en ook versnipperd worden toegevoegd en zowel de bloemen als de bladeren kunnen worden gebruikt. Het zwarte zaad in die langwerpige hauwtjes die je ziet kunnen daarbij ook goed dienst doen als pepervervanger. (wilde peper)

Je kunt ook de zaden eens gaan verzamelen en daar eens mosterd van gaan maken maar houd er dan wel rekening mee dat het dan wel een pittige smaak kan hebben. Dus hier moet je dan wel van houden. Ik ben helemaal geen mosterd fan en eet dit dus zelden. En als je een allergie hebt dan zeker uitkijken als je dit zal willen maken.

Tip erbij :

In het voorjaar kan je ook de verse bladeren bij verkoudheid en bronchiale problemen zoals bij Astma gebruiken. Deze kan je dan gewoon gaan bereiden als thee waardoor je ook wat sneller hersteld. En het helpt echt want mijn man dronk dit vroeger heel veel toen hij het zo benauwd had. Waar ik het soms ook voor gebruikt is als ik eens wintervoeten zal hebben want dan maak ik er een tinctuur van waar ik mijn voeten dan mee in smeren gaat. 

Het is tevens ook het oudste inheemse keukenkruid en niet alleen in bermen kan je dit tegen komen maar ook in een bos of een park. En alles van de plant is eetbaar: het blad, de bloem en zelfs de wortel.  

Maar het is ook lekker in een pesto of kruidenboter. Dat laatste heb ik veel gemaakt en dan ook ingevroren zodat ik een mooie voorraad heeft. Want dit vind ik echt super lekker.

Wil je eens een lekkere dipsaus - Voorjaars-guacamole maken dan is deze link beneden ook echt wat voor jou en daarbij lees je ook dat er meer uit de natuur te halen is wat je hiervoor kan gebruiken.

https://www.scentandspice.nl/artikelen/look-zonder-look/

Maar het recept wat ik dus eens maakte dat had ik hier gelezen:

https://greendreamster.nl/wilde-kruidenboter/

Hierbij sluit ik dit schrijven weer af en bedank ik je tevens voor je bezoek. Wens je mooie dagen toe.

Tevens bedankt voor de reacties op mijn vorige schrijfsels.

artikel en fotografie © Tine de Jong

Wellicht kom je nog eens op deze website "De Mens en de Natuur": https:://catherinetine.blogspot.com op visite want vele weetjes uit de natuur zal je hier veel kunnen lezen. 

Knip en plak de link in je favorieten zodat je niks mist. Een andre optie om deze website te volgen heb ik helaas niet.

Wees ook van harte welkom op mijn andere website "Gedichten en Verhalen uit  het leven" 

https://tinedejong.blogspot.com en daar staan ook enige natuur weetjes met educatieve  schrijven daarbij vermengd met gedichten. Ook zeker een aanrader om eens op visite te komen.

Bedankt voor je bezoek en wellicht tot een volgend maal misschien.

Grote kaardebol (Dipsacus fullonum) en zijn doeleinden

Bij menige wandelingen in de natuur kwam ik al vele mooie wilde bloemen en planten tegen maar ook ontmoette ik de fraaie inheemse grote kaardebollen - Dipsacus fullonum. En deze heeft daarbij ook vele doeleinden waar ik ditmaal eens over gaat schrijven. Ze zijn vast ook wel bekend bij jou. 

Maar er kunnen toch wellicht (natuur) weetjes bij zitten die je wellicht toch niet wist. Het is tevens informatief en leerzaam tegelijk wil jij hier ook eens meer over weten. ik ben nu eenmaal zo een natuurvriendin dat als ik iets tegen komt en mijn aandacht trekt dat ik er over wilt schrijven en nu is deze dus aan de beurt.

En ik kwam al menige malen hen tegen en die al (bijna en geheel) uitgebloeid waren maar het gaf mij ook wel een mooie aanblikken. Heel trots stonden ze daar waar ik ze zag te stralen,  fier omhoog en zacht deinend op wind. Ze kunnen ook wel erg hoog worden en dus zie je hen soms al in verte al staan. Waar de grond voedselrijk zal wezen heb je kans hen ook te zien. 

De Nederlandstalige naam ‘kaarde’ is afgeleid van het Latijnse ‘carduus’ dat distel betekent. En distels prikken en deze gaf mij inderdaad prikkels maar dan op een andere manier om ze eens beter te bekijken. Zowel in bloei als wat uitgebloeid vond ik deze kaardebollen al heel mooi. Hieronder kan je ook goed zien hoe hoog zij wel niet kunnen worden.

Groeiproces

Dit soort heeft ook wel een aparte groeiproces want de eerste bloemen beginnen zich te openen als een riem rond het midden van de bolvormige of ovale bloemhoofd. En dat is eigenlijk pas in het tweede jaar pas. En openen zo zich vervolgens opeenvolgend zo naar de boven- en onderkant. Dan vormen er twee smalle banden naarmate de bloei vordert. 

De kaardebol bloeit al in de maanden juli en augustus (soms ook vroeger al weer mooi zal wezen) en dan kan je zeker genieten van de mooie bloemen en wellicht ook dan van vlinders en bijen die deze ook graag bezoeken gaan.  En met een mooi zonnetje zullen zij vast dan veel op visite komen. 

De vinkensoorten zoals de distelvink ook wel de putter- Carduelis carduelis genoemd is ook gek op de zaadjes die deze kaardenbol heeft. Helaas heb ik deze nog niet gezien zelf, maar wel enkele insecten en dat maakte mij al blij. Zoals (zie foto beneden) twee hommels en ze stoorde zich niet aan mij toen ik nabij kwam want ze hadden het veel te druk. 

Ook de Gewone pendelzweefvlieg- Helophilus pendules pendelvlieg kwam ik er op tegen.

De bloemen zijn in de bloei purper/ lila en ook ongesteeld in trosjes. Ze hebben ook daarbij een gemeenschappelijke kelk. En elk bloempje heeft vier meeldraden en één stamper. En eronder als de stengels beginnen te groeien ontstaat er ook een soort van klein bekken die regenwater op kan vangen. 

Maar ook zit er hier in een bepaalde stof die geurend is en ook verdovend. Insecten die hier in terecht komen raken verdoofd en verdrinken dan en worden door deze vloeistof verteerd. De klieren van de plantenhuid nemen deze dan weer op, dus is het ook wel een beetje een vleesetende plant te noemen.

Daarbij zijn de kaardenbollen ook wel zonaanbidders te noemen. Want dan komt de kleur echt tot zijn recht maar zoals je hier beneden op de foto ziet geeft zo een uitgebloeide ook een mooi gezicht.

De gedroogde kop blijft na de groei  bestaan, met de kleine (4-6 millimeter (0,16-0,24 in) De  zaden zullen rijpen halverwege de herfst. Maar bij veel regenachtig weer kunnen sommige zaden ook ontkiemen wanneer ze zich nog in de zaadkop zullen bevinden. 

De zaadjes van de uitgebloeide kaardenbol- Dipsacus fullonum kan je ook zelf er voorzichtig er vanaf halen door dan de bol wat te schudden met een doek eronder gehouden en dan kan jij ze zelf ook op deze manier wekllicht ook gaan zaaien. Ze produceren heel veel nectar en daar zijn bijen,hommels zweefvliegen en vlinders gek op en die zal je dan zeker bij een bloeiende kaardenbol zien. Dus wellicht een tuintip er bij voor jou.

Het gaat niet zo goed in onze bijen en vlinder land dus een extra handje is dan ook wel nodig voor hen. En zij zorgen dan ook weer voor de bestuiving en de bevruchting wat ook heel belangrijk is.

De uitgebloeide kaardenbollen hebben ook veel van die zaden voor onze gevederde vrienden want die komen dan graag in de wintertijd  kijken of er nog lekkere zaadjes voor hen er in zullen zijn. En zo ontvangen zij ook hun vitaminen hiervan. Beiden soorten zijn goed voor hen allemaal, en ook kan jij de uitgebloeide eens gebruiken om een mooi bloemstukje te maken. Nog maar even een foto hierbij dat deze nog wat in bloei was. Dan is mijn gedeelte fotoserie ook weer compleet hierbij.

Weetjes erbij:

Er is ook een oud spreekwoord die jij wel kent en dat is deze: Voor elke ziekte is een kruid gewassen. En er zijn dan ook wel vele wilde planten die gebruikt kunnen worden voor allerlei doeleinden en daar is de kaardenbol er dus ook ene van. Want het schijnt dat deze ook goed zal wezen als je de ziekte van lyme zal hebben. En dat vond ik ook wel even mooi om er wat over te schrijven hieronder.

De Kaardebol heeft ook eens een vloedgolf aan belangstelling gekregen namelijk bij de behandeling van de ziekte van Lyme ten gevolge van het boek ‘ The Book of Herbal Wisdom’ door Matthew Wood, die het gebruik van Kaardebol roemt. De wortels werden in plakjes gesneden en in de zon gedroogd alvorens zij werden gebruikt in kruidenpreparaten en waar zelfs ook tinctuur van wordt gemaakt. Wellicht heb jij dit weleens gekocht of ook eens gezien.

Maar ik vond ook een ander boek waar ook de ziekte van lyme wordt besproken en ook hier noemt men de kaardenbol ook weer als de geschikte kruid hiervoor.  En wie hier dan ook geinteresserd zal wezen heb ik met printscreen de boeken aan een gezet zodat je dan weet welke boeken in bedoel. Het zijn zeer zeker aanraders die eens meer willen weten hierover. De tweede (NL)heb ik zelf in mijn boekenkast staan. 

Er is ook nog een ander ondersoort  

Zoals ik de titel zegt hierboven is er nog inderdaad nog een ander soort die ook op deze lijkt en dat schrijf ik bij dit artikel er ook maar even bij. Want ik ontmoette ook een wandelaar die ook deze aan het fotograferen was en deze vertelde mij dat deze bollen vroeger ook eens gebruikt werden om ruwe wol te kammen wat ze ook kaarden noemden.

Maar ik vertelde hem dat is niet deze Dipsacus follolum is maar dat dit om een ander soort ging die er ook wel heel erg op lijkt. Dus ik begrijp de verwarring ook wel want soms moet ik zelf ook echt goed kijken welke ik dan gezien zal hebben als ze zijn uitgebloeid. 

 Dipsacus Sativus -De echte weverskaarde

Het geslacht Dipsacus heeft er meerdere maar die echt de weverskaarde wordt genoemd is dus de kleine kaardebol- Dipsacus Sativus en deze naam verwijst dus wel naar de wolwevers die de wol vroeger ging ontwarden voordat men deze dan ging spinnen. Dit is een ondersoort ervan en vele schrijven dat de grote kaardenbol ervoor gebruikt werd maar dat hou ik even in het midden wat nou waar of niet waar is, maar ik was eens in een botaniche tuin waar dit soort ook stond en daar vertelde men mij ook dat het echt om deze gaat en niet om diegene waar ik het blog mee aanving. 

Bij diit soort werden wel de bolvormige vruchten van de Kaardenbol gebruikt, dus eigenlijk de stevige omwindselbladeren en de stroschubben van het bloemgestel. Ik vond op Pinterest een foto ervan waar je de oude links kan zien. Men maakte toen van hout zo een houder met handvat en maakte de kaardebollen hier in vast. Er zijn vele verschillende ervan gemaakt om het werk te doen. Hoe men begon zie je links en rechts op de foto zie je dan weer een nieuwere versie wat men later weer gebruikte. Ook hiervan zijn verschillende uitvoeringen. Maar op de foto heb je beetje een idee wat ze dus toen gebruikten.

Die rechtse lijkt wel een beetje op zo een hondenborstel met van die pinnen. Nu doet men het machinaal en gaat het ook veel vlotter, maar in de tijd van toen was het nog niet zo modern en maakte men het zelf. Een oude ambacht is het dan zeker wel te noemen. 

En nu weet jij vast ook meer over de kaardenbollen en hun doeleinden en hiermee sluit ik dit blog af en ik dank je hierbij ook weer voor je bezoek. Voor meer mooie weetjes of tips kom dan gezellig weer op visite en wellicht heb jij aan mijn schrijven van de blogs er dan ook weer wat aan. 

Tekst en fotografie © Tine de Jong, 18/03/2022

Deel hierbij nu eens het soort Dipsacus Sativus die wellicht toch wat meer onbekend is voor jou en dan zie je ook gelijk het verschil van de Dipsacus fullonum waar ik over schreef. Deze heeft namelijk witte bloemen en ook de vorm is geheel anders. Er is muziek bij gezet dus ook wel weer prettig kijken.

Gehakkelde aurelia (Polygonia c-album) is ontwaakt

De eerste zonnestralen zijn al weer gekomen terwijl het nog niet echt lente is al zal je het wel zeggen. Want ik zie overal toch weer veel nieuwe knopjes en takken komen aan menige bomen en ook mooi lente bloemen groeien al gestaag. 

Maar het mooiste was dat ik mijn eerste vlinders mocht ontmoeten en dat was de Gehakkelde aurelia (Polygonia c-album) en daar was ik dan ook superblij mee. Want vorig jaar had ik zelf deze heel weinig gezien. En deze zat heerlijk in de zon te genieten. En ik bleef ook even op afstand kijken want wilde deze dan ook wel even fotograferen en deze zat naast het wandelpad. Zie foto beneden.

Ik weet dat sommige vlinders overwinteren in de strooisel laag op de grond of onder boomstronken. Zelfs in dichte houtwallen en ook in een boom waar holtes in zijn. En wellicht heeft deze Gehakkelde aurelia daar ook wel overwintert. Ze doen dit als volwassen vlinders. En ze kunnen ook 8 tot 12 maanden oud worden. Dat hangt ook wel van de weersomstandigheden af dan.

Gehakkelde aurelia's lijken soms met hun gevlekte, oranje vleugels een beetje op de kleine vos (vlinder) maar ze missen de blauwe stippen en ze hebben gekartelde, ofwel gehakkelde vleugelranden waar je zelfs de C in ziet wanneer de vleugels dicht zijn. Vandaar ook die wetenschappelijke naam. 

Deze die ik zag wilde zijn vleugels verwarmen en liet ze mooi open dus ik zag deze niet. Ze houden ook van verschillende nectarplanten te drinken maar ze houden tevens ook van rottend fruit. Wellicht leg dit hier eens waar ik ze zag want ik zal hun ook weleens willen filmen als dit mij dan ook lukken zal want meestal zijn ze me te snel af.

De gehakkelde Aurelia legt haar eitjes op de (grote) brandnetels en hier leven dan later de rupsen ook van. Wat ook wel een weetje erbij is wat ik had gelezen in 1 van mijn vele natuurboeken dat de rupsen bij aanvang wat gelijken op vogel uitwerpselen. Dan lijken ze net kleine poepjes. En hierdoor zijn ze dus ook heel goed beschermd tegen vijanden. Daar ga ik zelf ook eens meer op letten want ik zag dit wel maar dacht ook dus dat het vogelpoepjes waren.

Later zien ze eruit zoals in onderstaande foto en zijn dan wel niet zo goed beschermd meer. 

Ik heb nog een foto voor jou van enkele rupsen (die had ik wel eens ontmoet) die al wat ouder zijn en ook een pop die ik in kleine collage nu hier zet. Dan weet je ook een beetje waar je op zal kunnen letten.

Normaliter is het zo dat midden juni tot eind augustus de eerste generatie gehakkelde aurelia’s uitvliegen. En een tweede generatie vliegt dan weer tot eind augustus tot eind mei. De tweede generatie overwintert dus als vlinder, vooraleer ze in het voorjaar terug beginnen te vliegen en zich gaan voortplanten zoals deze dus. En deze ziet er toch echt wel heel mooi uit toch?

Hier staan brandnetels genoeg in het wilde struikgewas, dus ik hou dit plekje zeker wel in de gaten. En deze die ik later weer zag genoot vast net als jij en ik van de lekkere zonnestralen buiten.  Ik was net te ver bij deze, want ik had het graag gefilmd maar het struikgewas was zo hoog dat dit mij helaas niet lukte. Ik moest al ver reiken met arm om de gehakkelde aurelia goed voor de lens te ontvangen. En de beste ervan plaats ik dan hieronder. 

zie deze maar eens heerlijk genieten in de eerste stralen van de zon.

Deze Gehakkelde aurelia (Polygonia c-album) zoals je op de foto kan zien, genoot van de nectar van de eerste bloesem die ook al volop bloeide. In nectar zitten suiker en kleine hoeveelheden eiwitten en vitamines. Vooral de vrouwtjes hebben dit nodig om eitjes aan te maken en deze was dan ook heerlijk aan smullen zoals je wel kan zien. Vrouwelijke gehakkelde aurelia's paren ook met verschillende mannetjes om hun eitjes te bevruchten. En dan is het nu hopen dat er meer zijn want dan komen deze vlinders ook wat meer, want ook deze populatie gaat erg achteruit. Laat dus ook eens wat brandnetels staan voor hen allen.

Hoop wel dat deze het volhouden zal, want er komen toch ook vast nog veel regenbuien of koude tijden aan. Want Maart roert nu eenmaal met zijn staart en zelfs April doet wat tie wil dus we weten niet wat voor weer dit mee zal brengen.  En met deze woorden sluit ik dit blog af en dank voor je bezoek en ook voor de reacties op mijn vorige schrijven.

Natuurgroetjes van mij © Tine de jong, 2022

Alle foto's  zijn door mijzelf genomen.

Bedankt alvast voor je bezoek wat ik altijd waardeer steeds weer want hierdoor stimuleer jij mij ook weer om meer weetjes of mooie fotografie hier te gaan plaatsen.  

* Heb jij deze of ook al enige andere vroege voorjaarvlinders ontmoet? 

Krokusjes luiden de Lente in

Ach hoe mooi is toch de lente natuur als 

de vogels weer vrolijk allen zingen gaan en 

dat mooie krokusjes ook weer verschijnen 

die allen weer lachend in menige parken staan.

Heb er ook een paar hier voor jou meegenomen 

en jij bent ze vast ook al veel tegen gekomen 

Maar toch zijn ze verschillend als je hen bekijkt en

 ik vind het altijd zo mooi gezicht als ze menige parken 

met hun soorten en kleuren verrijkt.

In de video slide beneden zal ik er meer delen 

die ik nu het mooiste vond daar kon ik geen keuze in maken

Maar ze zullen je vast met kijken niet vervelen 

En ik vermoed dat hen allen met een gedicht erin verwerkt 

Ze vast ook jouw lentehart wel zullen raken.

Heb ook al de eerste hommel ontmoet en 

deze deed zich heerlijk aan de nectar te goed 

zie maar beneden het stuifmeel zitten op zijn lichaam 

Dit te zien vond ik ook zeer aangenaam.

Want de lente komt er weer aan.

Wens jou ook mooie lentedagen toe voor elke dag

Hou van de natuur want de natuur houdt ook van jou

En dan wens ik je hierbij dat je ook vele mooie momenten 

op alle dagen en uren dan ontvangen en ook beleven mag.

Gedicht, fotografie en video slide Krokusjes © Tine de Jong, 2022

Heb jij ook al mooie lentebloemen ontmoet?

Wees ook van harte welkom op mijn andere website waar ook de natuur daar is verweven met een ander leven. Want deze zullen je soms ook een boodschap geven. klik of druk dan op de blauwe link- Gedichten en verhalen uit het leven

Voor jou mijn andere fotografie van mooie krokusjes die als kleine kusjes mij verwelkomde en heb er mooie piano muziek erbij geplaatst. Bedankt voor je bezoek, lezen en kijken.