Paarden weetjes en een gebed

 

Paarden zijn de edelste dieren onder ons, maar het is erg belangrijk dat een paard vaak in de wei kan lopen. Het is de meest natuurlijke manier van leven voor een paard en zeker niet te missen voor jonge paarden. Paarden die meestal in de wei staan zijn over het algemeen minder snel ziek bij ziektes zoals een koliek die zij op kunnen lopen. 

Paarden die buiten lopen zijn meestal ook sterker dan die de hele dag op stal staan. Toch is het slim om elke dag een keer te gaan kijken bij het paard wat altijd buiten staat, misschien heeft het zich bezeerd, voelt het zich niet prettig of moeten de hoeven worden bekapt (er wordt een randje van de onderkant van de hoef gesneden).  

Zorg er ook voor dat het dier beschutting kan vinden tegen regen, wind of koude in de winter. 

Want als het erg koud is dan is het heel goed dat het paard binnen staat. Ook in de zomer moet je hen controleren en hen in de gaten houden. Paarden zijn kudde dieren dus paarden hebben gezelschap nodig. Couperen nooit de staart want dat hebben zij echt nodig om de vliegen te verjagen die hen soms behoorlijk lastig kunnen vallen.

 Er zijn ook speciale paardendekens die hen kunnen helpen tegen de vele vliegen die ook ziekten over kunnen brengen op je paard. 

Wie een paard goed verzorgd, zal altijd liefde terug krijgen van hen allemaal. 

Heb 2 gedichten ook geschreven die ik hieronder met jou wilt delen. 

Paardenhater

Vele paarden worden soms mishandeld door een paardenhater 

je hoort het op de televisie, radio of leest het eens in de krant 

wat is er met zo een persoon die dit steeds doet toch aan de hand?

Paarden zijn edele dieren, zijn lief en jarenlang worden zij geëerd  

maar dat hebben dierenbeulen waarschijnlijk nog nooit op school geleerd 

Laat het paard nu eens met rust en ook heerlijk genieten in menige weide 

En laat het paard alsjeblieft niet zo erg meer lijden.

Fotografie ©  Tine de jong 

Naar aanleiding van een oud paardengebed die ik eens las heb ik dit anders omgezet tot een gedicht met een boodschap
Paardengebed van een paard

Geef mij op tijd een schone stal dat is het belangrijkste van al 
Ook heb ik graag op tijd mijn eten zou men dat ook niet willen vergeten? 
Als u mij perse wilt gaan dresseren kan ik dat echt ook zonder zweep wel leren.

Het couperen van mijn staart dat moet u vermijden want die zit er aan om al die vliegen te bestrijden. 
En als ik oud word, misschien blind, stijf en mager breng mij dan alsjeblieft niet naar die paardenslager. 
Er zijn rusthuizen waar ik wel wil wonen Zal je voor je goedheid altijd ook belonen.

Dit zijn de regels die ik U stel, neem ze in acht, Dan gehoorzaam ik trouw bij ieder bevel.

( In naam van Hem of haar die in een stal werd geboren.) 

Tekst, fotografie en gedichten © Tine de Jong, 31-01-2026
Deel ik dit mooie filmpjeVan een moeder en veulen want dat vond ik toen ook een mooi en lief gezicht. En had dit ook eens gefilmd.

Europese Hoornaar -Vespa crabro

Het is al bij vele bekend die mijn website eens bezoekt dat er soms ook wespen of andere insecten op mijn balkon op visite komen. En ditmaal kreeg ik een bezoek van de Europese Hoornaar (Vespa crabro). Voor mij dan ook weer een mooie waarneming. 

Men zal als men deze eens ziet er wellicht wat schrik van hebben. Maar deze is niet de gevreesde Hoornaar of gevaarlijk. 

Onthoud dus dat deze een "vriendelijke reus" is die op insecten jaagt en geen bedreiging vormt voor bijenvolken.  

Deze wordt vaak helaas wel verward met de gevreesde Aziatische Hoornaar. En dat komt door zijn grootte. 

Aziatische Hoornaars zijn ook iets kleiner dan deze. Maar kan mij wel indenken dat je dan denkt dat jij die dacht te hebben gezien. 

Vond een foto op internet die al veel is gedeeld door andere dus ik weet niet van wie de afbeelding werkelijk  is. Maar dan zie je ook de verschillen en hoe ze er dan uit zien. En ook Honingbij en Duitse wesp.

De Europese Hoornaar -Vespa crabro waar ik nu over schrijft is een inheemse soort die juist een nuttige rol speelt in de natuur door andere insecten te bestrijden. Deze hoornaar is dus een natuurlijke insectenbestrijder, want jaagt op insecten zoals vliegen en muggen om zijn larven te voeden. Wat helpt bij het reguleren van de insectenpopulatie.  

Foto 2 laat je zien dat deze boven op het ijzeren balkonhek is. Een prachtige pose toch? Stoorde zich niet aan mij toen ik met camera heel dichtbij een close-up nam.

De Europese hoornaar is over het algemeen niet gevaarlijk en niet echt agressief voor mensen, maar kan wel steken uit zelfverdediging als men te dicht bij het nest komt of het bedreigt. De steken kunnen wel pijnlijker zijn dan die van een gewone wesp, maar het gif is minder krachtig. Als je allergisch bent dan wel de huisarts  inschakelen. Of zorgen dat je zo een Epi pen bij je draagt zodat jij je zelf gelijk kan helpen.

Weetje erbij is , dat ze meestal indringers niet aanvallen zonder een waarschuwing te geven. Wanneer jij een nest zal benaderen, gaan ze doorgaans eerst om je heen zoemen om je zo te laten merken dat je ongewenst bent. 

En als je dan naar hun zin niet snel genoeg weg bent dan vliegen ze tegen je aan als laatste waarschuwing. Ben je dan nog niet weg, dan pas steken de Europese hoornaars je.  Hier een foto dat ik deze op de hand had. En ik ben niet gestoken hoor. Wie lief is voor insecten dan zijn ze dit ook voor jou. 

De Europese hoornaar is een rover die grote hoeveelheden insecten kan vangen en ze doodt om ze vervolgens te voeren aan de larven. 

Volwassen hoornaars leven zelf van verschillende suikerrijke plantensappen en van nectar en niet van dierlijk materiaal. 

Hoornaars overleven de winter niet, ze leven net als andere wespensoorten slechts één seizoen. Alleen de koningin die aan het eind van het seizoen werd geboren, overwintert om het volgende jaar een nieuw nest te maken. Zij komt dan weer rond eind april tevoorschijn uit haar winterslaap. 

De koningin van de Europese hoornaar overwintert op beschutte, donkere plekken, zoals boomstronken, holtes, tussen stenen en composthopen, nestkasten of op zolders en in het dakgebinte.

Ze zoekt deze plekken op grondniveau of hogerop om haar eigen nieuwe kolonie voor het volgende seizoen te stichten, aangezien de oude kolonie en de oude koningin sterven voor de winter begint. 

De laatste foto laat zien dat het terug in de hangplantenbak ging die aan balkon hangt. En ik liet het dan ook met rust. Toen ik uurtje later keek in plantenbak was deze weer weggevlogen. Want kon het insect niet meer vinden.

Deze exoot kan heel schadelijk voor imkers en bestuivers wezen.

Klik om het verschil van de twee te zien https://vespawatch.be/identification/

Wil je misschien meer lezen over de Europese hoornaar. Dan is dit vast wat voor jou. 

https://wespenstichting.nl/kenniscentrum/wespensoorten/europese-hoornaar/

Bedankt voor je bezoek en hoop dat je deze nu met rust zal laten en niet zal doden. 

Alvast bedankt namens mij Tine en de Vespa crabro- Europese Hoornaars.

Foto's en artikel © Tine de Jong, 09-09-2025 

Zie ook de volgende post over de andere Hoornaar die ik onverwachts had ontmoet.

 Aziatische hoornaar (Vespa velutina) is steeds meer te zien 

Vandaar uit kan je ook met de link hier weer komen. Alvast bedankt.

Wilde Narcis- Narcissus pseudonarcissus met weetjes

 

De wilde narcis Narcissus pseudonarcissus is ook gewis een mooie voorjaarsplant/ bloem onder de wilde lentebloemen. Had al eerder een artikel gedeeld over dat de lentebloemen ontwaken maar had deze narcissen toen nog niet ontmoet. En een aantal dagen geleden zag ik deze wel staan. Ik heb de steel voorzichtig wat recht gehouden omdat ik zo de mooie kern van narcisbloem kon fotograferen. 

Op foto 2 hieronder zie je ook dat het Gewoon speenkruid Ficaria verna de mooie narcissen wat gezelschap houden. Mooi geel tapijt wat zo mooi kleurt bij de narcissen. Daar had ik al in mijn vorige blog over geschreven met daarbij ook wat interessante weetjes. 

Het is een plant die wel van zon houdt maar een beetje schaduw vind deze ook niet zo erg. Een echte voorjaarsbloeier is deze zeker wel want de kleur geel luidt altijd de lente in. Het is ook een bolgewas en behoort tot de familie van de narcissen (Amaryllidaceae). Hij wordt zo’n 15 tot 30 cm hoog en bloeit in de maanden maart tot in midden april. 

Ik moest het wel even zeker weten of ik nu wel de wilde narcis had gezien of toch weer de gekweekte. En via google lens kwam ik er achter dat het de goede waren. Het verschil kan je ook zien aan de vorm van de bloem en de kleur van het blad. Maar kon op dat moment niet zover voorover bukken om die ook even te fotograferen. Want dan lag ik op mijn snoet en had de narcissen dan zeker geplet. En daar had ik ok geen zin in.

De bloemen staan iets geknikt op de bloemsteel en ik weet niet of jullie deze bloemen ook een bijnaam geven, maar op het platteland zeiden wij wel eens dat het een paasbloem was en ook wel de lente lelie. 

Schrijfvriendin B zal deze vast ook wel mooi vinden want de kleur geel is haar lievelingskleur.  En misschien is het ook wel de kleur die jij mooi zal vinden. Het is een voorjaarsbode en hoop dat lentezon dan wat meer komt en weinig regen want dan kunnen we vast langer van alle gele bloemen genieten die weer te zien zijn.

De bloem van de wilde narcis is ook tweekleurig; de trompet is eidooiergeel en de omliggende bloembladen zijn lichtgeel. Stengel en blad zijn grijsgroen, terwijl die van de gekweekte variant grasgroen zijn. En waar je ook het verschil kan zien is dat de wilde narcis ook voor de helft kleiner zijn dan die je koopt  of die gekweekte bolgewassen. En op de foto lijken ze nu wat groter om ik deze van dichtbij had genomen.

Helaas is het wel zo dat je deze wilde narcis steeds minder ziet in het wild. En meestal komt dit wel dat men soms te vroeg gaan maaien. Want zo hebben de bloemen helaas geen kans om  zaden te vormen en dan te verspreiden. En dus wordt er ook te weinig voedingsstoffen afgevoerd. 

De vermeerdering wordt ook gedaan door het zaad en ook door de mieren. Dus je kan ze zomaar elders ook tegenkomen. Aan het zaad zit zo een zogenaamd mierenbroodje. En dat is een zoet stukje waar mieren gek op zijn. En daarom nemen mieren de zaden mee naar hun nest. En laten dan ook wel eens wat vallen en op die manier zorgen zij dus ook voor de verspreiding van deze narcissen.

Voorheen zag je hen ook meer op boeren erven staan, maar die zijn nu zo gemoderniseerd dat je deze dus daar helaas weinig nog ziet. Maar bij de oudere erven dan heb je nog kans om ze tegen te komen. Onlangs bij een wandeling zag ik deze ook daar in tuin staan bij een boom. Niet zo een goede foto (4) maar plaats deze er nog even bij.

Staat de wilde narcis toevallig bij jou in de gras-tuin? Zorg dan ervoor dat je pas gaat maaien als de bladeren van de plant geel of bruin kleuren en wat slap op de bodem liggen. Maar dan hoef je hen nog niet helemaal weg te halen. Want als je dan het bruine blad of loof eraf knipt dan maken de bolletjes onder de grond later weer gewoon nieuwe aan. Dat laat de natuur je wel weten en zien als het tijd is voor hen om weer tevoorschijn te komen.

Je kan ook bollen kopen maar ze in het wild te mogen zien is toch wel veel mooier. Voor mij was het weer met vele genietmomentjes.

Bijen zul je op de narcis niet aantreffen, want deze zijn zelf-bestuivend. En de nectar en stuifmeel zijn alleen voor insecten met een heel lange tong bereikbaar.

Maar Let op want alle delen van de plant zijn echt giftig. Zij bevatten een stof genaamd Lycorine. (zoek hier maar op in je browser) Hier kunnen mensen en dieren erg ziek van worden. Konijnen komen al instinctief niet in de buurt van deze narcissen. Er is  vroeger al eens bewezen dat er konijnen waren overleden van het knabbelen aan deze plant. Of eens goed ziek zijn geworden en wellicht gaven zij dit door aan hun nageslacht.

Weetje erbij is dat de narcis ook de nationale bloem van Wales is. En waar ze de 'Narcissus pseudonarcissus'  kweken om Galantamine te produceren. Dat is een chemische stof die wordt gebruikt bij de behandeling van de ziekte van Alzheimer.

En met deze belangrijke regels sluit ik dit blog weer af en hoop dat het zonnetje nu veel zal komen en wens je hierbij mooie lentedagen toe. 

Bedankt dat je even gezellig kwam kijken en lezen. En ook heel erg bedankt voor de reacties op mijn vorige schrijven. Lukt het niet met een link naar je website in te vullen zet dan wel ook je naam in de reactie daarbij. Bij voorbaat dank.

Plaats geen linken of hyperlinks die worden verwijderd met de reactie.

Fotografie narcissen en tekst © Tine de Jong, 2024. 

Bezoek ook eens mijn andere website gedichten en verhalen uit het leven https://tinedejong.blogspot.com want ook daar staan mooie weetjes uit de natuur en nog veel meer. Ik combineer het zo af en toe. Soms hier en soms daar. En de labels zijn ook zeker aanraders om eens te proberen.

Bezoek aan Natuur- en Vogelwacht De Alblasserwaard

Deel ditmaal op deze website eens mijn bezoek aan het bezoekers en streekcentrum waar ook de Natuur- en Vogelwacht De Alblasserwaard NVWA) hier in is gevestigd. En ook is het bezoekerscentrum gelegen in het Alblasserbos waar ik altijd veel bezoekjes aan brengt.  

De NVWA is een grote vereniging met het doel het in kaart brengen, beschermen en het geven van educatie over de natuur in de Alblasserwaard. 

Er is hier binnen ook een aantal dieren te zien die eens dood gevonden zijn en toen zijn  geprepareerd en opgezet.Op deze manier kunnen zowel groot als klein dan op een educatieve manier kennis te laten maken met de mooie natuur. 

Maar ook voor de kinderen is er een hoekje ingericht waar ze zelf ook insecten onder de microscoop kunnen zien die in mooie doosjes daar aanwezig zijn. Ook vele boekjes zijn er in te zien. En in de hal nabij de toiletten is een een bak op tafel gezet waar je mooie 2e hands boeken kan kopen uit de natuur en daar snuis ik dan ook altijd graag even in.

Het was lange tijd gesloten wegens corona en ook waren er te weinig vrijwilligers om het hier te runnen. Maar ik was blij dat het weer open was en het is nu nog slechts op de zaterdagen van 10 tot 5 uur open. 

En dus koos ik een dag uit dat ik het ging combineren met de wandelingen die ook op mijn doelijstje stonden voor die dag. Want ik ben hier in de omgeving graag en als je dan na de wandeling wat kan drinken is een mooie afsluiter.

Deel nog ene foto van de wintertalingen want de rest kan je beter in de video beneden kijken daar het soms voor kan komen dat je hier de foto op de foto kan klikken om deze groter te zetten. Dat kon vroeger wel maar een blogger attendeerde mij hier op en de reden weet ik hier niet van.

Men kan hier ook koffie of thee of wat anders nuttigen mocht je ook een wandeling hebben gedaan in het Alblasserbos, of in de mooie educatieve Heemtuin waar het ook altijd mooi is want je ziet hier steeds andere bloemen, planten, kikkers en nog veel meer. 

Ook in deze tuin is het heel leerzaam. Bij de ingang staat een klein kastje en als het goed is zitten daar de folders in wat je dus zoal kan ontmoeten in de tuin. Met een rond wandeling op nummer daarbij. Zelf loop ik altijd mijn eigen route. ( Let wel op want er zijn aldaar geen honden  welkom)  Later zal ik hier wat uitgebreider over gaan schrijven net als mijn wandeling in het bos wat ik weer deed.

En dat heb ik onlangs ook gedaan met nog een ander mooi educatief bezoek. Maar dat schrijven komt later hier want heb nu even andere werkzaamheden die voor gaan maar deze heb je vast ontvangen. 

Eerdere bezoekjes kan je ook nog zien als je eens op de labels/tags drukt die je wellicht onder de video ziet maar je kan ook gaan zoeken in zoekhoek of gewoon googlen op  Tine de Jong Alblasserbos. Mogelijkheden zijn er genoeg. Kwestie van uit testen.

Maar wil je een voorproefje? Dan kan je ook al deze wandelingen zien op mijn Youtube kanaal en ook in een afspeellijst die ik heb gemaakt. Hier nog even de link naar mijn kanaal, want houd je van mooie wandelingen en andere mooie natuur dan zie je hen ze hier allemaal. Want vele plaats ik niet op mijn websites. 

Zoek gewoon op Tine de Jong Youtube en je hebt mij gelijk.

Het lukt mij maar niet om de link hier te plaatsen en na 4 verschillende pogingen houd ik hiermee op. Soms lukt het maar helaas veel niet. 

Heb met deze website laatste tijd wel meer problemen maar aanhouder wint. Dus wellicht lossen die problemen ook wel weer op. Ben zelf niet zo technisch aangelegen op dit vlak. Ik deel en schrijf omdat dit ook mijn passie is net als het fotograferen in de natuur.

Ik heb een kleine impressie gemaakt van wat je hier in het bezoekerscentrum kan zien en eventueel kan kopen. Want er is nog veel meer maar dat laat ik aan jou over mocht je er ook een bezoek brengen. Het bevindt zich aan de matenaweg 1,  3356 LS en valt onder Papendrecht mocht je er ook eens heen willen. Want er achter kan je gelijk een mooie boswandeling gaan maken.  

Bedankt voor je bezoek. Tekst en fotografie © Tine de Jong, 2022

Bezoek ook de opvolgende schrijven want dat gaat ook over de wandeling die ik hier zoal deed in het Alblasserbos.

Bezoek ook zeker eens mijn andere website Gedichten en verhalen uit het leven want daar is ook de natuur met een ander leven samen geweven. Daar post ik ook regelmatig.

Natuur is ook mooi langs de Hoefweg West, Giessenburg - Alblasserwaard

Laatste weken was het echt veel te warm om er op uit te gaan en in deze mooie omgeving waar we ditmaal hadden bezocht is dus wel van wat weken terug. En dat was in juli en toen was het ook veel koeler om te gaan wandelen of gezellig samen wat rond te fietsen. Dat de streek de Alblasserwaard in de provincie Zuid-Holland (NL) mooi is heb ik al vele malen over geschreven en ook veel laten zien op beiden websites. Daarbij heb je wellicht ook menige natuurwandelingen gezien op mijn YouTube kanaal. 

En als jezelf ook eens van de snelweg af zal gaan dan zal je zien dat er heel veel binnenwegen zijn met de daarbij uitgestrekte ruilverkavelingen die je dan ook steeds weer naar een andere mooie omgeving zal brengen. En dan vind je daar ook vast niet alleen maar mooie natuur maar zeker ook rust daarbij. En dat vonden wij ook hier weer. En jij als lezer zal vast zeggen dat de natuur overal wel mooi is, maar deze streek is ook wat speciaal voor mij en zal mij altijd wel blijven trekken.

Ditmaal deden we nu eens een combinatie met zowel een fietstocht als een natuurwandeling en eerst fietsen we naar het dorp Giessen-Oudekerk waar we even op visite gingen bij wat kennissen en daar vandaan zijn we door het dorp gereden en zo langs de begraafplaats aldaar zijn we nu eens de Damseweg ingegaan maar deze reden we niet helemaal uit. 

Want we zijn altijd benieuwd naar zijwegen die dan ook wel wat onbekend zijn en om dan ook te zien wat voor mooie natuur we hier zouden aantreffen. En toen we rechtsaf ging reden we dus de Hoefweg West in en dat valt weer onder het gezellige dorp Giessenburg.

Onderweg ook vaak gestopt om mooie foto's te nemen van de omgeving maar ook daarbij de benen weer wat rust te geven want het is geen E-fiets (elektrische fiets) die we hebben - daar we deze niet willen , en op deze manier kan ik ook veel beter mijn benen trainen. Na een wandeling kort of lang ben ik enige dagen uit de roulatie maar dan ga ik er weer volop tegen aan. En met het fietsen en wandelen dan tussendoor erbij is ook goed voor mijn vaten om de doorstroming dan weer wat te gaan verbeteren. 

En al is het dan met vallen en weer opstaan we gaan er gewoon weer tegenaan hoor. Want van stilzitten wordt je alleen maar stijver zeg ik altijd. Maar het is wel zo dat ik na elke wandeling of fietstocht weer een aantal dagen niets meer kan doen maar dan kan ik weer heerlijk nagenieten. en dat geldt ook voor mijn man want ook hij ontvangt klachten na en wandeling of fietstocht maar we vangen elkaar wel op en spreken ons weer moed in om later weer de natuur in te gaan.

Het was wel weer een lange fietstocht van ons huisadres vandaan maar toch genoten wij van de prachtige omgeving hier. We zagen hier dan ook mooie vergezichten zoals, landbouw, boerderijen, klaprozen, koeien en schapen en ook ontmoette wij een mooie grote zwanen en eenden familie in het mooie polderland. Want ook al zijn de boerderijen ook wel mooi, het is de natuur wat ons het meeste trekt.  Zoals deze mooie lieveheersbeestje die zat te rusten op blad.

En ik vermoed dat er later wel een reactie  met een uitgebreid verslag zal komen van een blogvriendin  die hier ook heel bekend is en de boerderij die ik op de foto zette zeer gewis zal herkennen met de koeien daarbij. Dus lees ook zeker de reacties want wellicht ontvang je meer informatie hierbij.

Deze weg bracht ons weer naar de Kooiweg waar je zowel links richting de Heiweg kan gaan en rechtsaf naar de Bovenkerkseweg te Giessenburg. En wij namen de laatste anders dwaalden we wat te ver af want we moesten ook weer naar ons startpunt toe. Maar de uitgestrekte landerijen en weilanden, de boerderijen, het vele water.... het is gewoon altijd genieten in dit prachtige Landschap "De Alblasserwaard "en ik hoop dat jij het ook weer leuk vind wat ik ditmaal heb gefotografeerd.

Want niet alle fotografie kan ik hier op de website zetten en dat is ook de reden dat ik er dan een mooie natuurfilm hiervan maakt met daarbij rustige erbij gezet wat mag gebruikt worden (is ook soms lang zoeken hoor) en dan kan je het beeld ook groot zetten en het ook veel beter zien toch? en wellicht deel ik een andermaal wel weer een mooie wandeling hier met ook wat daarbij geschreven over onze waarnemingen.

Er zijn nog veel ruilverkavelingen met mooie zij en of tiendwegen die we nog niet hebben bezocht en waar vast ook veel mooie natuur te zien zal wezen. Maar die gaan we zeker ook eens bezoeken want het landleven trekt mijn aandacht altijd. Daarbij is het er heerlijk rustig en heb je ook meer kans om vogels te spotten.

En op deze website en op mijn persoonlijke website: Gedichten en verhalen uit het leven .

https://tinedejong.blogspot.com  

Even kopiëren want dan vind jij aldaar ook vele mooie natuurwandelingen en daarbij ook tips voor een mooi dagje uit. En ook veel informatieve artikels. Want ik schrijf zeer divers en met de gedichten vormt mijn website een gezellige website.

De dorpen die ik noemde staan ook op deze website al beschreven met weer een ander verhaal uit het dorpsleven. En daarbij niet te vergeten de mooie natuurfilms met vele fotografie die je vast ook wel zal bekoren.

Ik vind het altijd weer gezellig als je op visite komt om te lezen en te kijken. En ook bedankt voor alle reacties die ik al in ontvangst mocht nemen maar ook bedankt voor de e-mails met een verzoek of een vraag omtrent de artikels hier en voor de andere vragen. Het kan soms even duren maar ze worden wel beantwoord.

Tevens bedankt aan hen die al gereageerd hadden via mijn YouTube Kanaal van onderstaand filmpje:

Film, fotografie, video 2020 © Tine de Jong Alle rechten voorbehouden.

Geniet van de mooie fotografie in onderstaande video  die ik heb ontmoet langs de Hoefweg west in Giessenburg met mooie natuur gezichten voor jou van menige koeien, eenden, zwanen met jongen en veel meer. 

Gele aardkruiper - Geophilus flavus een prachtig dier

Vele kleine dieren zijn er te vinden onder de grond en zeker als je ook eens een oude boomstronk op zal tillen. Maar ook onder het mos leven veel kleine diertjes als je deze ook eens voorzichtig optilt. En til dan ook eens een steen op want daar leven ook vele kleine dieren die je wellicht niet zal zien met een wandeling. 

En ik tilde ditmaal met een natuur wandeling ook eens wat mos voorzichtig op en kwam ook een heel bijzonder mooi diertje tegen. Vele zullen wellicht de kriebels krijgen als men deze tegen zal komen maar ik geniet steeds weer van deze mooie kleine dieren en zo zie je ook wel dat er veel mooi leven ondergronds is. En ik ontvang dan hierbij een ander heerlijk kriebelig gevoel als ik weer mag kennis maken met deze kleine dieren.

Sinds kort heb ik ook een klein boekje bij me waar verschillende insecten en andere kleine dieren in staan en na wat zoeken vond ik het en bleek het te gaan om de mooie aardkruiper- Geophilus flavus.  

Een pracht diertje om te zien met zijn mooie smalle lichaam en de vele pootjes. Al zijn er ook weleens dikkere gezien in andere omgevingen maar wellicht gaat dit dan weer om een ander soort. De wetenschappelijke naam van dit soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1778 door De Geer.

Het is een vrij lange (tot 45 mm), dunne geelachtige duizendpoten soort met een roodbruine kop en met vrij lange antennes. Het heeft 45 tot 57 paar poten. ik heb ze niet geteld hoor want ik wilde het dier ook niet te lang uit zijn omgeving houden. zie je hoe mooi de 2 antennes zijn op zijn kop? Hiermee kan hij licht en donker onderscheiden. Deze foto is genomen door een wandelmaatje en deze lijkt wat rossig maar kan ook komen door de licht inval.


De gele aardkruiper is een soort duizendpoot die leeft onder de grond en zij voeden zich met andere kleine bodemdiertjes, geleedpotigen en soms ook regenwormen staan op hun menu. 

De vrouwtjes leggen groepen van 50 tot 60 eitjes in de bodem of tussen verrot hout. Dat zijn er best wel veel en met blote oog zijn ze dan ook niet te zien. 

Ze wachten tot alle eitjes uitgekomen zijn en tonen dus eigenlijk ook wel een beetje broedzorg. Soms likken ze ook hun eitjes schoon tegen uitdroging en schimmels. 

Ze komen voor in heel Europa, Noord-Amerika en ook in Australië. En allen vallen onder de categorie duizend en miljoenpoten al zit er soms veel verschil in. Maar ik vond het wel een bijzondere ontmoeting. En ik hoop jij ook.

Tekst en bovenstaande foto © Tine de Jong 24/05/2020

Foto 2 had een wandelmaatje gefotografeerd.

Tip voor jou erbij is dat je ook eens op de labels/ woorden/ tags moet gaan drukken want dan lees je nog veel meer mooie en leerzame weetjes waar over geschreven is hier op deze natuur website waar de natuur altijd wel de hoofdrol in speelt. Alvast bedankt.

Een kennis van mij had deze gefilmd en deel zijn video graag hierbij en zijn kanaal is gewis ook een aanrader voor jou want je zal vele mooie dieren ontmoeten die je vast ook niet kent of hebt gezien.

Hondsdraf - Glechoma hederacea met weetjes

In de natuur kan je veel kruiden tegenkomen die je kan gebruiken in gerechten of men kan er eens thee van maken. Als men de natuur eens haar gang laat gaan kan je ook veel meer kruiden in veld of bermen vinden en eten uit de natuur kan ook heel voedzaam zijn mits je hen goed wast of schoonmaakt en ook goed zal bereiden. Maar helaas- de onrustzaaier van de natuur- zoals ik de grasmaaier noemt geeft hen soms niet eens de kans om te groeien ook al maaien ze bermen nu wat later. 

Maar ook in bos kan je vele kruiden vinden en ditmaal was het wat Hondsdraf - Glechoma hederacea waar ik wat van mee naar huis nam. Want je kan er heel veel mee waar ik later meer over zal schrijven al vermoed ik dat jij dit ook vast wel zal weten voor wie ook graag kruiden uit de natuur plukt en ze dan gebruiken voor menige doeleind. De natuur geeft ons dit gratis en voor niets. Eerst zal ik wat meer over dit plantje schrijven want dat is wellicht ook wel leerzaam en zo leer jij vast ook om deze plant wat beter te leren kennen. Men noemt deze ook wel eens- kruip door de tuin- omdat deze graag kruipt op de bodem als je deze met de uitlopers zijn gang laat gaan.

Je herkent hondsdraf in maart tot juni aan de kleine blauwpaarse bloemen en ook het blad is dan min of meer paars. In de zomer is het blad mooi groen. De hoofdbloei valt in april, maar het kruid kan wel doorbloeien tot in september. Bloemen van hondsdraf staan gesteeld met 2-3 in een naar één zijde gekeerde schijnkrans in de oksels van de bladparen. 

Hondsdraf heeft twee bloeivormen: bloemen met uitsluitend een stamper en bloemen met stamper en meeldraden. De bloemen zijn tweezijdig symmetrisch en duidelijk van het lipbloem-type, met een boven- en een benedenlip. De kelkbladen zijn daarbij ook bezet met haartjes en vormen samen weer een kokertje en dit is tevens ter bescherming, zodat de vier nootjes die op de bloembodem rijpen dan vast blijven zitten.

De bladeren staan tegenover elkaar aan de vierkante stengels en zijn niervormig met een hartvormige voet. De randen zijn gekarteld en licht behaard. De plant heeft een sterke, kruidige geur. En dat kan je ook uittesten als je het blad kneuzen zal dan ruik je vast een pepermuntachtige geur ruiken. En ook dit blad werkt zeer verkoelend als jij je eens hebt geprikt aan een brandnetel. En dat gebeurd mij best soms veel als ik een klein insect op de foto wilt zetten en daarom neem ik ook altijd wat van dit kruid mee bij een wandeling als ik het ziet staan. Het is niet dus alleen de weegbree die ook heel goed helpt tegen brandnetel jeuk.

Hondsdraf vind je vaak in de buurt van brandnetels net als de weegbree. Moeder natuur heeft hierover best goed nagedacht voordat ze de brandnetel en hondsdraf samen lieten opgroeien. Deze drie stimuleren ook elkaar om te groeien. Het is nu eenmaal zo dat vele insecten de brandnetel ook hebben gekozen als de waardplant en ja dan kan het gebeuren dat het blad je huid aanraakt om zo zijn aanval aan jou zal geven als jij te dichtbij komt. Dus pluk altijd deze kruiden en je bent zo van de jeuk af.

Wat ook zo typisch is voor de hondsdraf is zijn de spreidende groeiwijze, de plant kruipt eerst over de bodem en wortelt dan vanuit de knopen wat ondiep in de bodem. Op die manier wordt het licht optimaal opgevangen door het plantje. De blaadjes, die sterk geuren bij aanraking, zijn tegenover elkaar staand en rondachtig, en ook wat niervormig met gekartelde bladranden. De bovenkant is glanzend donkergroen, de onderkant is dofgroen tot soms mat roodachtig. Bij niet te veel zonlicht is deze wel op zijn mooist.

Dit kruidachtige plantje heeft zoals ik al eerder schreef verschillende leefgebieden zoals in bossen, bosranden, akkers, omgewerkte grond, bermen, oude muren -waar ze ook graag tegen klimmen - en ook in plantsoenen als de grond maar voedzaam is. Hondsdraf groeit namelijk heel graag op wat vochtige grond maar houdt daarbij ook wel van wat schaduw. De toppen van de bloeiende takken gaan na de bloeitijd vaak liggen en gaan later opnieuw wortelen en groeien dan zo weer verder. De bladen aan de kruipende stengel blijven ook in de winter leven. Een ideale bodembedekker dus en soms ook een schuilplaats voor andere insecten die ondergronds leven of zich willen verschuilen tussen de bladeren. Een vaste bezoeker is ook de

Elke knoop is verankerd door een bundel wortels. De lengte van zo'n snoer kan meer dan een meter wezen met de uitlopers naar alle kanten. De kleur en vorm van de bloemen en de vorm van het blad gaf mij ook wel een oogstrelend geheel, vooral als ze van die grote plakkaten vormen. En de minuscule kleine violetblauwe lipbloempjes trekken daarbij ook vele insecten aan zoals vlinders, bijen, wilde bijen en hommels en wat dus ook weer goed is voor onze natuur.

De wetenschappelijke naam geven aanwijzingen voor een aantal eigenschappen: Glechoma komt overeen met het Griekse glechon, een geslacht van bloeiende planten met een verwijzing naar de pepermuntachtige geur die vrijkomt bij het kneuzen van het blad. Probeer het maar eens en dan zal je de geur kunnen ruiken. Hederacea komt van het Griekse hedera, klimopachtig. Dit omdat de bladeren lijken op die van de klimop en ook het groeigedrag (kruipen en klimmen) aan de klimop doet denken. Het draf-gedeelte van de Nederlandse naam is verwant aan ‘reve’ en betekent rank. Dit vanwege de lange uitlopers over de grond. En ze groeien overal en zelfs in deze oude boomstronk.

Dit plantje komt vaak in 2 verschillende vormen voor, de ene bezit volkomen 2-slachtige bloemen met grotere bloemkronen en de tweede soort heeft meestal kleinere bloemkronen en onontwikkelde meeldraden. Maar met goed ontwikkelde stijlen en deze bloemen zijn ook vrouwelijk. In menig tuincentra kan je dit plantje kopen mocht jij het ook eens in je tuin zal willen hebben. Die je vast ook wel kent is de Hondsdraf- Glechoma hederacea 'Variegata'. Dat is ook een mooi soort die als bodembedekking goed zijn werk zal doen. Dit soort is bijzonder geschikt voor verwildering en ook als onder beplanting. Het blad is witbont en de bloeikleur is ook mooi violet; de plant bloeit al vrij vroeg (april) en is daarom wellicht ook wel een mooie bodembedekking en verrijking voor in jouw tuin. Zie dit plantje dus aan voor onkruid als jij het eens zal zien want dan is dit door verstuiving wellicht bij jou in de tuin terecht gekomen.

Hondsdraf is ook een geneeskrachtig kruid en de werking is zowel in- als uitwendig zuiverend, verkoelend en rustgevend. vocht-afdrijvend en daarbij ook nog eens wond helend. Het verse kruid geeft door haar bittere stof ook daarbij een betere eetlust mocht je dit niet hebben. De plant kan vers of gedroogd, worden gebruikt.
Drogen kan je snel in de zon, of in een goed geluchte ruimte. Het smaakt lekker in o.a. salades en de geur is ook heerlijk. Jonge hondsdraf blaadjes kun je ook als spinazie eten. Maar hondsdraf moet je echter niet teveel van eten. Enkele blaadjes zijn heel gezond maar meer dan 50 gram wordt wel erg afgeraden aangezien je dan teveel toxische stoffen binnen krijgt die de gezondheid schaden. Het bevat namelijk ook veel looizuur en salpeterzure kali.

Je kunt ook thee maken van het blad, dan droog je eerst het kruid. Vervolgens kun je dan van een eetlepel gedroogde hondsdraf een kopje thee zetten. Het helpt goed tegen hoest en bronchitis en voor andere luchtweg klachten. Wie ook eens de hondsdraf wilt gaan gebruiken om er thee van te zetten doet er goed aan om de blaadjes dan in de lente te plukken. Zoals bij veel kruiden zitten er in het voorjaar meer werkzame stoffen in. Vooral de jonge blaadjes zijn gezond. Kruiden zijn in het voorjaar over het algemeen sterker van werking, wat goed uitkomt voor de mensen aangezien je dan ook wat kan aansterken van een winter waarin weinig verse kruiden te vinden waren. Zo wordt mede de voorjaarsvermoeidheid ook wat verdreven. En er dan een scheutje verse honing bij doen is helemaal lekker bij de thee.

En heb je eens mee-eters op je huid dan kan je ook een hondsdraf-kompres maken. Met ongeveer 15-25 gram gedroogd kruid hoef je het slechts 3 minuten te laten trekken in warm water. en dan op de huid leggen waar jij ze hebt.

En zo lees je wel weer dat ook dit plantje vele mogelijkheden bezit net als dat je veel kruiden gewoon in de natuur kan vinden of eens bloemen, paddenstoelen die heerlijk zijn te gebruiken in een gerecht. In de natuur kan je echt heel veel gratis vinden en het is soms ook wel de apotheek en/of kruidenwinkel te noemen van moeder natuur. Het hele jaar valt er wel iets voor het eten en drinken uit de natuur te halen. 

En het is gratis en ook heel gezond, en op deze website vind je nog veel meer kruiden die je kan gebruiken voor verschillende doeleinden. Probeer de labels maar eens uit en zie dan waar jij op stuit.

Dank je wel voor je bezoek en het lezen van dit wellicht ook wel informatieve schrijven.
Op deze website kan je veel leren en lezen met mooie weetjes en feiten uit de natuur.
Wees dus altijd welkom om meer te lezen wat ik ook met jou graag wilt delen. 

En deze link brengt je naar mijn persoonlijke website- Gedichten en verhalen uit leven en dat brengt jou naar een schrijven die jij vast ook wel interessant zal vinden want ook daar staat een recept erbij voor jou met meer mooie weetjes wat je wellicht niet wist: 

japanse-sierkwee-dwergkwee-chaenomeles

Fotografie © Tine de Jong-2020

Bedankt voor je bezoek, natuur groetjes van mij.

Zeesterren aangespoeld op het strand met interessante weetjes voor jou

Onlangs waren er weer veel zeesterren aangespoeld op menige stranden. En dat gebeurd steeds vaker als er een hevige storm of orkaan winden zijn. Maar ook andere zeedieren hebben het dan erg moeilijk waardoor ze uit de koers geraken. En dan komen ze op het strand en gaan helaas dood want zij kunnen zich namelijk niet zelf voortbewegen. 

Het strand is dan hun eindpunt en dan sterven ze allemaal. En toen ik deze beelden zag op tv en internet kwamen spontaan deze woorden in mijn gedachten. En deel mijn natuurgedicht graag met jou. Ditmaal ben ik als beeldspraak in de huid van deze zeester gekropen. Hoop dat je mijn woorden weer mooi zal vinden.


Aangespoeld lig ik hier zielloos
met al mijn familie bij elkaar te saam
door stormen hadden we geen houvast meer en
konden nog even ademen voor we dood zijn gegaan

En dat gebeurd alle jaren weer met de stormen en
dat wij ons niet meer vast kunnen houden aan ondergrond
De onderstroming is dan voor ons veel te sterk en
dat hebben we ook mede de danken aan klimaat zijn werk

Wij kunnen ons helaas niet weren als kleine zeester
en dwalen dan af waar wij eigenlijk niet willen wezen maar
wij hebben hier niet alleen last van hoor want ook menige kwallen
en vele kleine schelpdieren zijn het die dan ook voor hun leven vrezen

Men denkt altijd dat het door de vervuiling komt 

maar daar ligt het echt niet altijd aan.

Het is het klimaat wat zo veranderd 

waardoor ook vele vissen en 

ook zij dus nu doodgaan. 

Gedicht © Tine de Jong- 2020 alle rechten voorbehouden

Helaas gebeurd het vaak en men probeert ze dan te redden wat niet goed lukt. 

In de Foto boven heb ik de eerste 4 regels van mijn gedicht erin gezet.

Nog een enkel mooie natuurfeitjes over de zeesterren hierbij voor jou wat ik las in 1 van mijn natuurboeken en mappen.

De gewone zeester heet “Asterias Rubens”-Linnaeus, 1758.Volgens Wikipedia zijn er in andere landen andere namen en in het Engels worden zeesterren 'starfish' genoemd, wat 'ster-vis' betekent. Zeesterren zijn echter helemaal geen vissen. Maar zo zijn er wel meer vreemde namen die men gebruikt in verschillende landen voor een zeester. Zeesterren komen uitsluitend in zout water voor, en zijn verspreid over de hele wereld. 

Ze komen dus voor in zowel de poolzeeën als in tropische water. En er zijn ook soorten die in het getijde gebied leven, maar ook zijn er soorten die voorkomen tot maar liefst acht kilometer diepte. Er bestaan ongeveer zoals ik las 1900 soorten. Rond Alaska vind je de meeste soorten terug, in Nederland komen er slechts drie voor.

Heb jij weleens een zeester vast gepakt trouwens? Ik wel eens in een zeeaquarium en als jij dit ook eens had gedaan op je natte hand dan heb je vast ook wel gemerkt dat deze zich heel snel zich vast zuigt met zijn zuignapjes. Dat was best wel een vreemd gevoel. 

Als je hem dan los wilt maken, kost je dit best veel moeite. Ze kunnen met die sterke zuignapjes ook zelfs mosselen openen. Dat kan je straks in onderstaande video ook zien. De gewone zeester gebruikt zeewater om de zuigvoetjes aan te sturen. Op de bovenkant van de zeester zit een glad vlekje met kleine gaatjes er in, dit is zijn waterfilter.

De mond van de zeester zit aan de onderkant, en zijn anus in het midden op de bovenkant. De gewone zeester is de meest algemene zeester in de Noordzee, deltawateren en Waddenzee. Je kunt ze vaak op mosselbanken en in de poeltjes op strekdammen en zeedijken vinden, waar groepjes mosselen zitten. Ze leven vanaf de waterlijn tot op 650 meter diepte. Nu vraag jij je wellicht af hoe een zeester kijkt. Nou zeesterren hebben geen ogen, maar toch kunnen ze dingen zien. Op de randen van hun armen zitten speciale cellen. Hiermee zien zeesterren het verschil tussen licht en donker en weten ze waar ze naartoe moeten. De cellen worden beschermd door kleine stekels. Deze zorgen ervoor dat er geen afval en beestjes op de huid en in de cellen komen.

Zeesterren eten dode krabben, maar houden ook van kleine vissen en slakken. Maar het liefste eet hij mosselen. Maar zoals jij wel zal weten staan mosselen er om bekend dat ze hun schelp stijf dicht kunnen houden. Probeer maar eens de schelphelften van een levende mossel van elkaar te wrikken. Dat valt soms echt niet mee om deze dan open te maken. De zeester kan een mossel openbreken door twee armen op de linker klep en de andere armen op de rechter-klep vast te zetten. 

De mossel sluit haar kleppen met de sterke sluitspier, maar de zeester heeft wel geduld. Naast het feit dat de mossel constant kracht moet zetten op zijn sluitspier, krijgt hij ook geen zuurstof meer omdat de zeester zijn watertoevoer afsluit. Als de mossel moe wordt, begint de zeester te trekken, en na enkele uren volhouden laat de mossel vaak de schelphelften los. 

Hij gooit ook soms zijn maag door zijn mond naar buiten! Hij bedekt dan de mossel met zijn maag en verteerd hem buiten zijn lichaam. Als hij de mossel heeft opgepeuzeld, haalt de zeester zijn maag weer naar binnen. De zeester kan je ook wel de aasgier van de zeebodem noemen want het eet ook wel levende bodemdieren.

Omdat tweekleppige zoals de mossel soms diep in het zand zitten, graaft een zeester ze uit. Hij kan daar dagen mee bezig zijn. Maar echt graven kan hij niet. Hij schuift het zand steeds opzij en zakt daardoor steeds dieper weg totdat hij dan op de schelp zal stuiten.

Kenmerkend voor stekelhuidigen is het zogenoemde watervaten stelsel. Rondom de mondopening ligt een ringkanaal dit is verbonden met een kalkhoudend kanaal. Het watervaten stelsel staat in verbinding met de buitenwereld door middel van een soort zeef. Het ringkanaal is daarnaast ook verbonden met vijf radiaire kanalen die naar de duizenden afzonderlijke buisvoetjes leiden. 

Deze kunnen door spieren aangetrokken of gestrekt worden. Ze worden gebruikt voor de voortbeweging en voor de voedselopname. De ademhaling verloopt eveneens via het watervaten stelsel en ook via de huid. Er loopt een eenvoudig zenuwstelsel door het hele lichaam.

De zeester kan ook bij groot gevaar overgaan tot een zelf amputatie om zichzelf te redden. Een zeester die een arm mist ontwikkelt gewoon weer een nieuwe arm. Dat was ook nieuws wat ik helemaal niet wist en dat is toch wel een leuk feitje erbij.

De zeester stulpt dan zijn maag naar buiten en legt die over de weerloze mossel. Zo wordt de mossel in zijn eigen schelp opgegeten en verteerd. en ja ook veel worden er de laatste tijd veel aangespoeld. En dat is meestal in de winter, met een sterke oostenwind. De dieren zijn dan verlamd van de kou. en ze kunnen normaal 5 tot 10 jaar leven. 

Het is aangetoond dat er reeds gedurende 590 miljoen jaar al stekelhuidigen bestaan. Stekelhuidigen zijn meestal van gescheiden geslacht. De bevruchting van de eieren vindt buiten het lichaam plaats en er ontstaan eerst vrij zwemmende larven. Deze dieren ontwikkelen zich door middel van een gecompliceerde metamorfose.

Als het water kouder wordt, eten zeesterren niet meer. Sommige soorten kunnen gemakkelijk meer als een jaar niet eten. Toch zijn zeesterren geen beperkte eters. Jonge dieren eten soms dagelijks meer dan 25% van hun eigen lichaamsgewicht, oudere dieren eten aanzienlijk minder, soms nog geen 3% van hun eigen lichaamsgewicht.

Bedankt dat je op bezoek kwam om mijn gedicht en het educatieve en informatieve blog te komen lezen. 

Wees ook welkom op mijn persoonlijke eigen blog waar ook vele woorden staan die wachten op een bezoek van jou. Want daar staan ook mooie natuurwoorden met informatieve weetjes-
klik of druk op blauwe link> Gedichten en verhalen uit het leven waar ook de natuur, liefde, leven met mooie dagjes uit tips en meer zijn samen geweven in woord, fotografie en meer. Bij voorbaat mijn dank als je ook eens op visite zal komen aldaar.

De labels onder de film is ook wel een tip om het eens uit te proberen. En wil je eens reageren en je hebt geen website dan is dit helemaal geen punt want vul dan je naam in en laat de regel van de URL dan leeg en dan kan je ook gewoon reageren. Je kan ook je naam in de reactie er nog bij zetten.

Ik vond deze mooie video- Sea Stars | Jonathan birds blue world en wellicht vind jij deze ook wel erg mooi.

Op het eerste gezicht doen zeesterren niet veel. Maar Jonathans onderzoek onthult met een slow-motion een roofdier dat jaagt en zijn prooi aanvalt.

Zet de ondertiteling aan op YouTube en dat doe je met de eerste optie onderin en met het tandwieltje kan je jouw taal zoeken. zoek dan met de optie automatisch vertalen als je het Engels bv niet verstaat, want dan weet je wat Jonathan zegt in deze video.

Hurwenense Uiterwaarden nabij dorp Hurwenen

Ontdek samen met mij de Hurwenense Uiterwaarden. Men ziet het hier niet als een natuurgebied maar als een natuurreservaat. En dit ligt in de uiterwaarden van de rivier de Waal nabij het dorp Hurwenen in de Nederlandse gemeente Maasdriel in de Bommelerwaard in Gelderland. Het ligt aan de zuidoever van de Waal en tussen het dorp Hurwenen en de brug bij Zaltbommel. 

Het is een zeer gevarieerd gebied waar landbouw, natuur en hoogwaterberging naast elkaar voorkomen. Bewoners uit de omgeving recreëren vaak in de uiterwaarden en er wordt hier ook veel gewandeld. Maar ook gefietst over de waaldijk en men zwemt vaak in de waal als het weer het toelaat.

Ik was hier totaal onbekend, maar ik had eens een boek cadeau gekregen voor mijn verjaardag en daar staan heel veel mooie wandelingen in en zeker ook onbekende plekjes zoals deze dus. Voor wie het boek eens wilt aanschaffen? 

Het boek heet "De Bommelerwaard natuurlijk" en er staan wel 58 natuurgebieden in. Maar ook vele natuur weetjes en ook veel andere informatie over de natuur bijvoorbeeld wat er voorkomt aan planten, bloemen of insecten die er al vaak gezien zijn of er voorkomen. Echt een mooi cadeau wat ik ontving. En soms sluiten we onze ogen en openen dan het boek en wat we dan eens open slaan besluiten wij dan om ook eens heen te gaan. En op deze manier kwamen we hier eens op bezoek.

Met een gevulde rugzak, verrekijker en ook de goede wandelschoenen aan en met onze wandelstokken bij ons, reden we op een zonnige herfstdag in oktober de waaldijk uit en kwamen aan bij dit natuurgebied. Auto langs de dijk geparkeerd waar er al vele stonden, dus we waren zeker niet de enige. 

Hier vlakbij is op dit mooie punt aan de rivierdijk iets ervoor of als je van de andere zijde de dijk rijdt er voorbij, ook een restaurant gelegen wat in het weekend bij mooi weer altijd stampvol zit met fietsers, wandelaars en motorrijders. En ook deze auto's stonden aan de dijk geparkeerd want toen wij in dit gebied waren was het het er al erg druk. Eerst maar gaan wandelen was ons plan want het weer voorspelde niet zoveel goeds. En nu was het ook een mooie lucht om er wat rond te gaan wandelen.

Onze wandeling startte even voorbij de oude fabriek schoorsteen. De oude steenfabriek heeft 1995 heeft gestaan. Zie foto boven in. En slechts de schoorsteen staat er nog. Ik hoorde van een wandelaar dat hier ook al menig paartje ooievaars bovenin hadden gebroed en hun telgen daar hebben groot gebracht. 

Onze wandeling startte bij de ingang met informatie bord en liepen door het hekje via de rechtse zijde door het grasveld heen en menige bloem zoals het mooie vlasbekje (Linaria vulgaris), ook wel "vlasleeuwenbek" genaamd maar ook enige paddenstoelen verwelkomde ons gelijk al bij aanvang wandeling.

Ik zag wat later een pad door de struiken naar beneden en deze voerde ons vlakbij de rivier de waal, want ik ben niet zo voor om braaf de paadjes te volgen. Ik ontdek liever zelf en het was dan wel een smal pad maar we liepen pal langs de rivier de Waal en zagen gelijk al dat het druk bevaart wordt hier. Menig schip kwam wel voorbij en ik denk dat het aan de waterkant best lekker toeven is met de warme zomerdagen.

Het was een smal pad langs de rivier de waal maar links en rechts zag ik mooie natuur. Stukje verderop wandelde wij weer omhoog en gingen toen nog een klein stukje nog recht door -de noordzijde waar een mee stromende nevengeul werd aangelegd in 2015. 

Deze nevengeul zorgt voor schoon en gezond water en een beter leefmilieu voor diverse plant- en diersoorten, met name voor stroming beminnende vissoorten in de Waal. Tussen het aangespoelde hout waren ook enige kleine zwammetjes ontstaan en ook tussen de grote rotsblokken was veel vegetatie te zien.

Ook nog even een klein stukje de nieuwe brug op geweest die naar het nieuwe eiland ging en is ook gewis vast een mooi struin gebied. Als je wat verder het gebied in loopt zie je in de verte ook de brug van Zaltbommel. Als je wat verder het gebied in loopt zie je in de verte ook de De Martinus Nijhoffbrug van Zaltbommel-klik- En ik geef gelijk nog een mooie paddenstoel erbij die we ook zagen onderweg,



Maar dat is voor een andermaal want we moesten ook nog terug wandelen naar de auto en ik vond dit al ver zat voor mijn benen en voeten. Dat ongelijke lopen, knielen, hurken voor een foto te nemen, en dan weer overeind komen is zowel mijn man en mij ook wel een probleem. Maar dat krijg je ook vanzelf als je wat ouder wordt. Soms is het echt lachen als hij mij probeert omhoog te trekken want dan gebeurd het nog weleens dat we samen onderuit gaan.

Mijn klik klak knie (= slijtage) geeft mij laatste tijd ook problemen bij het wandelen maar naar wat dagjes rust probeer ik het gewoon opnieuw, want je moet het scharnier toch soepel houden. Bij niet bewegen wordt alles veel stijver en dat wil ik niet hebben. Maar ook bij deze natuurwandeling had ik last van de knie, ondanks dat ik deze in een knie-bandage had zitten. Maar opgeven staat nu eenmaal niet in mijn woordenboek en ook niet in die van mijn man want ook zijn heup begon flink te protesteren.

Dus toch maar eerst even heerlijk langs de rivier de Waal een korte pauze gehouden alvorens we weer verder zijn gegaan. Wij genoten van de omgeving en van het mooie rivierlandschap, al was het wel wat frisjes aan de waterkant. Maar de voetjes kon je hier wel even heerlijk laten afkoelen. Na onze pauze liepen wij weer terug via het grasveld met links en rechts wat bomen naar de ingang waar onze aandeling aanving en waar onze auto was geparkeerd.

Onderweg hadden we ook weer veel paddenstoelen en zwammen ontmoet. En handjevol  inktzwammen waren daarbij. Maar ook een insect waar ik de naam niet van heb gevonden begroette mij en kwam even op mijn hand zitten. Na een foto te hebben genomen heb ik deze weer op een bloem gedaan. Deze zie je in de video -slide beneden  en wellicht weet jij de naam.

In het westelijke deel van van de Hurwenense Uiterwaarden waar wij nog niet zijn geweest, ligt ook het andere mooie natuurgebied de Kil, waar menige vogelaar wel te zien is want er komen veel vogels voor. Vooral veel ganzen en kramsvogels maar ook heel veel wilde bloemen en planten zijn hier zeker wel te zien in het voorjaar. En na afloop van je wandeling kan je dan bij Eetcafé de Roskam heerlijk uitrusten en deze is ook gevestigd aan de Waaldijk in Hurwenen. En met terras aan het water waar je ook weer kan genieten van een mooi uitzicht.

Bij hoog water in de rivier stroomt het water door het hele gebied heen en hierdoor is een uitermate rijk natuurgebied ontstaan. Het is dan ook geen wonder dat Hurwenensche uiterwaarden zijn uitgeroepen tot natuurreservaat. 

Ik keer zeker nog eens terug in de lente of zomerseizoen en zal hier dan zeker wel weer een filmpje van maken met wat ik dan zal ontmoeten. Want nu was er ook een omgeving gesloten wegens de vogels die hier overwinteren. En dan ga ik via een andere zijde in het gebied als dit mogelijk is, dat scheelt vast in de wandeling erheen.

Geniet van wat ik hier heb ontmoet en groetjes van mij en tot 

een andermaal met een mooie wandeling, film, fotografie of een verhaal.

En op mijn andere website is ook veel te zien en te lezen want daar staat buiten de boodschap-gedichten ook veel natuurwoorden en verhalen en ik heb een gedicht geschreven over dit mooie gebied en dat vind jij hier:
wandelen-langs-de-uiterwaarden

Dank je wel dat je weer even gezellig kwam lezen en ik wens je ook voor elke dag mooi en gezellige momenten toe en in goede gezondheid.

Natuurfotografie, Tekst en Natuurvideo © 2019 Tine de Jong

En wie de wandeling nog niet had gezien in dit fraaie natuurgebied sluit ik deze bij:

Hurwenensche uiterwaarden -Kil van Hurwenen / West Betuwe wandel je weer gezellig mee? 

Kijktijd is ongeveer 8 minuten maar echt wel de moeite waard als jij van de natuur houdt.

En nieuw is eronder is mijn andere bezoek en wandeling hier. Heb deze hier later gezet zodat je het verschil kan zien hoe deze omgeving veranderd. Enige live filmpjes staan er ook bij.

Zwammen over zwammen - het ontstaan

Er zijn heel veel zwammen soorten en met allerlei benamingen die best wel moeilijk zijn te onthouden of laat staan ze te determineren. Een paddenstoel is theoretisch gezien geen plant, noch een dier. Hij behoort tot een geheel eigen rijk en dat zijn de schimmels. Ze hebben geen bladgroen om zonlicht op te vangen. Bovendien kunnen ze groeien in het donker en er zijn er zelfs die licht geven in het donker. Dit zijn eigenschappen die paddenstoelen onderscheiden van planten. Het probleem is echter dat door al het kunstlicht het zwakke licht van de paddenstoelen vrijwel niet meer waar te nemen is. Om een lichtgevende paddenstoel in het bos te kunnen vinden moet het aardedonker zijn.


Als een paddenstoel geen plant of dier is, wat is het dan wel? Het heeft lang geduurd voordat onderzoekers daar het antwoord op konden geven. En ik las in 1 van mijn paddenstoelen boeken dat paddenstoelen het zichtbare gedeelte blijken te wezen van een draderige massa die onder de grond of in het hout leeft. 

Naast dieren en planten bestaat er dus een derde groep wezens. Voor mij zijn het gewoon schimmels die onder de grond leven maar het is wel een feit dat paddenstoelen heel snel verschijnen als het weer wat vochtig is of is geweest en zonder dat duidelijk is waar ze vandaan komen. En later zijn ze ook weer snel verdwenen als dat zij komen zijn, en dan is het wel een wondere wereld te noemen.

Ik heb al eerder op deze natuurwebsite over paddenstoelen geschreven en ook mijn vriendin Catherine, maar we hebben beiden nog niet geschreven nog niet over het ontstaan ervan. En dat is ook wel een mooi interessant verhaal. Een paddenstoel is dus een schimmel die zich ook kan voeden met onder andere paardenmest en stro, hout en houtsnippers. Zwammen en schimmels zijn hetzelfde. 

Synoniemen dus. Wetenschappelijk gezien hebben ze dezelfde naam: fungi. Inderdaad, daar komt ook de naam pizza funghi vandaan. Het mycelium of de zwamvlok gaat zich dan over de voedingsbodem verspreiden en op die manier gaan de paddenstoelen groeien. Nog even wat mooie foto's van paddenstoelen voor jou erbij die uit een boomstronk komen en uit het vermolmde hout. Klik erop als jij hen groter zou willen zien.

Als het vochtig weer is geweest zal je jij ze ook weleens hebben gehad in je gazon. De oorzaak van het ontstaan van paddenstoelen in je gazon heeft vaak te maken met de aanwezigheid van organisch afval in de grond. Organisch afval bestaat uit dood hout, bladeren en andere plantenresten. Een andere oorzaak van paddenstoelen kan de aanwezigheid van stikstof zijn. Hieruit zijn de schimmels opgebouwd. 

Wanneer de juiste groeiomstandigheden, warm en vochtig weer, bereikt worden, zullen op plaatsen met veel organisch afval of stikstof paddenstoelen verschijnen. Wanneer de weersomstandigheden veranderen verdwijnen de meeste paddenstoelen weer vanzelf. In veel gevallen hoeft u er dus helemaal niet aan te doen als jij ze eens hebt in je gazon. Je maait ze af maar in de bodem zitten nog wel het draden netwerk die je niet ziet met het blote oog.

Vele zwammen leven ook in symbiose met elkaar en dat betekent dat ze een soort levensgemeenschap aangaan met een plant of boom. Ze kunnen zonder hun partner niet overleven. De vliegenzwam bijvoorbeeld leeft in symbiose met de berk. De zwamvlok leeft op de worteltopjes van een berk. De zwam zorgt ervoor dat de wortels van de berk beter voedingsstoffen uit de grond kunnen opnemen. 

De berk voedt de zwamvlok met suikers die hij zelf maakt. Zowel de berk als de zwam hebben voordeel van elkaar. In ruil hiervoor geeft de schimmel de boom mineralen, water en bescherming tegen bepaalde ziektes die de boom willen infecteren. De verbintenis tussen boom en schimmel noemen we Mycorrhiza.

Ik heb een foto waar je een beetje kan zien hoe zo een netwerk zich vormt, en deze vond ik op een boomstronk die al wat aan het vergaan was. Door wat mos voorzichtig op te tillen om te zien of er insecten onder zaten ontdekte ik dus ook een mooi netwerk van het beginstadia van de zwamvlok- kleine schimmeldraden. Ik heb het wel met een vergrootglas gedaan om je het dan nog beter te laten zien. Dus de kwaliteit foto kan wat tegenvallen. Klik op de foto als je het in het groot wilt zien. En op pijl terug als je weer verder wilt lezen want ik weet niet of de lichtbalk werkt. 

Maar zo kan je toch een beetje het netwerk van draden zien ook al is de foto wellicht niet zo duidelijk maar ik houd van puur en bewerk mijn foto's nooit want de natuur is ook puur. Soms is het niet met het blote oog te zien want het kunnen ook microscopische kleine schimmeldraden wezen. En deze deeltjes noemt men dus zwamvlokken. 

De zwamvlok is dus eigenlijk de plant van een paddenstoel en deze groeit onder de grond, door dood hout en van afgevallen bladeren die verteerd worden. En soms heb je geluk dat ze ook al te zien zijn op een boomstronk voordat de paddenstoelen gaan groeien. Ze kunnen dus ook wel de opruimers genoemd worden en zijn dus heel goed voor het ecosysteem.

Wanneer de temperatuur en de vochtigheid precies goed zijn ontkiemen zij en komen vanuit de kleine knopjes een paddenstoel. Deze draagt de zaden dan ook bij zich en dat zijn hele kleine zaden die wij ook wel sporen noemen. Het gedeelte dat boven de grond zichtbaar is dus eigenlijk het voortplantingsorgaan. Met behulp van een spiegeltje is de onderkant van de hoed goed te bekijken, zonder dat je hem hoeft om te buigen of te plukken.

Er zijn paddenstoelen die geen hoed hebben, zij vormen de sporen in hun buik en dat zijn de buikzwammen. Een voorbeeld hiervan is de bovist ook wel puffbal genoemd. Hij ziet er uit als een grote witte bal die op de grond ligt.

Is de bal rijp dan gaat deze stuk en komen de sporen vrij en dan worden de sporenwolken door de wind verspreid. Sporen worden ook verspreid door dieren die van een paddenstoel hebben gegeten want door de ontlasting komen zij er uit en verspreiden zich ook weer. 

En bij de grote stinkzwam werkt het weer anders want als de stroperige stinkende sporenmassa vrij komt, komen daar veel vliegen op af die dat opeten en daarmee ook helpen om het te verspreiden.

Sommige zwammen en schimmels gebruiken levende planten maar ook dieren als voedsel. Zo is er ook een schimmel die op levende rupsen leeft. Langzaam verteert de schimmel de rups en als de rups bijna dood is, vormt de zwam weer nieuwe vruchtlichamen. De paddenstoelen groeien dan uit die rups. Heel vreemd wellicht maar voor meer informatie hierover klik of druk dan hier want anders wordt mij schrijven veel te lang. Ophiocordyceps_sinensis

Er zijn drie soorten schimmels. De parasieten (of profiteurs) die leven op nog levende bomen, de symbionten (of samenlevers) die ook leven op nog levende organismen, maar waar boom en schimmel belangrijk zijn voor elkaar en de saprofyten (of afbrekers) die leven op dode resten van organismen. 

Voorbeelden van profiteurs (parasieten) zijn: Berkenzwam, Echte tonderzwam, Rupsendoder, Vals judasoor, Biefstukzwam. En op deze website zal je hen ook tegenkomen want over enige heb ik al eens geschreven.Via de labels die onder de video staan kan je hen tegenkomen. Zeker wel een aanrader om er eens op te drukken of klikken.

Denk maar aan de alom bekende vliegenzwam die we meestal terug vinden aan de voet een berkenboom en heel soms ook onder andere bomen ontstaan door een spoor die meegenomen is door bijvoorbeeld een insect of een weekdier zoals de naaktslak. En deze vliegenzwam is onschadelijk voor deze bomen want zij vormen ook ectomycorrhiza dat het wortelhout niet binnendringt maar het omarmt. 

Een ectomycorrhiza mycorrhiza is een samenlevingsvorm van schimmels en planten via de wortels. Bijna alle planten werken ondergronds samen met schimmels. Deze absorberen bijvoorbeeld mineralen uit de bodem die ze vervolgens afstaan aan een plant, in ruil daarvoor krijgen ze suikers terug voor hun eigen voeding. Het woord mycorrhiza is afgeleid van het Griekse mukès dat zwam betekent, en rhiza dat wortel beduidt.

De paddenstoel functioneert als een bloem van een plant en is voor het verspreiden van zaden weer heel goed voor de voortplanting. De zwamvlok is dus een heel belangrijk onderdeel in ons ecosysteem. Door de zwamvlokken wordt afgevallen blad, hout en andere organische stoffen omgezet in humus en mineralen waar bomen, struiken en kruiden weer van leven. Sommige hebben soms het uiterlijk van een bloem en onlangs vond ik deze
op Landgoed Waardenburg. klik op de foto links als je deze groter wilt zien:

De wereld van zwammen is echt heel uitgebreid want er zijn ook paddenstoelen die vanwege hun voedsel zeer vreemde eisen aan hun omgeving stellen. Zoals enkele zwammen die alleen groeien bijvoorbeeld op plekken waar brand is geweest. Zij kunnen hun voedsel alleen uit verbrand hout halen. 

En er zijn zelfs paddenstoelen die zelfs uit mest groeien. Maar ik ben niet zo een type om in de poep van een dier te kijken hoor en jij vast ook niet of toch wel??

Determineren ervan is best moeilijk om dat er zoveel op elkaar lijken. Daarom lees je ook vaak in de krant dat er weer mensen vergiftigd zijn omdat ze denken dat de paddenstoelen eetbaar waren. Men moet echt uitkijken want er zijn er heel veel die op elkaar lijken en ik pluk ze zelf nooit. Ik geniet slechts ervan als ik ze ziet. 

Mijn raad voor jou is dan ook, pluk ze niet als je twijfelt.

De laatste jaren komen er steeds minder soorten paddenstoelen voor. Eerst kregen mensen die paddenstoelen plukten de schuld. Nu blijkt dat het verdwijnen van paddenstoelen toch andere oorzaken heeft. En nu denken zij dus weer dat door sterke ontwatering bossen en weilanden verdrogen. Hierdoor krijgt een zwamvlok het moeilijk en maakt dan minder paddenstoelen. Maar waar ik wandelde was het behoorlijk vochtig hoor, maar men moet nu eenmaal altijd zwammen over van alles en nog wat.

Nu stop ik met mijn gezwam over de zwammen en bedank jou voor je bezoek en voor meer weetjes uit de natuur ben je hier altijd welkom. En zoals ik al eens eerder heb geschreven zijn alle paddenstoelen sfeerbrengers van de herfst die ons steeds weer begroeten bij elke herfstwandeling.

Geniet van Fotografie in onderstaande video,  want ik kan hen hier niet allemaal gaan plaatsen. Soms is de keuze niet gemakkelijk want eigenlijk vind ik ze dan allemaal wel erg mooi. Bedankt dat je weer gezellig op bezoek kwam om te lezen en te kijken.

Fotografie hier en in natuurfilm en Tekst © 2019 Tine de Jong

Voor jou mijn video met mooie fotografie: Paddenstoelen en zwammen in kleurrijke Herfst