Natuurblog van Tine de Jong, natuurweetjes, fotografie, video's, tips en waarnemingen
donderdag 24 maart 2022
Eten uit de natuur - Look zonder look (Alliaria petiolata)
zondag 2 januari 2022
Kruidtuin Hortus Botanicus Lovaniensis in Leuven
Maar vraagje gelijk aan jou: Ben jij ook wel eens in de mooie botanische tuin van Leuven geweest?
Ik hou namelijk er ook van om botanische tuinen te bezoeken. En om dan aldaar te gaan ontdekken wat voor soorten planten, bloemen en kruiden daar te zien zijn. En toen ik eens op bezoek was in Leuven met een doorreis heb ik deze omgeving ook eens bezocht, wat dan ook echt wel de moeite waard was. De mooie bloemen en planten met struiken gaven mij een welkom om meer te gaan ontdekken wat ik hier zal mogen zien.
Ik had die dag ook nog een andere bezoek in Leuven op de planning staan. Maar daar is die dag helemaal niks meer van gekomen. Want ik ben hier gehele dag gebleven want er was zoveel te zien, te ruiken en zo meer. En ik heb voor mijn gevoel toen ook niet alles hier gezien. Het was dan ook de bedoeling dat ik nog eens terug zal keren.
Maar door mijn gezondheidsproblemen kan ik helaas geen lange afstand reizen meer maken en de videoslide beneden is dan ook van enkele jaren terug. Daarbij komt ook dat ik niet meer zo goed alleen treinreizen meer durft te maken daar ik heel vaak in een verkeerde zat wat mij ook wat angst erbij hebt gegeven. Maar wie weet wat de toekomst brengen moge en ik toch weer aldaar een bezoek zal brengen.
Maar wilde hier toch mijn bezoek gaan delen. Want wie weet mocht jij ook eens in Leuven zijn en dan heb je alvast een klein beetje een impressie wat er zoal is. En wellicht zijn er ook weer veranderingen geweest en ook meer soorten planten, kruiden erbij geplant. Ze hebben elk jaar ook een ander thema en dat maakt het hier zo erg bijzonder daarbij. In dat jaar dat ik er was werd de tulp heel erg geëerd.
Het heet officieel Hortus Botanicus Lovaniensis Kruidtuin en het is er ook heel groot. Dus neem ook de tijd als je hier eens een bezoek brengt, want dan mis je niks wat hier zoal is te zien en die tijd nam ik dus ook wel. Het schijnt ook de oudste botanische tuin van België te wezen. Vorig jaar bestond de kruidtuin alweer 200 jaar en dat is toch wel best lang toch?
De kruidentuin werd eigenlijk in 1738 aangelegd voor de studenten geneeskunde, maar werd in de loop der jaren ook aangevuld met zeldzame planten uit de gehele wereld. En nu is deze tuin niet meer alleen maar voor studie want bezoekers uit allerlei landen komen nu ook veel deze tuinen bezoeken. Elk pad leidt je weer naar een ander mooie omgeving zoals deze mooie vijver hieronder.
In een serrecomplex wordt ook een prachtige verscheidenheid van tropische en subtropische soorten getoond. Van de mooiste orchideeën tot de hoogste palmbomen, je komt ze hier allemaal tegen. Gelukkig vertelt het desbetreffende naambordje welke plant het was.
Maar dat het hier heel mooi is klopt helemaal en deel met jou mijn videoslide met mijn momenten. Echt heel mooi en daarbij ook heel netjes onderhouden wat ook zeker hierbij mijn complimenten verdiend. Liefhebbers van (tropische) planten kunnen hun hart ophalen aan de uiteenlopende collecties wat je hier allemaal kan ontmoeten.
En wil jij ook eens hierheen dan is dit het adres:
Wens je veel kijk-, lees- en luisterplezier hier op deze website waar zowel de mens als de natuur centraal staan.
Natuurgroetjes van mij Tine en wil je mij hier volgen gaan dan kan dit als je de link zal willen kopiëren en deze dan zal toevoegen aan je leeslijst bij instellingen beheren en dan bij toevoegen.
De Mens en de Natuur: https://catherinetine.blogspot.com/ en op mijn andere website:https://tinedejong.blogspot.com staat ook veel natuur beschreven met het leven van de mens daar verweven. En ook zeker een aanrader om daar eens gezellig te komen lezen. Alvast bedankt.
Ik bedank hierbij ook de nieuwe volgers en wens jou ook veel lees en kijkplezier hier.
Voor de lezer mijn bezoek in een videoslide waar je mooie bloemen, kruiden, planten en veel meer zal zien vanuit deze bijzondere en mooie botanische tuin.
zondag 26 april 2020
Hondsdraf - Glechoma hederacea met weetjes
In de natuur kan je veel kruiden tegenkomen die je kan gebruiken in gerechten of men kan er eens thee van maken. Als men de natuur eens haar gang laat gaan kan je ook veel meer kruiden in veld of bermen vinden en eten uit de natuur kan ook heel voedzaam zijn mits je hen goed wast of schoonmaakt en ook goed zal bereiden. Maar helaas- de onrustzaaier van de natuur- zoals ik de grasmaaier noemt geeft hen soms niet eens de kans om te groeien ook al maaien ze bermen nu wat later.
Je herkent hondsdraf in maart tot juni aan de kleine blauwpaarse bloemen en ook het blad is dan min of meer paars. In de zomer is het blad mooi groen. De hoofdbloei valt in april, maar het kruid kan wel doorbloeien tot in september. Bloemen van hondsdraf staan gesteeld met 2-3 in een naar één zijde gekeerde schijnkrans in de oksels van de bladparen.
De bladeren staan tegenover elkaar aan de vierkante stengels en zijn niervormig met een hartvormige voet. De randen zijn gekarteld en licht behaard. De plant heeft een sterke, kruidige geur. En dat kan je ook uittesten als je het blad kneuzen zal dan ruik je vast een pepermuntachtige geur ruiken. En ook dit blad werkt zeer verkoelend als jij je eens hebt geprikt aan een brandnetel. En dat gebeurd mij best soms veel als ik een klein insect op de foto wilt zetten en daarom neem ik ook altijd wat van dit kruid mee bij een wandeling als ik het ziet staan. Het is niet dus alleen de weegbree die ook heel goed helpt tegen brandnetel jeuk.
Hondsdraf vind je vaak in de buurt van brandnetels net als de weegbree. Moeder natuur heeft hierover best goed nagedacht voordat ze de brandnetel en hondsdraf samen lieten opgroeien. Deze drie stimuleren ook elkaar om te groeien. Het is nu eenmaal zo dat vele insecten de brandnetel ook hebben gekozen als de waardplant en ja dan kan het gebeuren dat het blad je huid aanraakt om zo zijn aanval aan jou zal geven als jij te dichtbij komt. Dus pluk altijd deze kruiden en je bent zo van de jeuk af.
Wat ook zo typisch is voor de hondsdraf is zijn de spreidende groeiwijze, de plant kruipt eerst over de bodem en wortelt dan vanuit de knopen wat ondiep in de bodem. Op die manier wordt het licht optimaal opgevangen door het plantje. De blaadjes, die sterk geuren bij aanraking, zijn tegenover elkaar staand en rondachtig, en ook wat niervormig met gekartelde bladranden. De bovenkant is glanzend donkergroen, de onderkant is dofgroen tot soms mat roodachtig. Bij niet te veel zonlicht is deze wel op zijn mooist.
Dit kruidachtige plantje heeft zoals ik al eerder schreef verschillende leefgebieden zoals in bossen, bosranden, akkers, omgewerkte grond, bermen, oude muren -waar ze ook graag tegen klimmen - en ook in plantsoenen als de grond maar voedzaam is. Hondsdraf groeit namelijk heel graag op wat vochtige grond maar houdt daarbij ook wel van wat schaduw. De toppen van de bloeiende takken gaan na de bloeitijd vaak liggen en gaan later opnieuw wortelen en groeien dan zo weer verder. De bladen aan de kruipende stengel blijven ook in de winter leven. Een ideale bodembedekker dus en soms ook een schuilplaats voor andere insecten die ondergronds leven of zich willen verschuilen tussen de bladeren. Een vaste bezoeker is ook de
Elke knoop is verankerd door een bundel wortels. De lengte van zo'n snoer kan meer dan een meter wezen met de uitlopers naar alle kanten. De kleur en vorm van de bloemen en de vorm van het blad gaf mij ook wel een oogstrelend geheel, vooral als ze van die grote plakkaten vormen. En de minuscule kleine violetblauwe lipbloempjes trekken daarbij ook vele insecten aan zoals vlinders, bijen, wilde bijen en hommels en wat dus ook weer goed is voor onze natuur.
De wetenschappelijke naam geven aanwijzingen voor een aantal eigenschappen: Glechoma komt overeen met het Griekse glechon, een geslacht van bloeiende planten met een verwijzing naar de pepermuntachtige geur die vrijkomt bij het kneuzen van het blad. Probeer het maar eens en dan zal je de geur kunnen ruiken. Hederacea komt van het Griekse hedera, klimopachtig. Dit omdat de bladeren lijken op die van de klimop en ook het groeigedrag (kruipen en klimmen) aan de klimop doet denken. Het draf-gedeelte van de Nederlandse naam is verwant aan ‘reve’ en betekent rank. Dit vanwege de lange uitlopers over de grond. En ze groeien overal en zelfs in deze oude boomstronk.
Dit plantje komt vaak in 2 verschillende vormen voor, de ene bezit volkomen 2-slachtige bloemen met grotere bloemkronen en de tweede soort heeft meestal kleinere bloemkronen en onontwikkelde meeldraden. Maar met goed ontwikkelde stijlen en deze bloemen zijn ook vrouwelijk. In menig tuincentra kan je dit plantje kopen mocht jij het ook eens in je tuin zal willen hebben. Die je vast ook wel kent is de Hondsdraf- Glechoma hederacea 'Variegata'. Dat is ook een mooi soort die als bodembedekking goed zijn werk zal doen. Dit soort is bijzonder geschikt voor verwildering en ook als onder beplanting. Het blad is witbont en de bloeikleur is ook mooi violet; de plant bloeit al vrij vroeg (april) en is daarom wellicht ook wel een mooie bodembedekking en verrijking voor in jouw tuin. Zie dit plantje dus aan voor onkruid als jij het eens zal zien want dan is dit door verstuiving wellicht bij jou in de tuin terecht gekomen.
Hondsdraf is ook een geneeskrachtig kruid en de werking is zowel in- als uitwendig zuiverend, verkoelend en rustgevend. vocht-afdrijvend en daarbij ook nog eens wond helend. Het verse kruid geeft door haar bittere stof ook daarbij een betere eetlust mocht je dit niet hebben. De plant kan vers of gedroogd, worden gebruikt.
Drogen kan je snel in de zon, of in een goed geluchte ruimte. Het smaakt lekker in o.a. salades en de geur is ook heerlijk. Jonge hondsdraf blaadjes kun je ook als spinazie eten. Maar hondsdraf moet je echter niet teveel van eten. Enkele blaadjes zijn heel gezond maar meer dan 50 gram wordt wel erg afgeraden aangezien je dan teveel toxische stoffen binnen krijgt die de gezondheid schaden. Het bevat namelijk ook veel looizuur en salpeterzure kali.
Je kunt ook thee maken van het blad, dan droog je eerst het kruid. Vervolgens kun je dan van een eetlepel gedroogde hondsdraf een kopje thee zetten. Het helpt goed tegen hoest en bronchitis en voor andere luchtweg klachten. Wie ook eens de hondsdraf wilt gaan gebruiken om er thee van te zetten doet er goed aan om de blaadjes dan in de lente te plukken. Zoals bij veel kruiden zitten er in het voorjaar meer werkzame stoffen in. Vooral de jonge blaadjes zijn gezond. Kruiden zijn in het voorjaar over het algemeen sterker van werking, wat goed uitkomt voor de mensen aangezien je dan ook wat kan aansterken van een winter waarin weinig verse kruiden te vinden waren. Zo wordt mede de voorjaarsvermoeidheid ook wat verdreven. En er dan een scheutje verse honing bij doen is helemaal lekker bij de thee.
En heb je eens mee-eters op je huid dan kan je ook een hondsdraf-kompres maken. Met ongeveer 15-25 gram gedroogd kruid hoef je het slechts 3 minuten te laten trekken in warm water. en dan op de huid leggen waar jij ze hebt.
En zo lees je wel weer dat ook dit plantje vele mogelijkheden bezit net als dat je veel kruiden gewoon in de natuur kan vinden of eens bloemen, paddenstoelen die heerlijk zijn te gebruiken in een gerecht. In de natuur kan je echt heel veel gratis vinden en het is soms ook wel de apotheek en/of kruidenwinkel te noemen van moeder natuur. Het hele jaar valt er wel iets voor het eten en drinken uit de natuur te halen.
Dank je wel voor je bezoek en het lezen van dit wellicht ook wel informatieve schrijven.
Op deze website kan je veel leren en lezen met mooie weetjes en feiten uit de natuur.
Wees dus altijd welkom om meer te lezen wat ik ook met jou graag wilt delen.
En deze link brengt je naar mijn persoonlijke website- Gedichten en verhalen uit leven en dat brengt jou naar een schrijven die jij vast ook wel interessant zal vinden want ook daar staat een recept erbij voor jou met meer mooie weetjes wat je wellicht niet wist:
donderdag 23 april 2020
Klein hoefblad - Tussilago farfara
De natuur heeft ons veel te bieden en vele kruiden kan je er ook in vinden. Zo ook deze wilde bloem - Klein hoefblad- Tussilago farfara-die vaak worden aangezien voor een paardenbloem. Maar het is het Kleine hoefblad - Tussilago farfara en wordt ongeveer 30 centimeter hoog en heeft ook gele bloemen. En deze behoort ook tot de composietenfamilie.
De bloemen verschijnen altijd voor de bladeren en de bloeistengels dragen maar één bloemhoofdje. Het gele, eerst opgerichte, maar later een knikkende hoofdje en is 2-3 cm. De bloemen hebben buisbloemen en zeer smalle vrouwelijke lintbloemen. De vrouwelijke bloemen hebben een onderstandig vruchtbeginsel met stijl en twee stempels. De omwindsel bladen staan in één rij. Verder heeft deze plant vingerdikke, geschubde en een kruipende wortelstok met lange ondergrondse uitlopers tot meer dan 1 meter. Uit de wortelstokken komen een aantal bloemstelen te voorschijn met schubben. De viltige gegroefde bloemsteel of stengel ziet er bijzonder uit. De groene stengel is bezet met half stengel omvattende schubben. Groen tot rood, spits met toelopende schubben.
De benaming 'klein' is ook het verschil met het groot hoefblad. Want deze bladeren zijn ook veel groter. Hier heb ik al eens over geschreven en dat kan je hier lezen als je op de link drukt of klikt, mocht je het nog niet hebben ontmoet: Groot hoefblad-petasites
De botanische naam Tussilago is afgeleid van 'tussis' wat hoesten betekent en 'agere' betekent verdrijven. Het verdrijft dus de hoest waar het kruid ook vroeger al veel voor gebruikt werd. De Nederlandse naam hoefblad kan misschien ook wel een verbastering zijn in de loop der jaren van de benaming hoestblad. Door de eeuwen heen werd deze wilde plant ook gezien als de terugkomst van de zon. En werd het klein hoefblad ook gebruikt bij diverse rituelen die de zon verwelkomen. Farfara is afgeleid van het Latijnse far (meel) en fero (dragen).
Het kleine hoefblad kent ook andere benamingen die jij wellicht ook wel kent en dat is onder andere -Dauwkool, Ezelspoot, Hoevenblaren, Paardehoef, Sinte-Katrijnskruid.
Het plantje en blad is niet alleen goed voor de mens, maar ook voor de grond. Want ik las onlangs als er bv vervuiling in de grond zal zitten dat het Klein Hoefblad dan in staat is om het chemische vuil op te nemen en te vernietigen en dus is dit plantje ook wel een goede milieureiniger te noemen. Wellicht ook wel een tip om deze ook zelf in je tuin te zetten mocht jij soms vervuilde grond hebben.
De zaden van het kleine hoefblad zijn heel dun en cilindervormig en worden tot 1 cm lang. Het vruchtpluis bestaat uit enige kransen van zijdeachtige mooie sneeuwwitte haren, die ongeveer drie keer zo lang zijn als de zaadjes. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Tweezaadlobbig. Helaas hier geen foto van want ze waren nog mooi in bloei toen ik hen zo gezellig samen zag staan.
Elke bloemstengel draagt ook één goudgeel bloemhoofdje met een doorsnee van 2-3 cm. Een krans van wel 300 draadvormige vrouwelijke lintbloemen. Het hart van de bloem bestaat uit buisbloemen, die zich mannelijk gedragen en waarbij de buis weer uitloopt in een vijfpuntig sterretje.
Dieren weten wel dat de plant giftige stoffen bevat want door de meeste zoogdieren wordt de plant ook niet gegeten. Maar Het klein hoefblad wordt wel bezocht door de diverse solitaire bijen zoals de grasbij, vierbandgroefbij, koolzwarte zandbij, pluimvoetbij en tronkenbij. De bloemen leveren alleen stuifmeel en geen nectar.De honderden bloemetjes in het bloemhoofdje hebben dus veel bijen nodig om bestoven te worden.
In de Middeleeuwen was de naam van het kleine hoefblad Flius ane patrem. Het betekent: de zoon vóór de vader. Ook werd het gebruikt als verfstof, het gaf een geelgroene kleur. Maar ook werd het gezien als een van de belangrijkste geneeskruiden bij aandoeningen als hoest, astma en bronchitis. Men gebruikte het blad opgerold als een rookgenot maar dat is nu wel af te raden want roken is zo wie zo erg ongezond. En het is tevens gevaarlijk en kankerverwekkend als je dit onbewerkt zal doen.
De bladeren worden gebruikt als omslagen bij gewrichtsproblemen en reumatische aandoeningen. Dus je kan wel merken dat in de natuur veel is te vinden wat je goed kan gebruiken bij allerlei doeleinden. Maar je moet er wel enige verstand van hebben om wat uit de natuur te halen. En ik leer steeds meer bij en jij vast ook door mijn schrijven en het delen van menige foto of andere informatie wat hier op deze website zoal staat.
Jaren achtereen heeft men tincturen gemaakt van de wortel voor bovengenoemde klachten. Een tinctuur is een alcoholische oplossing en werkt meestal nog sterker dan het verse kruid. Helaas mag het in Nederland niet meer verkocht worden omdat men toch meer vertrouwen heeft in de door de mens gemaakte synthetische medicijnen. En veel natuurkruiden kan je ook kopen in menig reformwinkel waaronder ook waar het kleine hoefblad is in verwerkt. Maar er zijn nog veel mensen die het zelf maken want ik zag hier ook enige filmpjes van op het internet.
Dat is erg jammer, maar het blad en de bloem van klein hoefblad mogen nog wel worden gegeten. Alle bovengrondse delen zijn een bron van vitaminen en mineralen en bevatten stoffen die de spijsvertering stimuleren. Ze kunnen fijn gesnipperd worden in een salade. De bladeren kunnen ook gekookt worden, zoals in een stamppot of soep.
Alleen het jonge blad is lekker. Later in het seizoen wordt het blad taai en wordt er alleen thee van gemaakt wat een beetje naar drop smaakt. Tenminste dat is mijn mening maar ook proefde ik wat pepermuntachtig erin.
De smaak van de bladeren is wel enigszins bitter maar de bitterheid verdwijnt ook vaak wat na het koken. De bladeren kan je ook drogen en dan gaan verpulveren en kunnen ook als zoutvervanging worden gebruikt.
En als je alleen de bloemen gebruikt dan is het met wat honing erin gegoten erg lekker. En zo ontvang je dan een frisse bloemenhoning. Maar het heeft wel tijd nodig voordat je dit kan eten. Onderin lees je nog enkele tips met recepten wil je dit ook eens zelf gaan maken.
De wortels van het kleine hoefblad kunnen ook versuikerd worden door deze lange tijd in siroop te bewaren. Van het blad kan ook een papje worden gemaakt die je op de huid kunt bevestigen bij huidklachten. Het helpt tevens tegen het kruid bij eczeem, zweren en insectenbeten. en zoals al geschreven zeker als je bultjes ontvangt van een brandnetel.
Voor stamppot of gestoofd is dit ook te gebruiken.
Dit zal je ook eens kunnen uitproberen om het zelf te maken.
Recept wat ik vond in oud kruidenboek van Maria Treben- De apotheek van God
In een aarden pot of een weckglas doet men afwisselend een laag bladeren en een laag rietsuiker. Dan even wachten totdat het wat samen is vermengd en vult het daarna bij totdat de pot vol is. Dan de pot goed afdekken met drie lagen perkament of cellofaan en stopt dan de pot goed dichtgebonden in de aarde van de tuin op een veilige plaats.
Op www.kruidengeheimen.nl vond ik een recept van Andrea Bleeker om een heerlijke voorjaarssalade te maken en zet deze erbij voor jou
Recept voorjaarssalade
Nodig:
Eetbare bladeren, zoals blad van de paardenbloem, zevenblad, daslook, smeerwortel, duizendblad, brandnetel, valeriaan, etc.
Eventueel eetbare bloemetjes van klein hoefblad, rode klaver, paardenbloem, madeliefje etc.
Stengel bleekselderij, paprika en/of appel
Koude gekookte bietjes
Fetakaas
Sesamzaad
Zoetzuur (bijvoorbeeld augurken) met een paar eetlepels sap
Een eetlepel honing
Snij alles fijn en dan samen mengen.
Informatie uit mijn vele natuurboeken en uit boek eten
Fotografie en tekst geschreven door © Tine de Jong
Bedankt voor je bezoek en om gezellig mijn schrijven te komen lezen.
Ik wens je veel leesplezier en tot een andermaal met wellicht weer een mooi informatieve verhaal. Wees ook welkom op mijn persoonlijke website waar je ook veel kan ontmoeten met berichten uit de natuur en nog veel meer.
Gedichten en verhalen uit leven
En wellicht vind je dit ook wel interessant om te lezen? japanse-sierkwee-dwergkwee-chaenomeles
woensdag 31 juli 2019
Weetjes over de Paardenbloem - Taraxacum officinale
Ditmaal ga ik eens schrijven over een bekende bloem die je overal wel ziet verschijnen en dat is de paardenbloem- Taraxacum officinale. Het is een bloem met een verhaal maar die ook een verleden kent en daarbij geneeskrachtig kan zijn. Wellicht ook al veel over geschreven door menig mens, maar ik heb wellicht enkele weetjes wat je dan misschien nog niet wist. Ik had op dit blog er nog niet over geschreven en ja wat ik zoal ontmoet daar schrijf ik meestal over.
Ik vind het altijd ook zo een prachtig gezicht als ze in vele getallen weer komen langs de bermen en in het grasveld. En steeds weer kan ik ervan genieten. Totdat de onrustzaaier komt zoals ik de grasmaaier noemt en alles dan weer is verdwenen en dat vind ik niet zo leuk. En menige insecten ook niet en die zijn al zo weinig te zien. Ook dit jaar alweer minder vlindersoorten en insecten die er vroeger wel waren zie je ook al niet meer. En dat ligt niet alleen maar aan de klimaatverandering hoor. Mensen gebruiken sommige zaken die het voor insecten niet gemakkelijk maken.
Paardenbloemen komen overal ter wereld wel voor en is vooral te vinden op gras- en weilanden en ook veel te zien langs de bermen. De kale bloembodem van een hoofdje lijkt op een kussen. De Paardenbloem heeft aan elke stengel maar 1 bloemhoofdje en er zijn ook heel veel soorten. De stengel is hol en draagt ook melksap die wel licht giftig is. En een weetje voor jou is, dat de plant ook vol zit met vitaminen A, B en C. je kunt trouwens de gehele paardenbloem eten van wortel, bladeren tot bloem. Tijdens de Tweede Wereldoorlog aten mensen ook vele paardenbloemen als een wilde groente.
Ik kocht onlangs een boekje over "Wilde planten eten uit de natuur" bij de kringloop en ook een boekje "De kruidentuin" en daar heb ik best wel veel van opgestoken. Er staan ook allerlei recepten in die ik zeker ook eens een keer uit gaat proberen. De oorsprong van de paardenbloem ligt wijd gespreid en is namelijk in zowel Azië, als in Afrika en geheel Europa wel te zien. En is wellicht ook door toedoen van de mens zo ver verspreid. Want wie blaast nu niet eens een keer aan deze mooie pluizenbol als deze is uitgebloeid. Als kind vond ik altijd reuze leuk en deed dit ook heel vaak en soms doe ik het nog weleens. Vroeger werd mij als kind verteld dat als je alle zaadjes in een adem kunt wegblazen dat ik dan ook een wens mocht doen. En dat deze wellicht ook uitkwam. Wat mijn wens toen was dat weet ik niet meer.
Deed jij dit ook als kind en nu nog weleens?? Het wegvliegen van de paardenbloem zaadjes door de wind of als je ertegen blaast, staat ook symbolisch voor vrijheid en nog meer betekenissen. Wat verder in mijn schrijven kan je er meer over lezen wat ermee bedoeld wordt.
De bloem behoort tot de composieten of samengestelde bloemen. Oppervlakkig gezien is het een bloem, maar in werkelijkheid bestaat hij uit meerdere kleinere bloempjes te samen. Men zegt dat het onkruid is maar dat is deze dus echt helemaal niet. Deze bloem heeft zoveel goede eigenschappen dat je deze niet mag benoemen als onkruid wat vele wel doen maar, daar hebben ze soms een reden voor en hierover ook later meer.

De verspreiding van de zaadjes vinden dus plaats omdat de vrucht – als de vrucht rijp is- op de wind wordt gedragen door een vruchtpluis die ervoor zorgt dat hij wordt meegedragen door de wind. De paardenbloem (Taraxacum officinale) en Taraxacum erythrospermum zijn de soorten met het grootste verspreidingsgebied. Ieder apart bevrucht bloempje resulteert uiteindelijk in een zaadje. Deze zaadjes hebben een soort parachuutjes waarmee ze door de wind meegevoerd kunnen worden. Deze haren noemen we pappus. nu vraag jij jezelf vast af wat dat is. De pappus is de gereduceerde kelk bij de lintbloempjes van een plant van de composietenfamilie. Deze bestaat vaak uit een rij haren of schubben. Wanneer het zaad rijp is, groeit de pappus vaak uit tot vruchtpluis. Samen vormen de zaadjes dan de welbekende pluizenbollen. Ik zet ook even een plaatje erbij zodat je de groeistadia kan zien van deze sterke paardenbloem.
Deze sterke overlever heeft nog een ander weetje erbij voor jou, want hij vormt in de regel eigenlijk zaad zonder bestuiving. De plant is dus niet echt afhankelijk van insecten of de wind voor bevruchting. Al helpt de bloem wel extra mee eraan. Paardenbloemen worden dus ook weleens als de "planten zonder vader" genoemd.
De Paardenbloem( Taraxacum officinale) is ook een van de eerste bloemen die veel door verschillende soorten bijen worden bezocht. Maar ook vele andere insecten zoals vlinders is dit een goede waardplant. Helaas worden er ook vele er al weer vroeg er afgemaaid op vele graslanden, park grasvelden of weilanden en dat is helaas met vele bloemen zo die in een weiland of op een grasveld verschijnen. Natuurlijk hebben bijen wel meer nodig dan alleen de paardenbloem pollen, maar deze pollen geven hen wel de voeding die ze nodig hebben om weer op gang te komen.
Er zijn ook nog andere dieren zoals konijnen, wilde hazen, paarden, geiten, schapen die ook dol zijn op de paardenbloemen. Ook al wordt er soms geschreven dat bijvoorbeeld paarden helemaal niet van bitter eten houden en deze de bloemen niet zullen eten als ze deze eenmaal hebben geproefd. Maar hierover zijn de meningen dus ook wat verdeeld. En ik weet niet of het nu een feit of een fabel is dat men eens schreef dat ze er ziek van kunnen worden. Maar voordat er vragen over komen schrijf ik dit er maar even bij.
Als er één plant is, die er heel goed tegen kan als dieren eraan knagen, dan is het wel de paardenbloem. Als hij helemaal wordt afgeknaagd zodat er geen blad meer te zien is, maakt de penwortel in de grond gewoon weer via de wortels knoppen aan en daaruit groeit dan weer de nieuwe plant. De paardenbloem heeft een lange penwortel die tientallen centimeters lang kunnen zijn.
Je kunt al zien aan de naam die ‘Taraxacum officinalis’ luidt waarbij ‘officinalis’ staat voor ‘geneeskrachtig’ en vroeger was de paardenbloem al zeer geliefd om zijn medisch gebruik. Ik zal er maar 2 noemen want dat is wat ik ook eens had gebruikt en wat ook hielp. Van het andere weet ik niet veel van. Het wortelsap wat ik eens had gemaakt heb ik eens gebruikt om wratten aan te stippen, die dan ook daarna vaak kleiner werden en zelfs verdwenen. En nu na jaren is de paardenbloem nog geliefd want je kan er heel veel mee doen. Wel altijd goed wassen want dat is wel een vereiste. En ze zeker niet plukken langs bermen waar veel verkeer langskomt maar waar ze vrijer staan en dus beetje schoner.
Je hebt vast ook weleens de naam brievenbesteller gehoord als men het over de paardenbloemen hadden. Deze naam is dus te danken aan de vruchtpluisjes die losgetrokken worden door de wind en deze dan als parachutes grote afstanden kunnen overbruggen. Soms wel meer als tien kilometer kunnen zij gaan. En in de zaadjes zitten ook kleine stofjes die eruit komen en die zijn ook weer nuttig voor de natuur. Ik zie ze nu ook regelmatig zweven als ik naar buiten kijkt. Dus ook de paardenbloemen helpen op hun manier mee aan onze natuur en dat wordt soms weleens vergeten. Dus onthoudt dat niet alle onkruid echt onkruid is, want sommige kan je ook gewoon eten. Als je eens twijfelt raadpleeg dan het internet of koop ook eens zo een wilde planten en bloemen boek met eten uit de natuur.
De pluisjes van zo een pluizenbol kan je ook voorzichtig in een bekertje doen en dan wat schudden en je zal zien dat slechts de zaadjes overblijven en die kan je ook weer zelf kan oogsten om zo een eigen kruidentuintje te maken. Maar als je een volière heb dan kan je de gedroogde zaadjes ook aan hen voeren want ook voor menige vogel is dit een waar lekkernij en ze zijn er gek op. Je kan ze ook plukken als de knoppen nog dicht zijn, maar praktisch op het punt staan op het punt van open springen.
En ze kunnen trouwens maaien wat ze willen want ze komen toch weer terug. Want door de sterke wortelstengels die ze niet weghalen met het maaien hebben zij ook weer de kans om te gaan groeien. Vandaar dat paardenbloemen dus zo moeilijk uit de tuinen zijn te verwijderen en dus ook wel eens sterk onkruid genoemd worden. Je kan dus wel maaien maar dan heb je de wortels niet te pakken en voor je het weet staan ze er weer. De paardenbloemen laten zich niet zo snel verjagen en zijn dus ook wel overlevers te noemen en laten zien dat ze kracht bezitten.
Veel tuiniers zijn dan ook elk jaar weer opnieuw soms lange tijden bezig om ze uit hun tuin te verwijderen. Weghalen van paardenbloemen werkt vaak ook averechts: de paardenbloem is afhankelijk van grond roering om dan weer te gaan kiemen. Elk stukje wortel dat achterblijft, kan toch weer uitlopen en een plant worden. Als je een paardenbloem schoffelt, breek je de wortel vaak in verscheidene stukjes.
Maar het is dan ook wel leuk om te weten dat de plant ook bewust wordt gekweekt. Er zijn zelfs al menige zaadfirma's waar je paardenbloemzaden kan bestellen want zij vinden dat deze beter is dan de wilde paardenbloemen. Maar dat is bij elk mens verschillend hoe men erover denkt. En in diverse reform en kruidenwinkels kan je ook thee, zalfjes etc kopen waar de geneeskrachtige kruid is in verwerkt. Voor allerlei kwaaltjes is er wel een middel.
Er schijnt trouwens ook een biertje met de naam Pissenlit (op zijn Frans)te zijn waar ook ingrediënten van de paardenbloem in is verwerkt. Misschien eens het proberen waard want dit biertje heb ik ook nog nooit gedronken of eens ergens geproefd in zo een proeflokaal.
Dus in plaats van hen allen uit je tuin te verwijderen kan je er ook eens over na gaan denken om de paardenbloemen te gaan gebruiken. Ze deden het vroeger ook al en het is gratis en nog gezond ook. In enkele natuurboeken uit mijn collectie las ik ook dat men al in 1885 in Frankrijk vier of meer soorten paardenbloemen te koop waren. Ze werden toen ook als' molsla' gegeten. Heel vroeger werd in de lente ook in molshopen naar gebleekte paardenbloembladeren gezocht, vandaar het ontstaan van de naam.
Toen deden zij het op deze manier: Er werd een jonge plant van een paardenbloem toen met een schep aarde bedekt. In het donker werden de bloemen dan "gebleekt". Na enige tijd werden deze weer opgezocht en als men ze dan gingen eten werden de jonge gebleekte bladeren met wat olie, azijn en met een lente-uitje op smaak gebracht en zo als groente gegeten.
Je kan het ook zelf doen, door de bladeren te overdekken met zand, waardoor ze ook gaan verbleken (ze worden dan geel). En zo maak jij je eigen molsla. Het is het jonge blad van de paardenbloem wat je dan gebruikt. De molsla blijkt ook gezonder te zijn dan de gewone sla. In vergelijking met een kropsla bevat de paardenbloem drie keer zoveel vitamine A, meer dan drie keer het gehalte aan eiwitten en meer dan twee keer zoveel ijzer, calcium en fosfor.
Molsla wordt ook op diverse markten in Europa als malse voorjaarsgroente aangeboden. Maar in Nederland of België ben ik deze nog niet tegen gekomen maar ik haal het wel gratis uit de natuur als ik weer een natuurwandeling zal maken. Ik kom trouwens altijd wel met wat kruiden thuis.
Je kan ook de wortels voorzichtig uit het wild opgraven en dan te gaan herplanten voor eigen gebruik. Maar bedank wel dat de lange penwortel moeilijk ongeschonden uit de grond is te halen en dat verklaart dan ook weer waarom paardenbloemen zo lastig zijn weg te krijgen uit je tuin maar met beleid is alles mogelijk. Soms moet je diep gaan om iets te bereiken. Zelf ook al meerdere malen gedaan en geduld is daarbij ook een schone zaak. En met geduld wordt je mandje gevuld.
Je kunt elke dag ook eens een paar blaadjes door je maaltijd heen mengen. Dat is erg goed voor de lever en de bladeren zijn het hele jaar te gebruiken. Het blad smaakt een beetje naar rauwe andijvie of rauwe witlof. Van maart tot juni zijn de bladeren te plukken en zijn dan lekker in verschillende salades. Als je ze in de lente zal plukken zijn ze nog niet zo bitter. In de zomer komt dit wel veel voor want dan zijn de bladeren ook al wat ouder, maar de bittere smaak is te verminderen door de bladeren dan even in wat water te leggen of fijn te snijden en in het zout te leggen. Wat ik zelf meestal doet is de bladeren dan even koken na een goede wasbeurt. Maar rauw zijn ze ook lekker in verschillende salade's. En als je rauwe witlof lust dan lust je dit vast ook wel. Het ziet er een beetje uit dan, als het ouderwetse snijbiet wat je vast ook nog wel kent. En voor de bitterheid kan je dan wat frambozenazijn toevoegen of wat citroenen uitknijpen
Van de stengels kun je ook nog eens prachtige krullen maken. Deze kan je dan als decoratie gebruiken. En dat doe je zo: Pluk de paardenbloemen en maak lange inkepingen in de stengels vanaf de onder- of bovenkant. Leg de stengels in warm water. En de stengels krullen op. Maar je kan er nog veel meer mee. Snij de stengels met het blad dwars door en kook deze als spinazie maar dan even kort en dan wellicht wat linzen erbij of witte bonen en met rijst of aardappelen erbij heb je ook snel al een heerlijk gerecht.
Bloemen zonder groene bladeren zijn ook te gebruiken als decoratie op desserts en salades. Het bloemhoofdje kan worden gegeten, maar is ook een lekker ingrediënt in thee. Hier heb ik nog een recept voor je, mocht je het eens willen maken.

Vele mensen hebben ook vast weleens een tatoeage op het lichaam laten zetten van deze bloem en de betekenis is voor hen dan wellicht ook een van die elementen die hen herinnert aan de onschuld en vrijheid die zij tijdens hun jeugd wellicht hebben ervaren. De reden dat de meeste tattoo liefhebbers kiezen voor het inkten van deze tatoeage is het feit dat er verschillende symbolische interpretaties van deze bloem zijn. Daar deze bloem de vele elementen van het leven weerspiegelt, die dan samenkomen en het leven de moeite waard maken.
Er is een zeer beroemd citaat in verband met de paardenbloem: " Elke ademhaling is een tweede kans. "Every breath is a second chance." De meeste mensen laten deze woorden er dan bij zetten, wat aangeeft dat het leven niet over gisteren of morgen gaat maar over vandaag.
Een tattoo laten zetten van een paardenbloem is ook ideaal voor diegenen die gewoon in het moment willen leven, alles wat voorbij is loslaten en de bries toestaan om ze naar een leven te brengen dat vrijheid geeft van alle emotionele en fysieke gebondenheid die ons in staat stelt om vrij te zijn. Vandaar dat je ook weleens ziet dat ze er vogels bij laten zetten.
Het beeldt voor hen ook uit dat niet alle slagen van het leven je neerhalen; soms geven ze je ook de mogelijkheid om jezelf te bevrijden van de emotionele gebondenheid, om daadwerkelijk naar buiten te gaan en je ware zelf te vinden. Als deze interpretatie je aanspreekt en je voelt dat het nemen van een risico , je de kans heeft gegeven om jezelf te ontmoeten in het proces, dan zou deze optie van een Tattoo zetten van een paardenbloem met de pluisjes los erbij perfect voor je zijn. Een paardenbloem tattoo is een constante herinnering aan de beste tijd van ons leven. Zorgeloos en spelend en zich niet druk makend zoals het nu in je leven wellicht zal wezen.
U las wel dat deze bloem echt uniek is met een rijk verleden en waar je veel mee kan doen. Wie dus de paardenbloemen als lastig onkruid in de tuin zien, doet zowel de paardenbloemen als zichzelf dus echt tekort. Als je dit schrijven van mij heeft gelezen dan ga je misschien ook anders nadenken erover en wellicht ga je deze zelf dan ook eens kweken of ze halen uit de natuur voor een heerlijk recept ervan te maken of om te genieten van een stomend bad met een handvol paardenbloemen wat spier ontspannend werkt.
Zo is eigenlijk ook de gewone paardenbloem al een lastpost geworden met alle ondersoorten. Maar de kale stengel, de omgeslagen buitenste omwindselblaadjes en het gladde, gelobde blad bieden jou vast een behoorlijk aanknopingspunt.
Heb jij ook weleens paardenbloemen uit de natuur gegeten en waar gebruikte jij het voor?
En zoals altijd in mijn schrijven zat er ook een boodschap in verwerkt. Weet jij welke?
Blog is geschreven door mij © 2019 Tine de Jong
Bedankt ook voor alle reacties op mijn vorige schrijven en kom nog maar eens op bezoek op deze natuurwebsite, want je zal hier veel kunnen lezen en vele natuur weetjes en mooie feiten ook tegenkomen. Wilt U anoniem reageren als u geen website heeft, vul dan gewoon je naam in en laat de andere regel open. Bedankt voor je begrip. Natuurgroetjes van mij Tine
Tekst en Eigen Fotografie van de paardenbloemen © Tine de Jong, 2019
Foto van het etende paard en tatoeages komen van Pinterest.
Ik vond een mooie time Lapse die ik graag met je delen wilt:
woensdag 26 september 2018
Slingelandse plassen - Uniek Natuurgebied - Goudriaan
Hallo bezoeker van dit blog: Wat leuk dat je weer gezellig op visite bent om dit schrijven te lezen.
Ditmaal neem ik je weer eens gezellig mee voor een wandeling in het mooie Recreatie en Natuurgebied De Slingelandse plassen. Dit grootschalig natuurgebied ligt vlakbij de gezellige Zuid-Hollands dorpjes: Goudriaan en Noordeloos en het is gelegen langs de N214 en N216. Er zijn hier in het mooie omgeving van de Nederlandse landstreek, de Alblasserwaard ook wandelroutes die je ook eens kan gaan beleven, mocht jij hier eens in de buurt wezen.
Je kan hier ook zwemmen in de plas van het grote recreatieterrein. Maar er kan soms ook wel blauwalgen in het water zitten en dan is het niet veilig om erin te gaan. Want als men het water binnen zal krijgen, kan het maag en darmklachten veroorzaken. Contact met het water kan al leiden tot huidirritatie, zoals jeuk en rode vlekken. Maar ook pijn in hun hoofd, oren en ogen kan je ervan ontvangen en soms kan je er sloom worden.
Daarnaast komen duizeligheid, ademhalingsproblemen en kramp voor. Ook huisdieren die water met blauwalgen binnenkrijgen kunnen er ziek van worden. Voedselrijk water is 's zomers een ideale voedingsbodem voor giftige blauwalgen en deze Algensoep kan je dan beter gaan vermijden.
Blauwalgen zitten al van nature in het oppervlaktewater. Het zijn eigenlijk helemaal geen algen of wieren, maar bacteriën. Een andere naam ervoor is Cyanobacteriën. Bij hogere watertemperaturen kunnen de blauwalgen tot bloei komen en in sommige gevallen blauwgroene drijflagen vormen. Als de bacteriën afsterven kunnen gifstoffen (toxines) in het water terecht komen.
Er omheen en erachter en ook naast het recreatieterrein is er nog een grootschalig Natuurgebied met plassen waar je zeer zeker vele insecten, wilde bloemen , vele kruiden en beplantingen zult ontmoeten. Met mijn natuurwandeling in deze omgeving ontmoette ik hier ook de grote keizerlibel. Zie foto:
Verder heb ik ook met deze dag wandeling de brandnetel met zijn kleine injectie naalden ook weer goed gevoeld toen ik enige verse blaadjes wilde plukken om er thuis een heerlijke thee van te maken en ook weer toen ik een vlinder en een schorpioenvlieg die erop zaten op de foto wilde zetten. De Brandnetel heeft van die holle naaldjes die gevuld zijn met chemische stoffen zoals histamine, mierenzuur, acetylcholine en meer.

Deze wilde plantjes zijn ook vaak te vinden in de buurt van de brandnetels. Pluk een blaadje en rol het maar op en dan rol je het weer vervolgens tussen je vingers of met de handpalmen heen en weer, om alle cellen te doen kneuzen. Je zal merken dat het dan vochtig wordt. Voordat je handen helemaal nat zijn, pers je het sap eruit, op de plek waar het jeukt. Je kunt ook het gekneusde blaadje zachtjes over de plek wrijven of het op de plek leggen.
Sommige mensen zien dit als onkruid want het kan ook groeien in je tuin of zomaar tussen en langs het trottoir. Ook dit wordt weer door verstuiving gedaan. Stel je hond loopt erdoor en dan neemt hij/zij met de voetzooltjes wat zaadjes mee en die laten weer los op een andere plek en zo groeit deze mooie kruidenplant weer ergens anders.
Wie ook van wilde bloemen en planten houdt is het helemaal een aanrader om hier eens te gaan wandelen als je eens in de buurt zal zijn want er staan hier vele soorten kruiden maar let op!!! Niet alles is te eten of te gebruiken in een gerecht. Zo ontmoeten wij hier ook de plant-bloem uit de Nachtschadefamilie (Solanaceae): Bitterzoet-Solanum dulcamara.
De stengel van deze plant is wat liggend en opstijgend en is donkerbruingroen vertakt en onderaan wat houtig, tot 2 m lang. De bladeren zijn eirond tot ovaal en soms ook wat spiesvormig gelobd met een gave rand. Aan het eind van de zomer verschijnen in losse trossen de violette bloemen die 5 teruggeslagen, puntvormige kroonbladen en goudgele meeldraden hebben.
De plant groeit voornamelijk op vochtige tot natte, soms stikstofrijke locaties. Struwelen en bosranden, natte bossen en natte, voedselrijke ruigten zijn dus geschikte terreinen voor deze plant. Bitterzoet is een echte klimplant die zich doorgaans van onder de struiken vandaan zich omhoog werkt waarbij de plant zich hier en daar dan om een tak heen windt. De Nederlandse naam is een vertaling van de botanische naam. Dulcis betekent "zoet" en amaris betekent "bitter".
Had gelezen in mijn natuurboek en op het internet dat als men op een stuk stengel kauwt, dit eerst een bittere smaak geeft die daarna onder invloed van het speeksel zo zoet wordt als suiker. Maar dat heb ik niet uitgetest want je weet maar nooit wat er zal geschieden omdat de plant giftig is. Nee, ik laat alles wat ik niet echt goed kent mooi in de natuur staan waar het hoort. Kan zijn dat men dit vroeger deed maar tegenwoordig moet je echt oppassen wat je wel of niet kan eten uit de natuur.
Omdat bitterzoet een waardplant is voor de bruinrot-bacterie, die besmetting van het oppervlaktewater kan veroorzaken wordt de plant ook gezien als een probleem in de land- en tuinbouw. Bestrijding is niet makkelijk, omdat elk stukje wortel dat achterblijft, kan uitgroeien tot een nieuwe plant. Hier enkele foto's die ik had genomen van dit opvallende plantje met zijn bloemen:
Er waren hier ook vele bramen stuiken maar zij waren nog niet rijp genoeg om te plukken maar de bijen en wespen waren op het moment dat mijn man en ik hier waren in grote getallen wel aanwezig. Vlindersoorten helaas ook hier heel weinig te zien. In de achterste plas die achter de N216 ligt waren wel al enige paddenstoelen te zien in het natte bos gedeelte achterin.
Op deze Natuurwebsite "De mens en de Natuur" kan je nog veel meer lezen over mooie natuurwandelingen en ook over dit mooie natuurgebied en elke wandeling is ook anders en echt een tip voor jou om deze columns ook eens te gaan lezen. Daar staat nog veel meer informatie in voor jou.
Wandeling uit 29-7-2013 Goudriaan Slingelandse plassen
Wandeling uit 7-01-2017 Natuur in de Alblasserwaard Slingelandse plassen
Bedankt voor je bezoek en een reactie is altijd welkom. Je kan altijd reageren met je naam als je geen blog account zal hebben. Laat dan gewoon de URL open staan en vul dan alleen je naam in.
Alle rechten voorbehouden © 2018 Tine de Jong
© Fotografie, tekst en video's dia slides Tine de Jong
Wees ook welkom op mijn andere persoonlijke blog-website want daar staan ook vele natuur-weetjes voor jou.
Gedichten en verhalen uit het leven
Wandel nu maar gezellig met mij mee en ik ben wel benieuwd hoe jij deze wandeling van mij weer vinden zou met mooie natuur-fotografie van mijzelf.
en meer uit deze mooie omgeving kan je ook op mijn YT kanaal vinden.








