Malvawantsen- Oxycarenus lavaterae

Op deze natuurwebsite vol met natuur en leerzame weetjes voor jou, ga ik het ditmaal eens hebben over de Malvawantsen. Er zijn veel wantsen soorten in de wereld en ook in in Nederland al waargenomen maar deze Malvawantsen zijn vast niet zo bekend bij jou. 

En je zal nu wel denken - Malvawantsen? Wat zijn dat nu weer voor insecten. Ik heb al eens eerder een column geschreven over de Vuurwantsen en de Bladpootswants e.a maar nog niet over deze nieuwe inwoners van de insectenwereld die zich steeds meer en meer zich voortplanten en nu ook al in Nederland zich gaat uitbreiden.

In mijn schrijven zal ik je er wat meer over vertellen. Wellicht mede door de klimaatverandering verschijnen steeds meer vreemde insecten hier en zo ook dus nu de malvawants die zich hier al prima thuis voelt. 

Vooral in Zuid-Nederland is deze al veel waargenomen en zich daar ook al aan het verspreiden. Ik heb wat informatie opgezocht in mijn vele natuurboeken maar kon over dit nieuwe insect maar weinig vinden en dus dan maar het internet op onderzoek gegaan in allerlei talen want ik wilde over dit insect toch ook eens wat meer ervan te weten komen. 

En jij vast ook wel als je deze ook niet kent of nog nooit heeft gezien. De wetenschappelijke naam van de soort Oxycarenus lavaterae is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1787 door Johann Christian Fabricius. Het insect behoort tot de orde van de Hibiscus- Heteropteravan het geslacht Lygaeoidea en de Oxycarenidae- familie. Zo dat weten we al. Nu verder...

De malvawants is voor het eerst pas in 2007 aangetroffen in Nederland. En in Zuid-Nederland is deze zich al succesvol nu aan het verspreiden. In het verleden was deze wantsen vooral te vinden in het Middellandse-Zeebekken, waaronder Noord-Afrika, maar vanaf de jaren zeventig is deze verder in het noorden ook al gevonden, zoals in de Benelux, Midden-Europa en Oost-Europa. Waarschijnlijk zijn ze ook meegekomen met het vrachtverkeer, want eerder in Nederland waren ze ook al eens aangetroffen in een partij geïmporteerde winterlinde bomen. Het kan ook zijn dat de kleine nimfen er al in zaten en dat deze exoten zo hier terecht gekomen. Want ze planten zichzelf snel voort.

Bewezen is dit nog niet, tenminste ik kon hiervan niets erover te weten komen. De winterlinde of klein bladige linde is een lindesoort die in Europa in het wild voorkomt. Tevens wordt hij ook als sier- of schaduwboom aangeplant in parken en tuinen. 

Dus je hebt wellicht ook kans dat jij deze wantsen zal tegenkomen als je zo een boom in je tuin zal hebben. De zuigende insecten voeden zich met plantensappen door bladeren en groeipunten aan te prikken.

Deze wants wordt ook wel de ook Lindenspitskop genoemd, daar deze leeft op Linde-soorten en de Kaasjeskruid-soorten - Malva species. Maar ook op de Hibiscus is deze al waar genomen. De wants voedt zich met het sap van deze planten, maar is niet echt schadelijk voor de waardplanten en zullen hun gastheer dan ook echt geen schade toebrengen.

De herkenning en lengte

De ontwikkeling van ei tot volwassen exemplaar verloopt snel bij deze insect en jaarlijks kunnen er dus ook meerdere generaties optreden. De Malvawants is een insect met 2 tot 3 levenscyclussen per jaar. De periode van ei-uitkomst, vervelling tot volwassen insect duurt ongeveer 30 tot 40 dagen. Niet alle wantsen zullen overleven en ik las ook dat een volwassenen Malvawants gemiddeld 90 dagen leeft en dat zij wel tot 300 eieren kunnen bevruchten en zelfs nog meer. De liggende larven blijven nog enige tijd samen met volwassenen in gemeenschappelijke samenvoeging waarna ze in juni en juli naar hogere delen van de kruin gaan. Dat zijn er heel wat en het is dan wel een grootschalig insect te noemen.

De wants -Oxycarenus lavaterae kan een lengte bereiken van 4,5-5,4 millimeter (0,18-0,21 inch) bij volwassen vrouwen, van 4,2-5 millimeter (0,17-0,20 inch) bij mannen. Volwassen insecten zijn meestal rood en zwart gekleurd. De malvawantsen die al volwassen zijn bereiken soms ook een lengte van plusminus 8mm.

Het hoofd, de gehele prothorax, het scutellum en de antennes zijn zwart. Het bovenste deel van de buik is baksteenrood, terwijl het connexivum zwartachtig is. De voorvleugels zijn kleurloos en transparant en bereiken de bovenkant van de buik of zijn iets langer. De nimfen zijn gemakkelijk herkenbaar aan hun zwarte kop en de roodgekleurde buik. De vleugel pads van de nimfen zijn volledig zwart. Wantsen hebben een onvolledige gedaanteverwisseling, ze kennen namelijk geen verpopping. Een nimf ziet er meestal al hetzelfde uit als een imago (volwassen insect), maar dan zonder de vleugels.

Wat ook wel een leuk weetje is, dat als een mannetje gaat paren met een vrouwtje blijft deze niet stil staan maar gaat gewoon verder lopen en trekt zo gewoon ook het vrouwtje met zich mee. Het vrouwtje rest dan niets om mee te gaan achteruit totdat het mannetje zijn spiesje er uit zal trekken. Zie het filmpje die ik op YouTube vond. Klik > Parende Malvawants- Oxycarenus lavaterae

Jaarlijks kunnen er ook meerdere generaties optreden. En dit soort kan je ook tegenkomen in wat grotere groepen op de bomen. Het samenvoegen bestaat doorgaans uit nimfen en de volwassene wantsen samen. In beide stadia kan de wants dus ook hier gaan overwinteren. Voor de winter zoekt het insect meestal een schuilplaats in scheuren in de schors, maar ook op stammen en takken meestal op plaatsen die sterk zijn blootgesteld aan de zon. 

Op deze manier kan het insect overleven zonder significante beperking van de temperatuurpopulatie tot -10ºC. Onder dergelijke omstandigheden kunnen soms drie of zelfs vier generaties insecten verschijnen en elkaar overlappen. In de koudere jaren verschijnt echter slechts één generatie.

Aan het einde van de lente verlaten zij de bomen en vliegen ze naar kruidachtige planten en struiken van de familie Malvaceae heeft vooral wilde kaasjeskruid - Malva sylvestris. Paring vindt plaats in mei en na 4-5 dagen incubatie [uitbroeding of broedperiode] van de larven. Het leven van de eerste generatie is 40-50 dagen, waarna in juni tweede exemplaren verschijnen, waarvan de nimfen zich opnieuw voeden met kruidachtige planten, voornamelijk op kaasjeskruid. 

Er zijn ook al gevallen bekend dat de malvawants ook voorkomt op populier, plataan en paardenkastanje maar de hoofdvoedselbron lijkt toch de linde te zijn. Alleen volwassen exemplaren van de tweede generatie vliegen naar de lindeboom.

In het najaar verzamelen de insecten zich en ontstaan hier de typische concentraties van volwassen insecten op de zuidzijde van de stammen en takken van bomen waar ze overwinteren.

De hogere temperaturen hebben de noordwaartse uitbreiding van deze wants wellicht ook mogelijk gemaakt om zich verder hier voort te gaan planten. In menig ander land over de grens zoals in Duitsland, Frankrijk en Portugal weet ik al dat ze daar ook al zijn waargenomen. 

Van enkele blogvrienden en ook van kennissen uit polen (zij hebben mij ook de foto's gestuurd voor dit blog) maar of ze ook al in Nederland of in België zijn gezien dat weet ik niet. Mochten er lezers zijn  die dit lezen dan hoor ik dit ook graag in de vorm van een reactie onder mijn schrijven en het filmpje. Het is altijd interessant dit te weten. Heb je geen URL, vul dan alleen je naam in en ook in de reactie graag. 

Deze uitheemse soort is in sommige landen wel opgenomen onder de categorie : plaaginsecten maar ze geven niet echt schade aan de bomen dus men hoeft niet echt in te grijpen. In andere landen is het wel al bemerkt dat zij op fruit kunnen zitten en dat ze daar schade aan kunnen richten maar het kan ook over een ander soort gaan die er erg op lijkt. 

En deze Malvawantsen zijn ook nog eens een nieuwe voedselbron voor predatoren zoals vogels en wellicht eten zij hen vast en zeker op. Nee je zorgen erom maken is helemaal niet nodig met deze Malvawantsen. 

Maar als ze met vele zijn dan kan ik mij wel voorstellen dat men er last van kan hebben. Maar het zijn insecten die echt helemaal geen kwaad doen, ook al is er vele ophef geweest die deze insecten al hebben waargenomen. Van allergieën is mij ook niets bekend dus ik sluit hiermee mijn schrijven af met nog enkele notities voor jou over mij.

Bedankt voor het lezen van mijn schrijven en voor je bezoek en enige reactie. Dat waardeer ik erg en ik wil je hierbij ook uitnodigen om eens op mijn persoonlijke blogspot website te komen. 

Klik: Gedichten en verhalen uit het leven want daar kan je ook mooie teksten lezen over het leven, De mens, Natuur, Liefde, Natuurweetjes en is samen geweven in woord en beeld met muziek en met mooie documentaires of een eigen natuurvideo.

Natuurgroetjes © 2019 Tine de Jong

Informatie bronnen zijn onder andere van vele natuurwebsites van Nederland en polen en ook enige informatie van natuurvrienden en kennissen van het internet. Ook de foto's heb ik van hen per mail mogen ontvangen (hiervoor mijn dank) want zelf heb ik deze insecten nog niet gezien.

Wil je eens reageren over dit schrijven, en heb je geen website-URL dan hoef je alleen je naam in te vullen en de andere regel open laten nadat jij je reactie heb gezet. Gelieve niet anoniem want dat kan spam wezen en worden vanaf nu niet meer geplaatst. Alvast bedankt.

Leuk dat je even langs kwam om te lezen. En ook erg bedankt voor wie had of heeft gereageerd op alle vorige natuur weetjes en feiten wat altijd gewaardeerd wordt. 

Ik wens je mooie dagen voor elke dag en dat jij er dan ook veel plezier aan beleven mag. Maar wel in goede gezondheid want dat is ook heel belangrijk.

Tekst, informatie © Tine de Jong- 2019

Voor jou deze video erbij zodat je kan zien hoe ze eruit zien. Het lijkt hier wel op een invasie op deze boom van de malvawantsen- Oxycarenus lavaterae.

Wortels van bomen en hun voedsel

Hallo bezoeker, wat leuk dat je dit schrijven komt lezen.

Over bomen heb ik al meer gechreven omdat ik veel van bomen houdt. En nu wil ik hier eens over de wortels hebben en wat hun functies zijn.  Bomen zijn best interessant en dat ik van bomen houdt is vast wel bekend daar ik al veel hier over hen heeft geschreven maar ook op mijn andere persoonlijke blog: Gedichten en verhalen uit het leven- voorheen droeg het een andere naam. Maar bomen zijn mijn vrienden en zijn soms ook net als de mens. Want zij hebben net als wij levenswortels maar dan elk op een eigen manier.

Zoals je wel weet groeien de wortels van bomen onderin de grond. Maar er zijn er ook die dit boven de grond doen als er onder te weinig ruimte is en dan zie je ook de wortels boven de grond zich verspreiden. (Zie de 1e foto boven) En zij kunnen ook heel lang wezen of heel diep zitten onder de grond. Zolang zij maar ruimte hebben om te groeien zullen zij dit ook doen. Dus het grootste belangrijke gedeelte van de boom zie jij meestal niet want dat zit onder de grond, en hoe groter de kruin des te groter is dan ook het wortelstelsel. 

Maar een grote kruin heeft ook veel voedsel nodig om te blijven groeien en de wortels zorgen er dan voor dat er voldoende voedsel naar boven komt zodat de boom stevig blijft staan. Zonder wortels zou een boom heel gemakkelijk kunnen omwaaien of omvallen. En als een boom zwak is zal deze wel snel omwaaien maar met een zware storm kan het evenwel gebeuren dat een boom omvalt als het wortelstelsel niet sterk genoeg meer is door gebrek aan voedsel. Soms is de grond zo droog dat de boomwortels niet meer aan hun voedsel kunnen komen maar ook kan het gebeuren dat wortels zo beschadigd zijn dat het voeden ook niet meer lukt en dan sterven zij ook af en heel langzaam sterft dan de boom. Zie deze foto van een omgewaaide boom en zijn wortels beneden.

De bodem verzuring en onze klimaatverandering wat nu veel van toepassing is kunnen ook heel grote invloeden hebben op de beschikbaarheid van water en andere voedingstoffen voor de bomen. Bomen hebben daarom wellicht ook andere strategieën om water en voedingstoffen snel op te kunnen nemen, wanneer de wortellengte of worteldikte wordt beperkt. Dikke of sterk vertakte haarwortels vereisen dus wellicht ook meer energie per eenheid worteloppervlak dan lange, dunne wortels, maar zijn mogelijk beter in staat om een dichte bodem door te gaan wortelen.

Door die boomwortels wordt dus al het water en het voedsel naar boven gehaald. En dat water gaat dan via de wortels door naar de stam en ook naar de takken en de bladeren. Al die wortels zitten in een wortelstelsel. En in dat wortelstelsel zitten wel een paar honderd wortels. Zo een wortelstelsel is van alle bomen wel uniek. Maar weet jij trouwens uit hoeveel onderdelen de wortels eigenlijk bestaan? Als je het niet weet dan schrijf ik dit maar even erbij want het is ook wel best leerzaam. Zelfs ik heb weer wat bij geleerd over de bomen wat ik ook nog niet wist, toen ik een mooi bomenboek uit mijn verzameling natuurboeken las. Je bent nooit te oud om te leren toch?? En door lezen kom je ook veel te weten.

Het bestaat namelijk uit 4 onderdelen: de wortel, zijwortel, wortelmutsje en de wortelharen. De wortelharen zijn lange, buisvormige structuren, die bijna loodrecht op de wortel staan en 5 - 17 micrometer in doorsnee en 80 - 1500 micrometer lang zijn. Ze hebben maar een beperkte levensduur en worden meestal niet ouder dan 3 - 9 dagen. Ze zijn dan ook meestal alleen bij de punt van een groeiende wortel te vinden.

Naalden van andere boomsoorten verdampen weinig water, En daarom behouden de naaldbomen ook de naalden in de winter, en zij blijven tevens ook de gehele winter mooi groen. Dat heb je vast wel eens gezien bij een boswandeling. Naaldbomen verliezen het hele jaar door wel hun naalden. Maar ze doen dat zo, dat ze nooit helemaal kaal worden. Best wel knap dat zij exact weten wat ze moeten doen om hun mooie groen te behouden. Zo bijzonder is onze bomenwereld eigenlijk dat bomen weten wat te doen om zichzelf te onderhouden om te overleven.

In het voorjaar met de Lente komt de groei ook weer mooi op gang. Bomen groeien in het voorjaar ook wel het hardst. De knoppen krijgen dan weer voedsel en dan gaan zij weer open en er komen weer nieuwe bladeren of vruchten uit. Sommige bomen beginnen dan dus te bloeien en hun takken worden dan ook weer wat langer. Sommige knoppen zijn heel klein, maar anderen weer best heel groot zoals die van een kastanjeboom. 

Een boom groeit zowel in de lengte maar ook in de breedte. En jaarlijks groeit er rondom de stam ook weer een nieuw laagje hout. De boom vormt dan relatief veel nieuw houtweefsel. Bij een gerooide boom kan je ook de jaarringen goed zien en dan weet jij ook hoe oud de boom is geworden. Je kunt er eigenlijk zijn levensverhaal van aflezen (gunstige en ongunstige groeiperioden). Het lichte hout heet voorjaarshout en het donkere hout weer zomerhout. Nog een mooie foto erbij voor jou die ik eens had genomen in het Alblasserbos in de mooie Alblasserwaard.

Als een tak groeit is hij eerst zacht en groen. In de herfst wordt het wat harder en komt er ook een laagje schors omheen zodat de boom zich goed beschermen kan tegen de kou. Doordat de boom dikker wordt, splijt en scheurt ook soms de schors. Dat gebeurt bij iedere boom wel op een andere manier. Daarom ziet de schors van andere soorten bomen er ook zo verschillend uit. Als je eens gaat wandelen moet je maar eens kijken naar een boom hoe deze eruit ziet op het moment dat jij er was en dan ook deze weer gaan bezoeken in een andere jaargetijden en dan zal je vast ook het verschil duidelijk zien. Want..

Het lichte hout wordt lentebos genoemd en het donkere hout weer zomerbos. In de winter kan het donker van kleur zijn en dan heet het winterhout. De wortels zijn jong maar het gezicht kan oud zijn en zo is het ook met ons mensen. Want wij hebben ook onze eigen wortels in het leven die jong van hart en oud door ons denken kunnen zijn. En als jij en anderen deze taal van de natuur kunnen begrijpen dan zijn wij allemaal als bomen en struiken. Kruip er eens dieper in dan zal jij het ook ervaren en zien.  

In de herfst, als de dagen korter worden en het kouder wordt zuigen zij geen vocht meer op. De bladeren krijgen daardoor geen voedsel meer en de bladeren van bomen gaan ook verkleuren. Daarna laat de boom zijn bladeren vallen en de voedingsstoffen uit de bladeren komen zo weer in de grond terecht en lossen op in het grondwater. Het volgende jaar zuigt de boom het water weer op en gebruikt de voedingsstoffen om weer te groeien. Hier nog een foto erbij hoe je kan zien dat de bladeren gaan verkleuren:

 Insecten en andere dieren knabbelen soms ook aan de afgevallen bladeren en wormen trekken ook de bladeren in hun gangetjes onder de grond. De voedingsstoffen die uit de bladeren komen zo dan ook weer in de grond terecht en lossen op in het grondwater, Het volgend jaar zuigt de boom het water weer op en gebruikt de voedingsstoffen weer om te groeien.

Als de wortels het te koud vinden om water op te halen zoals zeker in de winter dan vallen de bladeren er ook af. Dit doen de bomen ook om hun voorraad op peil te houden en hun krachten te bewaren om door de winter heen te komen. Maar er zijn ook bomen die niet alleen maar met hun wortels drinken, maar het zelfs ook met hun bladeren doen. Water gaat dan ook via de bladeren naar de stam toe. En zo komt het water ook dus de boom weer binnen. Als ze alle voedingsstoffen er dan weer eruit hebben hebben gehaald verdampt het water weer.

Nu gaan we gaan nog dieper de wortels van de bomenwereld in, want nu weet je hoe bomen aan hun water komen. Maar wist jij dat er in het water ook belangrijke voedingstoffen voor hen inzit?? Wat je vast niet wist is dat er ook opgeloste zouten in zitten zoals: kalium, natrium, fosfaat en kalk, en deze zouten zijn niet alleen goede voedingsstoffen voor de bomen, maar ook voor de vele planten en struiken. 

Van de koolstof en het water met de voedingsstoffen maakt de boom ook suikers aan. En al die suikers worden dan weer omgezet in zetmeel en eiwitten. Met het zetmeel bouwt de boom dan een energiereserve op en de eiwitten gebruikt de boom ook als bouwstoffen om nieuw hout en bast te gaan vormen. Maar om al die suikers te kunnen maken hebben bomen wel heel veel energie nodig. En dat ontvangen zij allen weer van licht maar vooral van het zonlicht.

De functie van de stam en de takken is dus ook heel belangrijk om dan zoveel mogelijk hun bladeren in het zonlicht te krijgen. En in een dicht bos krijg je dus dan ook vaak lange rechte stammen met weinig zijtakken en in een weiland of in een straat waar ze wat vrijer staan krijg je dan grote bomen met aan alle kanten takken want die vangen ook veel meer zon. 

Soms zie je daar ook wel dat menige wortels een straatsteen omhoog werpen omdat hun wortels maar blijven groeien en dan krijg je er best wel eens problemen ermee. Ook als een boom te dichtbij een huis zal staan of een schutting dan kunnen de wortels het ook gaan beschadigen. Boomwortels zijn heel sterk en niet zo gemakkelijk weg te halen. In het bos als een boom geen ruimte zal hebben doordat ze te dicht bij elkaar staan dan kan je dit wat je op de onderstaande foto ziet ook tegen komen:

Terwijl bomen hun eigen voedsel produceren maken ze daarbij ook een beetje afval wat ze ook weer kwijt moeten geraken. Bij het veranderen van water en koolstofdioxide in suiker blijft er nog een hoeveelheid zuurstof over. En deze laat de boom dan ontsnappen door dezelfde kleine gaatjes in de bladeren waarlangs ook koolstofdioxide op die manier naar binnen kwam. 

En dit komt voor in de lucht en ook om je heen en zowel mensen als dieren maken koolstofdioxide aan. Wij doen dat als wij ademen maar dat wist je vast wel. Deze gaatjes zitten aan de onder en bovenkant van het blad en dat heet de huidmondjes. Als de huidmondjes openstaan, dan kan de koolstofdioxide het blad van de boom of plant instromen. Ook verlaat het water weer via de huidmondjes de boom of plant uit.

Een huidmondje wat niet met het blote oog is te zien bestaat eigenlijk uit twee sluitcellen. Als er veel water in de sluitcellen zit dan staan de huidmondjes open. Zit er weinig water in de sluitcellen van het huidmondje dan worden deze cellen een beetje slap en sluiten ze het huidmondje af. Er kunnen dan geen stoffen de plant -boomblad meer in of uit via de huidmondjes.

Dat ontsnapte zuurstof is afval voor de bomen maar voor ons erg handig, want wij hebben immers ook zuurstof nodig om te leven. In de lucht die we dan weer uitademen zit weer kooldioxide. En dat kunnen bomen en planten dan weer gebruiken om er weer zuurstof van te maken. Ja, de natuur is echt wel wonderbaarlijk te noemen. In elk seizoen kunnen wij veel van de bomen leren als je hen allen ook eens goed zal gaan bekijken bij een wandeling. Let maar op zijn vorm, de bast of op zijn takkengestel en de bladeren.

Nu weet je wat bomen doen om zo goed mogelijk te groeien maar bomen doen nog veel meer. Want bomen zijn ook goed voor het milieu. Want bomen houden ook koolstofdioxide vast. En wij produceren met zijn allen te veel koolstofdioxide met van alles en nog wat en dit draagt ook bij aan het broeikaseffect. 

Een optie zal wezen om dan meer bossen te gaan aanleggen want zo kan men het broeikaseffect tegengaan, maar vele bomen zijn helaas geveld door de vele natuurrampen en daarbij komt het ook dat vele mensen ze weghalen als ze bijvoorbeeld ziek zullen wezen maar ook voor de industrie, wegenbouw of of om meer huizen te gaan bouwen en dat is helemaal niet goed voor wat ik eerder hier had geschreven.

Bomen worden ook vaak gebruikt door verschillende dieren, omdat ze daar hun nest in kunnen bouwen, of insecten die onder de schors kunnen kruipen. Want bomen zijn ook een belangrijke voedingsbron voor de vogels en eekhoorntjes en vele andere kleine zoogdiertjes. Roofdieren gebruiken de schors ook om hun nagels scherp te maken. Stel jij je eens voor als er geen bomen meer zullen zijn? Dan weet jij vast wel wat er gebeurd met de dieren en met ons.

Wat ook wel leuk is om te weten is dat bomen profiteren van mieren die op hun bladeren rondlopen. De beestjes eten andere insecten die schadelijk kunnen zijn voor een boom. Deense onderzoekers ontdekten dat mieren nog een nuttige functie hebben: ze voeden bomen met de uitwerpselen die ze achterlaten op de bladeren. De poep en urine van mieren bevatten aminozuren en ureum. Dat zijn meststoffen die ook door telers worden gebruikt om planten te besproeien. Bomen die worden bezocht door mieren blijken een grotere kruin te hebben dan bomen zonder mieren.

Wist jij trouwens dat bomen ook elkaar kunnen waarschuwen als er gevaar is?

Wanneer een boom wordt aangevreten door insecten of zoogdieren, stuurt hij een vies smakend gif stofje naar z’n bladeren. Tegelijkertijd waarschuwt de boom door verspreiding van gas de andere bomen voor het gevaar. Dan kunnen die bomen hun sapstroom terugtrekken om daardoor minder kwetsbaar te zijn.

Dit was mijn schrijven  over de wortels van de bomen en hun voedsel en wellicht vond je dit ook weleens leuk om te weten en het te lezen.

We kunnen veel van bomen leren: ze zijn altijd geaard, maar stoppen nooit in de hemel.

Bedankt voor je bezoek en ik vind het altijd erg leuk als je een reactie achter zal laten over de woorden of columns. Kom eens wat vaker langs om te lezen want op dit blog zal je echt veel natuur weetjes ontmoeten. 

 En wees ook welkom op mijn persoonlijke website want aldaar vind jij ook heel veel weetjes over de bomen waaronder deze. Klik op de blauwe link: bomen-hebben-functies en ook een mooie film van mijzelf eronder. 

En ook daar kan je ook eens onder de video op de labels klikken. Want daar staan veel mooie woorden ook voor jou. Alvast bedankt namens mij, Tine voor je bezoek en ik vind het altijd erg leuk als je eens een reactie achter zal laten over mijn schrijven. Want hoe jij het ook wend of keert gelijken wij ook op de bomen want we hebben ook onze eigen wortels in het leven.

Natuurgroetjes © 2019 Tine de Jong

Foto 1 is gemaakt door mijn wandelmaatje
foto 2, 3, 4 fotografie van mijzelf
Info uit mijn vele bomenboeken van diverse auteurs. Met mijn dank voor hun bijdrage

Klein nawoord

Probeer ook de zoekhoek eens uit op de homepage -rechtsboven of de labels onder de film. Want dan zal je ook veel woorden ontmoeten.

Als je geen website U.R.l heeft, vul dan alleen je naam in en laat de andere regel open. Bericht zetten en dan wellicht een puzzeltje voor de spam-niet altijd en dan klikken op Submit. Als je anoniem wilt reageren zet dan wel je naam aan het einde van je bericht want Anonieme reacties worden niet geplaatst.

Weet jij dat bomen ook helpen om een gezonde bodem te creëren?
Zie deze video documentaire wat echt heel interessant is voor jou.
Onder aan de film rechts zie jij een klein wit vlakje - 1e en dat is de vertaalknop.

Film van: A Tree A Day- How Trees Help Create Healthy Soil

Opening van jouw wortels

Mijn woorden gaan niet alleen over de natuur die probeert te overwinnen, maar ook over de mens die ook echt wel over vele innerlijke krachten bezit. Het enige wat jij als mens moet doen is geloven in jezelf.

Opening van jouw wortels gedicht..

Langs deze weg opende mijn liefde die lang verborgen lag, 

verscholen als een onzichtbare lijn in de wereld 

van bedrukte leven en natuurlijke levenselementen 

Strepen die doorgetrokken waren belemmerde mijn zicht 

en lieten mijn wortels die wilden openbaren dood bloeien.

Maar er was een opening ontstaan door de vele regenval 

en ik zag opeens het licht dat mij doorzettingsvermogen gaf 

om het kleine stukje wat over was door die opening te laten gaan 

En nu ben ik sterker en sterker geworden en de kracht heeft mij omhelst 

waardoor ik elke muur kan doorbreken en trots laat ik zien wie ik nu ben.

Zo zie je maar weer dat elke barricade is te doorbreken als 

je maar kracht en doorzettingsvermogen hebt, en laat zien 

dat je ook niet bang bent voor het leven met jouw levenslijn 

Want wie sterkte in zichzelf ontwikkeld kan alles overwinnen 

Maar je moet er wel in geloven dat het jou ook echt zal lukken.

Gedicht en foto © 2019 Tine de Jong Alle rechten voorbehouden.
(uit mijn gedichten schrift archief 2013) 

Foto boven zijn twee bomen die door vervallen dak van schuur gtoeien.

Nog een kleine mededeling voor jou hierbij want er zijn lezers die niet kunnen reageren. En dat ontving ik met mailberichten maar het is ook zo heel gemakkelijk. lees verder..

Als je geen website  heeft, vul dan alleen je naam in en laat de andere regel open. Als je anoniem wilt reageren zet dan wel je naam aan het einde van je bericht want Anonieme reacties worden niet meer geplaatst. En dit is om enige spam te voorkomen.

Voor jou deze mooie video: Bean Time-Lapse - 25 days | Soil cross section:

Natuur en de Mens zijn verbonden met elkaar

Alle seizoenen van onze natuur zijn beetje als leven van een mens. Zij kennen ook alles wat wij als mens meemaken soms op enkele dagen. 

Het leven is voor natuur en ons in en uitademen van zuurstof dat nodig is. Maar ook wegen vinden tussen honderden paden met struikelblokken of met hindernissen. 

Vele jaren en seizoenen gaan in elkaar over als de dagen in de nachten. En soms lijken ze wel hetzelfde maar ze zijn toch heel verschillend. 

Want de natuur draagt net als wij mensen ook veel leed en liefde maar ook veel verlies met zich mee. 

Dat zal altijd zo blijven door alle eeuwen heen dat we hierop de aarde mogen wezen. 

Net als de natuur proberen wij ook steeds weer van alles te overwinnen. En net als de natuur ondervinden wij ook veel problemen wat we elkander soms aandoen. 

Ziekte die ons beiden soms ook kunnen overkomen door een slechte weerstand en de natuur kent net als wij ook veel leed, verdriet en pijn en dat zal nooit anders zijn. 

En ook kunnen achter al die kille luchten en vele stormen met wind aanwezig wezen. Maar ook zonneschijn kan komen met warme stralen wat ons licht en warmte geeft. 

Met daarbij dan wat er ook bij hoort het eens het vallen en weer opstaan, maar wij zullen net als de natuur ook weer de kracht vinden om te bloeien en opnieuw te groeien.

En hoe jij het ook zal bekijken, 

De Natuur en de Mens zijn verbonden met elkaar. 

Natuurgedicht, fotografie © Tine de Jong 11-12-2018

Tekst in foto is een kleine gedeelte van wat hier staat. 

Wees ook van harte welkom op mijn andere blogspot website:

Gedichten en Verhalen uit het leven 

want daar wachten ook vele woorden op een bezoek van jou. En ook soms met een boodschap daar in verweven voor jou. Alvast bedankt.

Deel graag met jou mijn Natuurwandeling met mooi fotografie die ik heb gemaakt op landgoed Brakel. 

Ben jij hier ook weleens geweest? Want is zeker een aanrader voor jou om er ook eens te gaan wandelen als je eens in de buurt zal wezen.  Verleden met heden vermengd

Rietgors- Emberiza schoeniclus met weetjes

Als je de foto boven ziet dan is het vrouwtje van de rietgors wel een onopvallende vogel. Ze heeft een lichtgekleurde onderzijde met donkere lengtestrepen. De bovenzijde is bruin met zowel lichte als donkere strepen. Het mannetje is in het zomerkleed goed te herkennen aan de zwarte kop met de witte halsband. 

De zang van het mannetje bestaat uit een herhaling van drie tonen die lang aan kan houden en meestal voorgedragen wordt vanaf een hoge zangpost. Wellicht kun je dit ook ontdekken en horen in de onderstaande video. De rietgors hoort bij het natte Nederland. Het is een vogeltje van moerassen en rietkragen. In het voorjaar kun je daar het mannetje zien schitteren en schetteren op de top van een rietstengel.

De rietgors is een prachtige zangvogel, die van april tot juli zijn eenvoudig liedje laat horen. Dat wil zeggen, het zijn de mannetjes die met hun drietonig liedje de vrouwtjes lokken. Met dit gezang bakent hij ook zijn territorium af en hij verdedigt zijn broedgebied fel tegen indringers. De vogel nestelt in laag struikgewas en brengt twee of drie nesten per jaar groot. De rietgors zwerft in de winter soms rond in het gebied waar de vogel ook gebroed heeft, maar trekt meestal naar het zuiden. Vogels uit het noorden van Europa overwinteren soms in Nederland.

In het winterseizoen leeft de rietgors van zaden. Zijn stevige gorzensnavel is daar wel geschikt voor. Op zadenrijke velden zoals akkers, ruigten en braakliggende gronden kun je ze in kleine groepjes tegenkomen. In de winter is het soms verwarrend want dan mist de rietgors zijn zwarte kop en kan de vogel als je maar vluchtig kijkt ook verward worden met de ijsgors of zelfs met de huismus.

Kenmerken mannetje Rietgors:

Het mannetje is in het voorjaar en in de zomer duidelijk herkenbaar aan zijn pikzwarte kop, keel en boven-borst, een witte 'sjaal' en een vaalbruine rug met zwarte strepen. De vuilwitte onderzijde heeft een lichtgrijs gestreepte stuit. De flanken bevatten zwartrode strepen. De staart is bruinzwart met wit en de onder staart is grijs. Het vrouwtje is bruin met een geelbruine onderzijde. Boven de ogen heeft ze een lichte oogstreep, verder zwart-witte baardstrepen en strepen op de stuit, borst en flanken. 

Deel met jou ook dit liefdesgedicht en ben nu eens een mannetje rietgors:

Rietgors
Bemin jouw witte flanken die je vleugels doet glanzen als jij hoog in de lucht laat zien hoe sierlijk jij op de thermiek danst in jouw mooie ongeremde vlucht.

Jouw kleed trekt mij erg aan heb jou al vaker in 't riet gezien Ik wil voor jou best wel zorgen gaan Zie jij wellicht ook wat voor mij misschien?

Ben best soms een lieve bengel, maar zal voor jou zingen op een rietstengel Laten wij samen dan de lucht verkennen of moet je toch nog eventjes aan mij wennen?

Gedicht © Tine de Jong 24/11/2018
Bedankt voor je bezoek en ik waardeer het altijd als je een reactie achter laat onder de woorden.

Mooi filmpje erbij met het mooi gezang van de Rietgors (Emberiza schoeniclus) 

Slingelandse plassen - Uniek Natuurgebied - Goudriaan

Hallo bezoeker van dit blog: Wat leuk dat je weer gezellig op visite bent om dit schrijven te lezen.

Ditmaal neem ik je weer eens gezellig mee voor een wandeling in het mooie Recreatie en Natuurgebied De Slingelandse plassen. Dit grootschalig natuurgebied ligt vlakbij de gezellige Zuid-Hollands dorpjes: Goudriaan en Noordeloos en het is gelegen langs de N214 en N216. Er zijn hier in het mooie omgeving van de Nederlandse landstreek, de Alblasserwaard ook wandelroutes die je ook eens kan gaan beleven, mocht jij hier eens in de buurt wezen. 

Ik ben hier al vaker geweest en elke keer is het hier weer een verrassing wat je zal ontmoeten in dit prachtige gebied. Het is gebied vol natuurleven waar vele mooie insecten te spotten zijn maar ook veel meer andere natuur.

Je kan hier ook zwemmen in de plas van het grote recreatieterrein. Maar er kan soms ook wel blauwalgen in het water zitten en dan is het niet veilig om erin te gaan. Want als men het water binnen zal krijgen, kan het maag en darmklachten veroorzaken. Contact met het water kan al leiden tot huidirritatie, zoals jeuk en rode vlekken. Maar ook pijn in hun hoofd, oren en ogen kan je ervan ontvangen en soms kan je er sloom worden.

Daarnaast komen duizeligheid, ademhalingsproblemen en kramp voor. Ook huisdieren die water met blauwalgen binnenkrijgen kunnen er ziek van worden. Voedselrijk water is 's zomers een ideale voedingsbodem voor giftige blauwalgen en deze Algensoep kan je dan beter gaan vermijden. 

Maar meestal word het hier dan op een bord weergegeven aan beide waterkanten. Soms zijn mensen ook erg eigenwijs en negeren dan de borden maar ja dan is het hun eigen schuld als men ziek wordt. Men weet vast wel wat Blauwalgen zijn vermoed ik maar schrijf toch gelijk ook maar even wat informatie erbij mocht je het toch niet in het geheel weten:

Blauwalgen zitten al van nature in het oppervlaktewater. Het zijn eigenlijk helemaal geen algen of wieren, maar bacteriën. Een andere naam ervoor is Cyanobacteriën. Bij hogere watertemperaturen kunnen de blauwalgen tot bloei komen en in sommige gevallen blauwgroene drijflagen vormen. Als de bacteriën afsterven kunnen gifstoffen (toxines) in het water terecht komen. 

 Niet alle blauwalgen maken overigens gifstoffen aan. Cyanobacteriën vangen licht met behulp van pigmenten. De kleur van cyanobacteriën varieert van blauwgroen (cyaan) tot roodbruin vanwege de mogelijke aanwezigheid van andere pigmenten, zoals fycoerythrine. 

Maar toen wij hier wandelde was er van blauwalg gelukkig geen sprake en konden met een goed gevoel onze voeten koelen in de recreatieplas. En dan onze wandeling na een kleine pauze weer vervolgen.

Er omheen en erachter en ook naast het recreatieterrein is er nog een grootschalig Natuurgebied met plassen waar je zeer zeker vele insecten, wilde bloemen , vele kruiden en beplantingen zult ontmoeten. Met mijn natuurwandeling in deze omgeving ontmoette ik hier ook de grote keizerlibel. Zie foto:

In een andere plas aan de kant van het fietspad de N216 ontmoette ik ook vele Schaatsenrijders (Gerris lacustris)op het water. Dat is een insect uit de familie schaatsenrijders (Gerridae). De soort werd voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Carolus Linnaeus in 1767. In Nederland komen nog zeven andere soorten voor die echter minder algemeen zijn en er meestal sterk op lijken. Zij bewegen zich voort door met de pootjes te roeien, en zo kleine golfjes te veroorzaken. Hier zet een schaatsenrijder zich tegen af en doordat de poten schoksgewijs worden bewogen en het lijkt bij de voortbeweging zo erg sterk op schaatsen. 

Maar toch nog even een foto, ook al is deze wellicht niet zo goed gelukt maar had geen zin om nog eens een duik in het water te ontvangen want dat is mij weleens gebeurd bij een wandeling. Want kan laatste tijd moeilijk op de hurken zitten en daarvan uit weer op staan. Dan verlies ik mijn evenwicht en val dan soms voorover. 

De middelste poten zijn de 'roeipoten' en de achterste zijn de 'stuurpoten'. Een schaatsenrijder kan dus over het water rennen, maar ook duiken en zelfs vliegen waardoor ver van het water kan worden overwinterd. Op het land is dit dier echter niet zo snel, en bij aanraking worden kleine sprongetjes gemaakt om te ontsnappen. Deze heb ik geprobeerd om even te filmen. En dat kan je in onderstaande video zien onder mijn schrijven. Maar hier nog even een foto voor jou:

Verder heb ik ook met deze dag wandeling de brandnetel met zijn kleine injectie naalden ook weer goed gevoeld toen ik enige verse blaadjes wilde plukken om er thuis een heerlijke thee van te maken en ook weer toen ik een vlinder en een schorpioenvlieg die erop zaten op de foto wilde zetten. De Brandnetel heeft van die holle naaldjes die gevuld zijn met chemische stoffen zoals histamine, mierenzuur, acetylcholine en meer.

 Deze naaldjes breken bij een aanraking heel makkelijk af en steken dan in je huid. Daar geven ze jou (mij dus weer) een vorm van een miniatuur injectie met deze stoffen die dan jeuk, irritatie, roodheid en zwelling kunnen veroorzaken. 

Geen prettig gevoel maar er is een oplossing voor hoor. Want als je een gekneusd blad van de grote grote Weegbree (Plantago major) of met de smalle (Plantago lanceolat) over je 'brandnetel aanrakingen smeert, verdwijnt de jeuk echt veel sneller. 

Hetzelfde geldt trouwens ook voor een gekneusd blad van de Hondsdraf Glechoma hederacea). Zie de foto's even en lees dan het schrijven eronder dan verder. klik op de foto om deze in het groot te bekijken. Weet niet of de lichtbalk werkt op blogger want de website is hier wat anders gemaakt zoals je wellicht al had gemerkt.


Deze wilde plantjes zijn ook vaak te vinden in de buurt van de brandnetels. Pluk een blaadje en rol het maar op en dan rol je het weer vervolgens tussen je vingers of met de handpalmen heen en weer, om alle cellen te doen kneuzen. Je zal merken dat het dan vochtig wordt. Voordat je handen helemaal nat zijn, pers je het sap eruit, op de plek waar het jeukt. Je kunt ook het gekneusde blaadje zachtjes over de plek wrijven of het op de plek leggen. 

Het werkt het beste als je het meteen nadat je ‘geprikt’ bent erop smeert. Neem voor de zekerheid dan ook een paar verse blaadjes mee want soms moet je het na een tijdje opnieuw insmeren. Ook voor de pootjes van uwe hond kan dit heel goed helpen. Soms zie je dat de hond aan zijn pootjes zit te likken en dan kan je viervoeter weleens door de brandnetels zijn gelopen.

 

Sommige mensen zien dit als onkruid want het kan ook groeien in je tuin of zomaar tussen en langs het trottoir. Ook dit wordt weer door verstuiving gedaan. Stel je hond loopt erdoor en dan neemt hij/zij met de voetzooltjes wat zaadjes mee en die laten weer los op een andere plek en zo groeit deze mooie kruidenplant weer ergens anders. 

Het is ook beslist geen onkruid. Want het dit kruid heeft veel meer doeleinden dan jij ervan verwacht of denkt wellicht. Jonge, malse weegbree blaadjes kun je plukken en als spinazie koken. Weegbree is een gezonde groente. Google daar maar eens op en dan zal je ook veel leren. Er zijn zelfs filmpjes ervan op YT. Dat laat ik aan jouw over anders wordt dit blog veel te lang. 

Hier de foto's van de vlinder (Bonte zandoogje- Pararge aegeria) en de Schorpioenvlieg (Panorpidae) die ik wel heel mooi vond (heb over deze laatste al eens eerder geschreven op deze website:

Er is hier ook een visvijver waar jij een hengeltje kan uitslaan. Maar wel met een vergunning en als je hier gaat of zal gaan vissen, gooi dan wel de vissen netjes terug. En in een andere vijver kan je op het vogeleiland (wat hier is gemaakt) veel vogels spotten in de vroege morgen. Helaas was het wat te dichtbegroeid en kon ik met mijn verrekijker er niet in kijken. 

Dat was wel jammer, maar vogels hebben ook hun rust nodig en geen last ontvangen van de vele fotografen die hen willen waarnemen. Langs de N216 richting Schoonhovens veer ligt er ook een fietspad en aan deze zijde kan je ook op het grote picknickterrein komen en dan zo hier een wandeling gaan starten rond de vele plassen. Je kan hier vandaan ook helemaal rond lopen langs de grote recreatieplas maar er naast zijn ook vele paden met bruggetjes die je ook veel laat zien.

Wie ook van wilde bloemen en planten houdt is het helemaal een aanrader om hier eens te gaan wandelen als je eens in de buurt zal zijn want er staan hier vele soorten kruiden maar let op!!! Niet alles is te eten of te gebruiken in een gerecht. Zo ontmoeten wij hier ook de plant-bloem uit de Nachtschadefamilie (Solanaceae): Bitterzoet-Solanum dulcamara. 

Maar let op!! Het kruid, bladeren en de bessen zijn erg giftig. Vogels kunnen ze echter wel eten en zo worden de zaden ook verspreidt. Zij vielen erg op met hun donkerpaarse bloemen (Ø 10-20 mm) en de opvallend gele puntjes. Later zal ik meer schrijven op deze website over deze plant met zijn bloemetjes. Want daar is ook nog veel over te vertellen.

De stengel van deze plant is wat liggend en opstijgend en is donkerbruingroen vertakt en onderaan wat houtig, tot 2 m lang. De bladeren zijn eirond tot ovaal en soms ook wat spiesvormig gelobd met een gave rand. Aan het eind van de zomer verschijnen in losse trossen de violette bloemen die 5 teruggeslagen, puntvormige kroonbladen en goudgele meeldraden hebben. 

Wat ook op opvalt is dat de bloemen altijd in een andere richting wijzen dan het blad. Let daar maar eens op als jij deze plant tegen zal komen. Na de bloemen komen de glimmende eivormige bessen die eerst groen en dan geel worden en later bij het rijpen een scharlakenrode kleur krijgen, ze liggen ingebed tussen de roodbruine kelkbladeren.

De plant groeit voornamelijk op vochtige tot natte, soms stikstofrijke locaties. Struwelen en bosranden, natte bossen en natte, voedselrijke ruigten zijn dus geschikte terreinen voor deze plant. Bitterzoet is een echte klimplant die zich doorgaans van onder de struiken vandaan zich omhoog werkt waarbij de plant zich hier en daar dan om een tak heen windt. De Nederlandse naam is een vertaling van de botanische naam. Dulcis betekent "zoet" en amaris betekent "bitter".

Had gelezen in mijn natuurboek en op het internet dat als men op een stuk stengel kauwt, dit eerst een bittere smaak geeft die daarna onder invloed van het speeksel zo zoet wordt als suiker. Maar dat heb ik niet uitgetest want je weet maar nooit wat er zal geschieden omdat de plant giftig is. Nee, ik laat alles wat ik niet echt goed kent mooi in de natuur staan waar het hoort. Kan zijn dat men dit vroeger deed maar tegenwoordig moet je echt oppassen wat je wel of niet kan eten uit de natuur.

Omdat bitterzoet een waardplant is voor de bruinrot-bacterie, die besmetting van het oppervlaktewater kan veroorzaken wordt de plant ook gezien als een probleem in de land- en tuinbouw. Bestrijding is niet makkelijk, omdat elk stukje wortel dat achterblijft, kan uitgroeien tot een nieuwe plant. Hier enkele foto's die ik had genomen van dit opvallende plantje met zijn bloemen:


Er waren hier ook vele bramen stuiken maar zij waren nog niet rijp genoeg om te plukken maar de bijen en wespen waren op het moment dat mijn man en ik hier waren in grote getallen wel aanwezig. Vlindersoorten helaas ook hier heel weinig te zien. In de achterste plas die achter de N216 ligt waren wel al enige paddenstoelen te zien in het natte bos gedeelte achterin.

Op deze Natuurwebsite "De mens en de Natuur" kan je nog veel meer lezen over mooie natuurwandelingen en ook over dit mooie natuurgebied en elke wandeling is ook anders en echt een tip voor jou om deze columns ook eens te gaan lezen. Daar staat nog veel meer informatie in voor jou. 

Probeer de Labels onder de video maar eens uit en zie waar jij dan op stuit. Of de zoekhoek rechts op de startpagina waar je gewoon Slingelandse plassen invult of een ander woord en je leest en ontdekt dan ook heel veel. Proberen is echt de moeite waard. 

Deze website en mijn andere persoonlijke is zo ingericht dat je onder elk plaatje een gezellig praatje vind of meer. Mijn andere website: Gedichten en verhalen uit het leven waar ook zowel de mens, natuur, liefde en verdriet zijn samen geweven in woord en beeld is vast oo wel wat voor jou. De link vind je onder dit schrijven. Kom daar ook maar eens op visite want daar zal je ook veel andere woorden en kunnen lezen en ontmoeten. 

Ik schrijf daar heel divers onder andere gedichten met soms een boodschap erin maar ook mooie wandelingen in de natuur en ook met eigen fotografie en meer. Ik zal het leuk vinden je ook daar eens te mogen ontmoeten. 

Ik ben hier al vele malen geweest en al mijn natuurwandelingen die ik hier heb gemaakt zijn echt de moeite waard om te bekijken, want dan kan je ook zien hoe de natuur hier zich steeds meer heeft ontwikkeld. En waar je vast meer andere dieren erin zal ontmoeten en meer. Deze kan je zien in de volgende linken. 

Wandeling uit 29-7-2013 Goudriaan Slingelandse plassen 
Wandeling uit 7-01-2017 Natuur in de Alblasserwaard Slingelandse plassen 

Bedankt voor je bezoek en een reactie is altijd welkom. Je kan altijd reageren met je naam als je geen blog account zal hebben. Laat dan gewoon de URL open staan en vul dan alleen je naam in. 

Alvast bedankt en Natuurgroetjes van mij Tine. 

Tot een andermaal met wellicht een mooi Natuurverhaal.

Alle rechten voorbehouden © 2018 Tine de Jong
© Fotografie, tekst en video's dia slides Tine de Jong

Wees ook welkom op mijn andere persoonlijke blog-website want daar staan ook vele natuur-weetjes voor jou.
Gedichten en verhalen uit het leven

Wandel nu maar gezellig met mij mee en ik ben wel benieuwd hoe jij deze wandeling van mij weer vinden zou met mooie natuur-fotografie van mijzelf.

Natuurgebied Slingelandse plassen - Uniek plekje in de Alblasserwaard in Zuid/Holland
en meer uit deze mooie omgeving kan je ook op mijn YT kanaal vinden. 

Zoek maar gewoon op Tine de Jong YouTube en je ziet hen allemaal. Ik zet er nog een mooie onder voor jou. Kan je zelf eens kiezen wat je wilt zien of je kijkt ze gezellig allebei.  En deze is  uit dit jaar. 

De onderstaande video heb ik later bij gevoegd en deze is uit 2020 zodat je kan zien dat de natuur hier volop veranderd. Wens je veel kijkplezier met mijn fotografie verwerkt met een mooi muzikale omlijsting..

Stinkende Gouwe - Chelidonium majus

Onlangs ontmoette ik bij een natuurwandeling enige plantjes met gele bloemen. Ik wist niet helemaal zeker welke ik had ontmoet. Dus bij thuiskomst heb ik gelijk de natuurboeken van mijzelf er maar weer bij genomen en op de afbeelding gezocht. Ook op het internet wat rond gestruind. En zo kwam ik er dus achter dat ik de Stinkende gouwe( Chelidonium majus)had gezien. Er zijn vele gele bloemetjes in het bos en dan is het soms wel eens even gissen welke bloem/plant ik had ontmoet bij een wandeling. Zo geraak ik ook weleens in de war met het speenkruid of de wilde kruipende boterbloem. Maar dat heb jij vast ook weleens.

Dit plantje met de gele bloemetjes kan je ook ontmoeten bijvoorbeeld tegen muren, maar ook langs beschaduwde bosranden kunnen deze opvallende gele bloemen gevonden worden. Soms kan een plant wel zo 1 meter 20 hoog worden en neemt het ook niet zo nauw met de omstandigheden. Dus is het best wel een taaie sterke plant te noemen. 

Ik zag deze in het struik gedeelte van het recreatie (en erachter) het natuurgebied - De Slingelandse plassen (wat is te vinden vlakbij Goudriaan) en waar ik weleens eerder had gewandeld. Deze plant groeit dan wel het liefst dan op een beschutte zonnige plek maar groeit ook al op allerlei soorten gronden. 

De Stinkende Gouwe is ook wel steeds vaker te vinden in menige velden maar ook al veel in de grasbermen gezien. Waarschijnlijk door verstuivingen hier dan weer terecht gekomen. Als de bloei begint worden zij al door menige zweefvliegen bezocht. En zo kunnen ook zij voor deze bestuivingen gaan zorgen net als dat andere insecten dit doen in onze natuur.

De stengel en bladeren zijn verspreid behaard. De opvallende bladeren zijn van onderen enigszins blauw van kleur. Ze zijn oneven geveerd en de bladrand is gekarteld, en aan de top zijn ze wat drielobbig. Zo merk jij of je wel de goede plant heeft ontmoet, want er zit dus ook verschil in dat jou kan doen verwarren en dat jij dan uiteindelijk er achter komt dat het toch niet is wat jij dacht dat het was. 

Als ik twijfel over een naam van plant, bloem of insect dan zet ik de naam wat ik heb gefotografeerd er dus niet bij in mijn fotografie of in een filmpje op YouTube kanaal. Want ja, ik ben ook niet zo geleerd om alles te kunnen weten, al onderzoek ik het wel achteraf als ik iets graag zal willen weten. En als jij een natuurliefhebber bent zal je dit vast ook doen.

De Stinkende gouwe is ook een waardplant voor o.a wantsen,(zie foto onder) cicaden en plantenluizen maar het is ook een nectarplant voor wat bijen, menige vliegen, wespen en mieren. De zaden worden vaak op een wel eigenaardige wijze verspreid. Mieren houden heel veel van de zaadjes en slepen deze vaak naar hun nest toe. Voor hen is het dus een soort van mierenbroodje te noemen. Ieder zaadje heeft namelijk een vlezige witte knobbel ook wel een kiempropje genoemd. Op dit vlezige aanhangsel zijn vooral de mieren verzot. 

Het is de Zwarte Zaadmier (Tetramorium caespitum)voorheen genoemd de grasmier die om deze reden de zaden naar zijn voorraadkelders onder de grond toe zal slepen.

Mieren laten ook vaak deze zaden soms op hun weg liggen, nadat zij er eerst de knobbel eraf hebben gebeten en op hadden gegeten want dat vinden zij het lekkerst. Wellicht is het daarin het zoetste voor hen. Hierdoor worden de zaden dus ook verspreid en ontkiemen zij dan daar wat later. Bijen, wespen en menige soorten vliegen hebben zo ook hun eigen manier om de zaadjes te gaan verspreiden waardoor er weer nieuwe plantjes zullen ontstaan. Hier een foto waar ook een wants rechts onder op zit.

De Stinkende Gouwe, of Chelidonium majus behoort tot de Papaverfamilie. Het is ook een zeer algemeen voorkomende soort die direct opvalt door hun gele bloemen. De geur van het sap stinkt en dan heb je de eerste naam al van deze plant. Gouwe heeft betrekking op het goudkleurige sap als je een stengel zal afbreken. Maar let op, het is een giftig sapje en kan behoorlijk gaan irriteren op de handen. (dat had ik al ondervonden) En een gewaarschuwd mens telt voor twee. Beter is het dan om even een handschoen aan te trekken als je ook op onderzoek wilt gaan. Maar ja, op mijn wandeling herkende ik het plantje nog niet zo 1, 2, 3, en had ook geen handschoenen bij mij in de rugzak.

Dit plantje wordt ook veel gebruikt in de geneeskundige wereld. De plant is hierom door de mens verspreid en op veel plaatsen ingeburgerd, al ziet menig tuinbezitter die dit plantje ook in de tuin zullen hebben het als onkruid. Het is inderdaad wel een dominante plantje die zich niet gauw zal laten verwijderen maar het is ook wel een na-denker voor hen, dat dit plantje met de gele bloem ook wel goede eigenschappen bezit. 

De stinkende gouwe werd vroeger namelijk ook als artsenplant gekweekt. Het sap werd toen al eens gebruikt als oogwater. Men zei in een schrijven wat ik had ontmoete dat deze plant als pijnstillend zal werken. Ik las nog meer informatie erover en wellicht vind je dit ook wel interessant om het te weten of er nu hier over te lezen in mijn column erover.

In de wortel schijnen ook veel zuren te zitten o.a Cheridonzuren, Hydroxykaneelzuur en Hydroxyzuren zoals appelzuur, threoninezuur en glycerinezuur. Daarnaast zitten er ook flavonoïden, saponinen, fytosterolen, carotenoíden, vitamine C, silicium en etherische oliën en zouten in. En in de geneeskundige wereld wordt ook vooral de wortels gebruikt van dit plantje. Zij kweken dit plantje wellicht dan zelf dat weet ik dus niet. Maar ik las dat door het drogen de rest van de plant snel zijn werking verliest. Vandaar dat het melksap dan voor de bloei worden geoogst. Het groeit van mei tot de herfst. Het plantje kan ook soms erg hoog worden. Het zijn dus toch wel weer natuurweetjes voor jou als extra hierbij.

Maar ik geef wel even een raad aan jou bij mijn schrijven (want ik ontdekte op het internet ook enige recepten bijvoorbeeld om er thee van te trekken en ook met een recept erbij en waar jij het nog meer voor zal kunnen gebruiken. Maar ik raad het je toch echt ten zeerste af om dit op eigen houtje te gaan doen. Raadpleeg dus echt even een (homeopathische) arts want zij weten er veel meer over en verkopen het wellicht zelf ook. Niet alles uit de natuur is goed voor eigen gebruik als je niet echt weet wat het jou zal aandoen en vele planten, bloemen en meer gelijken soms op iets wat jij denkt en het kan je ook veel zieker maken. Dus echt niets doen als je iets niet zeker weet of het wel de goede zijn.


Vond ook op internet wat men ook schreef over De Stinkende gouwe - Chelidonium majus en hoe men aan deze naam zoal ook kwam. Maar ja, het is wel een mythe en/of een oud volksverhaal en elke plant heeft vast wel zo een verhaal erom heen. Voor wie het nog niet wist hier wat informatie erover:

In het Nederlands heeft deze plant ook enkele verschillende andere volksnamen: Zo noemt men dit bijvoorbeeld ook het :wrattenkruid, gouwe, grote gouwe, ogenkruid, ogenklaar, celidone, kalidone, salidone, zwaluwkruid, schellekruid, schelwortel, schildkruid, schiewortel, hondkruid, vuurkruid, geulkeswortel, groot speenkruid, goudkuil en goudkruid en wellicht ben ik er ook nog wat vergeten te noemen want een ieder noemt het anders. Maar in het Duits vind ik het ook wel mooi klinken want zij noemen het plantje Schöllkraut.

In het Latijns heet het plantje- Stinkende Gouwe dus Chelidonium Majus. Maar in het Grieks betekent het weer: Khelidion zwaluw. En volgens een oude mythe is de Latijnse naam daarvan dus afgeleid. Volgens het schrijven (wat ik vond op internet) was ene Dioscorides, een geneesheer uit het oude Griekenland die voor de Romeinen werkte en die het verband tussen zwaluwen en stinkende gouwe legde. 

Het viel hem namelijk op dat deze plant begon te bloeien als de zwaluwen kwamen en weer stopte met bloeien als de zwaluwen vertrokken. Bovendien schreef men hier dat zwaluwen zich tegoed deden aan de zaden van de stinkende gouwe. En het zou de blinde jonge zwaluwtjes dan helpen de ogen te openen. Het is maar wat een mens wil geloven en zo zie je maar weer wat je van een plantje kan leren. Ik vind het altijd ook wel erg interessant wat men dan zoal had verteld of erover had geschreven in het verleden. Of wat een plant of bloem in hun ogen deden of nog steeds doen.

Onze grazers en deze plant

Het sap van de Stinkende gouwe doet de plant scherp smaken en wordt daarom ook door grazers, zoals paarden, gemeden. Maar dit plantje is niet erg giftig voor paarden, alleen als ze wel in grote hoeveelheden gegeten worden. Wanneer het eens in gedroogd hooi voorkomt is de scherpe smaak dan ook verdwenen. 

Zo lees je ook weer dat onze grazers ook wel slimme dieren zijn en ook dat ze dit plantje dan ook het liefst vermijden. Helaas na het maaien van het gras kan het toch in het hooi terecht komen al verliezen ze dan hun typerende geur, kleur en smaak waardoor paarden en koeien ze niet meer als giftig herkennen. Maar elke boer of paarden liefhebber/ster weet dan vast wel wat men moet doen.

Bedankt voor je bezoek en het lezen van deze feitjes en weetjes uit de natuur.

Natuurfotografie en tekst: © Tine de Jong, 16-09-2018

Voor jou vond ik deze video : Chelidonium majus. met foto's zodat jij kan zien hoe deze Stinkende Gouwe eruit ziet. Maar dat wist je vast al.

Everdinger Waarden - Uniek Natuurgebied

Deze keer hebben mijn man en ik Tine eens een natuurwandeling gemaakt door de Everdinger Waarden wat je kan ontmoeten iets voor het Fort Everdingen langs de Lekdijk. Het ligt aan de zuidoever van de Lek van de uiterwaarden ter hoogte van het dorpje Everdingen wat valt onder de gemeente Vianen en behoort tot de Provincie Utrecht.

Er is hier een mooie wandelroute aangelegd door dit beschermde natuurgebied, die wij starten iets voor fort Everdingen. Wij hadden de auto bovenaan de dijk neergezet al is hier beperkt om te parkeren. Je kan ook achter fort Everdingen parkeren en daar bij de slagboom erachter naar beneden gaan. 

Je kan zo een mooie rondwandeling gaan doen rond het natuurgebied. Er moet ook een draaipontje zijn die gerealiseerd is in 2012 maar die kon ik niet ontdekken hier. Waarschijnlijk is het door de laagte van de rivier deze nu niet in gebruik. Ik had het aan een aantal wandelaars gevraagd die hier regelmatig wandelen maar zij wisten het ook niet waarom het pontje weg was.

Hier een foto waar jij kan zien hoe laag de rivier de Lek stond bij onze wandeling:

Hier wat informatie rondom dit natuurgebied:
De Everdingerwaard is sinds 2004 in eigendom bij Het Utrechts Landschap, na de grenswijziging tussen Zuid-Holland en Utrecht. De waard bestaat uit 3 deelgebieden. Het westelijke, open deel met een strang die in verbinding staat met de Lek. Een Strang of Hank is een nevengeul van een rivier binnen een uiterwaard. 

Ze spelen een gunstige rol ten dienste van het waterbergend vermogen bij hoog water. Het zijn veelal half-dichtgeslibde restanten van de rivier die vroeger met enige regelmaat zijn loop verlegde. 

Tussen 2000 en 2006 zijn de uiterwaarden uitgegraven, ten behoeve van dijkverzwaring. Toen de laatste zandauto wegreed, was de natuur aan zet. En in de onderstaande video kan je goed zien hoe het hier al ontwikkeld is. Het middengebied is bekaad en hier is een kwelmoeras die steeds meer tot ontwikkeling komt. Dan is er nog het reliëfrijke oostelijke gebied met een meer besloten karakter door enige houtwallen. Alleen het oostelijke deel heeft een meer gesloten karakter met meidoornhagen.

Men heeft in de uiterwaarden hier ook nevengeulen gegraven om op deze manier natte moerasachtige gebieden te laten ontstaan. In de winter is het heel druk want dan verblijven er in de nieuw ontstane moerassen ook vele soorten vogels, die uit het hoge noorden zijn gekomen om dan hier te overwinteren. 

Vele soorten eenden, meerdere soorten ganzen en ook enkele soorten steltlopers (dat zijn vogels op hoge poten) zijn hier al gezien. Maar ook roofvogels kan je hier zien of zien rondvliegen en zeker in de vroege moren of laat in de avond.

Voor de vogelliefhebbers is het hier dus echt een waar vogelparadijs met bijvoorbeeld broedende kluten, blauwborsten en tureluurs. Onlangs las ik in een krant dat er ook een grote groep lepelaars hier waren neer gestreken. En net enkele dagen erna dat wij hier hadden gewandeld. 

Maar je kan niet altijd geluk hebben. Men schreef dat ze naar de Everdingerwaard kwamen om van de rust te genieten, te eten en wat aan te sterken voor hun trektocht die in het najaar plaatsvindt. 

Lepelaars overwinteren namelijk in het Afrikaanse Mauritanië. Dat is best ver vliegen voor hen dus moeten zij goed aansterken voor deze grote reis. 

En voedsel is hier genoeg want anders bleven zij hier niet. Dus wellicht keer ik nog eens terug om hen dan ook te mogen ontmoeten al kan ik met mijn kleine digitale Canon camera hen dan niet zo dichtbij halen maar ze aanschouwen met de verrekijker is al een mooie natuurbeleving. 

Maar nu even terug over onze wandeling want op de onderste foto's zie je ook wat mooie momenten zoals de sprinkhaan op mijn duim, de mooie veel geziene vlinder het witje, een hommel in distel en een prachtige libel. 







Toen wij er rondwandelde konden wij ook wel zien dat de natuur het hier ook erg zwaar te verduren had met de extreme warmte en droogte van de afgelopen weken. Er waren ook niet zoveel insecten te zien op het hooiland toen wij er langs wandelde. 

We zagen wel enkele koolwitjes er rond fladderen en ook zweefvliegen en wat bijen. Maar toch wel hadden wij mooie waarnemingen - zie de foto's boven. Andere zal je in mijn onderstaande video ontmoeten. 

Het heerlijke geluid van de krekels vergezelde ons bij deze wandeling. Ook zagen we de Franse veldwesp (Polistes dominula) tegen die steeds meer in Nederland verschijnt. Een bijzonder wesp waarbij het lijkt dat de achterkant wat los zit.

Zie de foto's :

Weet jij trouwens hoe zij dit geluid maken?? 

Nou dat zal ik dit ook even hierbij schrijven, mocht jij dit niet weten.

Krekels maken geluid door de vleugels snel over elkaar te wrijven. Zij gebruiken de geluiden om andere krekels te vertellen wie ze zijn en wat ze willen. Geluid is voor hen allen een communicatiemiddel. De vleugels zijn zo gebouwd dat zij als muziekinstrument kunnen werken. De krekel is een onvermoeibare muzikant. 

Een mannetje maakt op warme dagen de hele dag muziek en andere krekels kunnen die muziek horen. Krekeltjes kunnen wel goed zingen maar duidelijk minder goed springen dan de sprinkhanen. Ze hebben namelijk kleinere springpoten. De meeste krekels zijn in zijn geheel ook kleiner dan sprinkhanen en hun lichaam ziet er ook wat anders uit. Bovendien zijn krekels ook nooit groen, maar meestal bruin gekleurd. Het is maar een weetje voor jou hierbij geschreven over het krekel leven.

Er komen ook hier vele graslandvlinders voor: o.a het bruin blauwtje (een minder algemene soort), bruin zandoogje, icarusblauwtje en zwartsprietdikkopje. De laatste 3 soorten houden van min of meer structuurrijk, vaak wat ruigere beweide of gehooide graslanden. Het bruin blauwtje houdt van wat drogere schralere omstandigheden. Maar ook het grote koolwitje en de kleine zijn hier veel te zien. 

De Everdingerwaard is ook rijk aan juffers en libellen. We hebben er veel gezien maar vel wilden niet poseren voor mijn camera. De mooie rode libel (zie foto boven ) wilde wel voor mij poseren want die bleef rustig zitten. 

Het icarusblauwtje liet mij net als bij vele andere wandelingen ons weer een blauwtje lopen. Had echt geen rust en fladderde maar rond. En het koolwitje was ook de meeste vlinders die wij hier zagen op deze warme maar mooie dag.

Onze wandeling hebben wij bij de oostgrens die je brengt naar het fort van Everdingen. Een andermaal zullen wij ook de andere wandelroute gaan doen die over deze brug aanvangt. Maar deze wandeling was al lang genoeg voor mij. Want we moesten ook weer terug lopen naar onze auto. 

Hoop dat je weer geniet van wat je in mijn video ziet. En dat mijn natuurblog ook weer interessant was om te lezen mocht jij dit Natuurgebied nog niet kennen. Het is een gebied wat nog steeds aan het groeien is en zal ook in een later seizoen ook hier weer eens terug keren.

Ik vind het altijd leuk als je een reactie achterlaat over mijn schrijven en/of over mijn video. En als jij je abonneert op mijn YouTube kanaal zie je ook al mijn natuurwandelingen want niet allen staan op deze natuurblog op mijn andere website..

Gedichten en verhalen uit het leven: https://tinedejong.blogspot.com 

hier staan ook andere woorden die je eens een boodschap geven als jij de woorden goed zal lezen. En natuur is er ook verweven. Want ik combineer het zo af en toe. Klik eens op de labels onder de video (tip) ,

Daar is liefde, leven, mooie dagjes uit tips  en veel meer te zien en te lezen.
klik eens op de flipcard links boven want dan ontdek je meer.

Met deze woorden sluit ik dit schrijven weer af en dank voor je bezoek en reacties.

Natuurgroetjes © Tine de Jong 17-08- 2018

Voor jou mijn YT wandeling als een dia slide in dit mooie beschermde natuurgebied. Wandel jij gezellig mee? En ben je in de omgeving of wil je er gewoon eens heen om te gaan wandelen dan heb je een idee wat je zoal zal zien.