Veelzijdige Grote Teunisbloem - Oenothera glazioviana

Al heel vaak gezien in de natuur maar nog niet erover geschreven. En nu ontvangt deze hier wat extra aandacht. En dan heb ik het over de Grote Teunisbloem - Oenothera glazioviana. Deze zie je steeds meer verwilderd overal nu veel te voorschijn komen. Oorspronkelijk komt de plant uit Noord-Amerika en is pas in de 17e eeuw naar Europa gekomen. 

Waarschijnlijk als verstekeling met schepen die toen ballastgrond meenamen. Deze ballastgrond, afkomstig van havens in Amerika, bevatte vaak zaden van de teunisbloem, die vervolgens in Europa ontkiemden en zich later dus gingen verspreidden. En is nu algemeen voorkomend in Nederland.  

De bloeiwijze is een opvallende aar met vele grote bloemen die 's avonds opengaan en tot de volgende middag open blijven. Hier een foto van dichtbij waar je het kan zien. 

Zoals je ziet zijn de knoppen van de lange rode kelkblaadjes zichtbaar. In bloei heeft elke bloem vier felgele bloemblaadjes die tot 5 centimeter lang zijn.

De vrucht is een lansvormige doosvrucht van 2 tot 3 centimeter lang. De bladeren (vergeten op foto te zetten) zijn lancetvormig en de gehele plant wordt zo’n 120 cm hoog. 

Ze geuren ook wel heerlijk. En daarbij lokken ze nachtvlinders aan die ook nodig zijn voor de bestuiving. Net als andere insecten. Elke bloem bloeit maar één keer, maar omdat er veel knoppen worden gemaakt duurt de bloei steeds voort.  

De grootbloemige teunisbloem staat bekend om zijn vermogen om bestuivers aan te trekken, met name motten en nachtvlinders die zodra de bloem opengaat er maar al te graag induiken. Maar zeker ook de bijen proberen snel bij de pollen te komen.

De belangrijkste vlinder die op de Grote Teunisbloem - Oenothera glazioviana afkomt, is de Teunisbloempijlstaart (Proserpinus proserpina). Want de rupsen voeden zich met name met de Teunisbloem. 

De vlinder is voornamelijk actief in de schemering en 's nachts. Zelf heb ik deze nooit gezien en jij misschien wel. De plant kan dan ook zeker een prachtige aanvulling zijn voor wilde bloementuinen en of in een verwilderde omgeving en zeker in jouw tuin.

De Grote Teunisbloem is een tweejarige plant, wat betekent dat hij een levenscyclus van twee jaar heeft. In het eerste jaar vormt hij een bladrozet en in het tweede jaar bloeit hij en produceert hij zaden.  Dus niet denken dat deze niet bloeit als je dit zal zien.

Ook heel goed zelf te kweken met andere tips.

De teunisbloem is ook echt makkelijk zelf te kweken, ook als men geen ervaring hebt met tuinieren. Dit komt omdat de plant veel grondsoorten aan kan. Deze groeit goed op zowel zonnige als schaduwrijke plaatsen. Maar het liefst wel in voedselrijke grond. En niet te nat.

Als de grote teunisbloem tot bloei komt en alles gaat goed, zal hij ook veel zaden maken. Deze vallen na rijping rond de plant op de grond. Zo zaait de teunisbloem zichzelf steeds verder uit. Je kan de zaadjes ook verzamelen en op een andere plek uitzaaien, of natuurlijk weggeven! 

Het oogsttijdstip is wel belangrijk. De zaaddozen moeten nog groen zijn anders gaan ze open tijdens het drogen en vallen de zaadjes eruit.

Je kunt de teunisbloem ook vermeerderen door deze dan te scheuren, ofwel te delen. Dit wordt zelfs aangeraden na enkele jaren (twee of drie) om de plant binnen de perken te houden. U graaft dan de plant in zijn geheel op en splitst deze in meerdere delen.

Zaai de zaden in het voorjaar, na de laatste vorst. Zaden kunnen binnen worden gezaaid en buiten worden uitgeplant zodra ze een paar echte bladeren hebben ontwikkeld. Zorg ervoor dat de grond vochtig blijft tot de kieming plaatsvindt.

Let op!  Want in de tuin zaait deze plant zeer goed uit en kan dus wel gaan woekeren.

Deze plant wordt ook gekweekt elders. Je kent vast wel teunisbloemolie, en daar worden de zaden van de plant ook voor gebruikt voor de productie hiervan. Daar deze ook diverse medicinale eigenschappen heeft. 

De zaden van de grote teunisbloem worden ook soms door vogels gegeten. En een weetje is ook dat de Teunisbloemplanten heel goed gedroogd kunnen worden en dan als wintervoer aan de vogels worden gegeven. Heel de plant is eetbaar voor vogels. 

Het wordt dan ook vaak vermengd met vogelvoer wat je kopen kan maar het eens zelf maken is goed voor vogels in de wintertijd als er niet genoeg voor is voor ze.

Verder komen in Nederland in het wild drie soorten teunisbloemen voor: de middelste teunisbloem (Oenothera biennis), de duinteunisbloem (Oenothera oakesiana) 

En de grote teunisbloem (Oenothera glazioviana) waar ik nu over schreef. 

Daarnaast is er ook nog de gestreepte teunisbloem (Oenothera × fallax), een bastaard van de middelste en grote teunisbloem.  

Fotografie en tekst © Tine de Jong , 21-06-25

Locatie foto's, Stadspark Gorinchem.

Vond een mooi filmpje die men als een soort time-lapse hadden gemaakt.

Bedankt voor je bezoek.  Reacties worden altijd gewaardeerd maar niet anoniem.