Tijdens vakantie tripjes afgelopen zomer bezocht ik enkele mooie dorpjes in Friesland. Zo kwam ik ook het kleine dorpje Swichum tegen. Hoewel deze plaats geografisch gezien een dorp is (want een kerk heeft), heeft het geen echte kern en is het zodanig klein van omvang dat het in de praktijk beschouwd wordt als buurtschap van het nabijgelegen dorp Wirdum, waar het ook op voorzieningen en verenigingsleven is aangewezen. De plaats heeft ondanks de geringe omvang wel een 'bebouwde kom' en heeft daarom blauwe plaatsnaamborden. Het landschap erom heen is erg mooi en menige koe, paard had mij ook begroet.
Swichum is een Fries dorp, dat in de Nederlandse gemeente Leeuwarden ligt. In 1840 had Swichum 15 huizen met 104 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 25 huizen met ca. 60 inwoners. Het dorp Swichum ligt vlak bij Leeuwarden en is een van de trouwlocaties van deze gemeente.
In dit kleine dorp vind je ook een mooie kerk die staat op een gedeeltelijk afgegraven terp. De Nicolaaskerk is uit het jaar 1234, gewijd aan de heilige Nicolaas van Myra.
Het kerkje van Swichum, in het fries De Nikolaestsjerke, is zowel van binnen als van buiten een van de mooiste middeleeuwse Friese kerkjes. Het torent uit boven het weidse Friese landschap. Het is een van de vroegste bakstenen kerken in Fryslân. De kerk is een voorbeeld van de Romaanse stijl .
Het kerkje van Swichum, in het fries De Nikolaestsjerke, is zowel van binnen als van buiten een van de mooiste middeleeuwse Friese kerkjes. Het torent uit boven het weidse Friese landschap. Het is een van de vroegste bakstenen kerken in Fryslân. De kerk is een voorbeeld van de Romaanse stijl .
Ze heeft prachtige rondboog vensters, een piscina (een nis in de muur waarin de priester zijn handen kon wassen), een hagioscoop ( een lager gebouwd venster waardoor mensen die niet ter kerke wilden toch naar binnen konden kijken) en een weggewerkt poortje ( de vroegere vrouweningang). In 1997 / 1998 is de kerk gerestaureerd. In deze link kan je er meer informatie over lezen mocht je er meer over willen weten:
https://www.kerkjevanswichum.nl/kerkje
Hier enkele foto's die ik had genomen van de muur en een uitzicht vanaf de begraafplaats:
Hier enkele foto's die ik had genomen van de muur en een uitzicht vanaf de begraafplaats:
Stukje geschiedenis voor jou:
Rond 1975 kwam de heer Dijkstra op het spoor van 4 gebrandschilderde raampjes, die in bezit waren van een timmermansfamilie. Binnen deze familie waren de raampjes al van vader op zoon overgeërfd en waren in bezit gekomen van deze familie, doordat een voorvader had geholpen bij de afbraak van Ayttastate in de 18e eeuw.
Rond 1975 kwam de heer Dijkstra op het spoor van 4 gebrandschilderde raampjes, die in bezit waren van een timmermansfamilie. Binnen deze familie waren de raampjes al van vader op zoon overgeërfd en waren in bezit gekomen van deze familie, doordat een voorvader had geholpen bij de afbraak van Ayttastate in de 18e eeuw.
De raampjes zijn gerestaureerd en bevinden zich nu in het zuidelijke koorvenster van de Hervormde Kerk te Swichum. Ze zijn aangekocht door de Ottema-Kingma Stichting en deze heeft ze in bruikleen aan Swichum gegeven. Op de raampjes zie je een kleurige papegaai, een tulp, een narcis en een glaasje met 'Jr. Aytta van Swichem A 1626'. Helaas kon ik nergens iets vinden van deze raampjes. En de kerk was helaas niet open en kon dus binnen ook geen foto's maken.
Deze uiterst zeldzame glaasjes uit het begin van de 17e eeuw zijn niet gesigneerd maar het is niet bekend wie ze heeft vervaardigd. Helaas was het kerkje gesloten en kon dus hier geen foto van nemen.
Deze uiterst zeldzame glaasjes uit het begin van de 17e eeuw zijn niet gesigneerd maar het is niet bekend wie ze heeft vervaardigd. Helaas was het kerkje gesloten en kon dus hier geen foto van nemen.
Vermoedelijk werden ze gemaakt door een lid uit de kunstenaarsfamilie De Heer uit Leeuwarden. Margareta de Heer (geboren kort na 1600) heeft tientallen prachtige schilderijtjes op paneel en perkament vervaardigd en haar vader Arjen Willems en haar broer Gerrit Arjens oefenden het beroep van glasschilder uit. Van haar vader en broer is geen enkel werk bewaard gebleven, maar de tekeningen op de glaasjes hebben dezelfde stijl als haar schilderijtjes.
Op het terrein tegenover de kerk waar vroeger een state heeft gestaan staat tegenwoordig een kop-hals-romp boerderij die in 1847/1848 gebouwd is. De overwelfde kelder van de oude state zou bij de bouw gehandhaafd zijn. Rond 1500 woonde Bernardus Bucho van Aytta op Aytta State te Swichum. Op 19 april 1573 stierf Gerbrant van Aytta, rentmeester van Groningen en Groninger Ommelanden en van Drenthe, grietman van Wymbritseradeel. Hij woonde vrij wel zeker op de state en ligt in de kerk van Swichum begraven.
Aytta State werd tot het einde van de 17e eeuw bewoond door de Aytta’s. Rond 1690 was Wiglius Ernestus van Aytta eigenaar en bewoner. Waarschijnlijk was hij de laatste van zijn geslacht, want daarna vererfde het goed op Wybrandus de Laignier die in 1698 als eigenaar wordt vermeld. In 1728 was de state eigendom van Ulbo Aylva van Burmania.
Op het terrein tegenover de kerk waar vroeger een state heeft gestaan staat tegenwoordig een kop-hals-romp boerderij die in 1847/1848 gebouwd is. De overwelfde kelder van de oude state zou bij de bouw gehandhaafd zijn. Rond 1500 woonde Bernardus Bucho van Aytta op Aytta State te Swichum. Op 19 april 1573 stierf Gerbrant van Aytta, rentmeester van Groningen en Groninger Ommelanden en van Drenthe, grietman van Wymbritseradeel. Hij woonde vrij wel zeker op de state en ligt in de kerk van Swichum begraven.
Aytta State werd tot het einde van de 17e eeuw bewoond door de Aytta’s. Rond 1690 was Wiglius Ernestus van Aytta eigenaar en bewoner. Waarschijnlijk was hij de laatste van zijn geslacht, want daarna vererfde het goed op Wybrandus de Laignier die in 1698 als eigenaar wordt vermeld. In 1728 was de state eigendom van Ulbo Aylva van Burmania.
In 1773 was de state in handen van de familie Van Cammingha, want in dat jaar verkocht "de heer Cammingha vele bomen van Ayttahuis". Het begin van het einde en het huis is waarschijnlijk aan het eind van de 18e eeuw gesloopt.
De huidige boerderij is niet toegankelijk voor het publiek maar bij deze huidige boerderij groeien nog steeds de vele mooie stinzenplanten. En het winterakonietje heeft zelfs in het Fries zijn naam de danken aan de Aytta State: het Ayttablomke. zie de foto onder er een paar van.
Het dorp Swichum werd ook wat bekend omdat men hier in de omgeving de opnames werden opgenomen van de bekende tv serie Moordvrouw uit het jaar 2011. De serie kwam in 20 januari 2012 op de tv. Het geheel speelde zich af in deze omgeving. Het was er ook erg geschikt voor. De rol Moordvrouw werd gespeeld door Wendy van Dijk. Andere acteurs waren Renée Soutendijk, Thijs Romer en Porgy Franssen. Wellicht ken je deze serie wel of heb je deze weleens gezien. Dit dorp was de ideale plek ervoor en zo ontving ook het rustige dorp enige bekendheid.
Geniet van mijn kleine momenten van in dit dorp en wellicht ga jij dit dorp ook eens bezoeken. Want je geniet hier echt van de rust in een mooi polderlandschap. Want wie eens van de snelweg af gaat ontdekt veel meer als je heerlijk binnendoor gaat door enkele dorpjes. Wie weet wat jij dan zal gaan ontmoeten.
Enige informatie van de kerk en het verhaal erom heen heb ik vernomen uit diverse bronnen zoals ook van enkele bewoners. Want zelf wist ik niet veel van dit rustig en kleine dorp in Friesland. Maar het was wel de moeite waard want ik heb weer veel bijgeleerd. Stukje geschiedenis met grote waarde.
Meer informatieve posten van enkele mooie onbekende en bekende dorpen in Friesland die ik ook heb bezocht kan je terug vinden op mijn andere website:https://tinedejong.blogspot.com
Ook op mijn YouTube kanaal staan al aardig wat ontmoetingen en je vind er nog veel meer mooie wandelingen die wellicht bij jou wat onbekend zijn. wie weet ben ik ook eens in jouw dorp of stad geweest. Op de startpagina van de website vind jij de link erheen.
Tekst , fotografie © 2017 Foto's en video Tine de Jong
Mijn video slide vanuit Swichum voor jou: Kleine impressie
Alvast bedankt voor je bezoek. Lieve groet Tine
Het dorp Swichum werd ook wat bekend omdat men hier in de omgeving de opnames werden opgenomen van de bekende tv serie Moordvrouw uit het jaar 2011. De serie kwam in 20 januari 2012 op de tv. Het geheel speelde zich af in deze omgeving. Het was er ook erg geschikt voor. De rol Moordvrouw werd gespeeld door Wendy van Dijk. Andere acteurs waren Renée Soutendijk, Thijs Romer en Porgy Franssen. Wellicht ken je deze serie wel of heb je deze weleens gezien. Dit dorp was de ideale plek ervoor en zo ontving ook het rustige dorp enige bekendheid.
Geniet van mijn kleine momenten van in dit dorp en wellicht ga jij dit dorp ook eens bezoeken. Want je geniet hier echt van de rust in een mooi polderlandschap. Want wie eens van de snelweg af gaat ontdekt veel meer als je heerlijk binnendoor gaat door enkele dorpjes. Wie weet wat jij dan zal gaan ontmoeten.
Enige informatie van de kerk en het verhaal erom heen heb ik vernomen uit diverse bronnen zoals ook van enkele bewoners. Want zelf wist ik niet veel van dit rustig en kleine dorp in Friesland. Maar het was wel de moeite waard want ik heb weer veel bijgeleerd. Stukje geschiedenis met grote waarde.
Meer informatieve posten van enkele mooie onbekende en bekende dorpen in Friesland die ik ook heb bezocht kan je terug vinden op mijn andere website:https://tinedejong.blogspot.com
Ook op mijn YouTube kanaal staan al aardig wat ontmoetingen en je vind er nog veel meer mooie wandelingen die wellicht bij jou wat onbekend zijn. wie weet ben ik ook eens in jouw dorp of stad geweest. Op de startpagina van de website vind jij de link erheen.
Tekst , fotografie © 2017 Foto's en video Tine de Jong
Mijn video slide vanuit Swichum voor jou: Kleine impressie
Alvast bedankt voor je bezoek. Lieve groet Tine